Klinik Farmakokinetik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon: % w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar: g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu: 1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon: son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon: mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon: H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz: 0%

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz: mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı: sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi: kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu: ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı: mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon: mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz: mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler: 1 mg = 1000 mcg

2Alıştırma soruları

1.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 200 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 10 mg/L ve yarı ömür 2,5 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 200 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2,5 h

Vd = L

2.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 80 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 4 L/sa ve yarı ömür 10 sa. 12 sa sonra düzey C nedir?

R = 80 mg/hCL = 4 L/ht½ = 10 ht = 12 h

C = mg/L

3.Farmasötik hesaplamalarOrta

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,7 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,7 mg

V = mL

4.Farmasötik hesaplamalarZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %50 ve %5’lük dextrose karıştırarak 1500 mL %20’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %5’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

50%5%20%1500 mL

V = mL

5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 12 500 ünite heparin var. Order, 84 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

12 500 birim/250 mL14 birim/kg/h84 kg

R = mL/h

6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 500 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 15 mL/h hızla gidiyor. Hasta 59 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mg/250 mL15 mL/h59 kg

D = mcg/kg/min

7.FarmakolojiOrta

Which adverse effect of ciprofloxacin should a patient report at once?

AMild tiredness in the first few days
BPain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon
CA slightly bitter or metallic taste for a while after each dose
DDarker stools than usual

8.FarmakolojiZor

Bir ilacın yarılanma ömrü 6 saattir. Plazma düzeyi 80 mg/L'dir. Birinci derece eliminasyon ve başka doz verilmediği varsayılırsa, 18 saat sonra düzey nedir?

A20 mg/L
B26,7 mg/L
C40 mg/L
D10 mg/L

3Çözeltiler

1.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 20 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 200/10 = 20 L

Cevap

Vd = 20 L

2.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 11,29 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 80/4 = 20 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 20·(1 − e^{−0,06931·12}) = 11,29 mg/L

Cevap

C = 11,29 mg/L

3.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,7 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,7/1 = 0,7 mL

Cevap

V = 0,7 mL

4.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 1000 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

50%: 20 − 5 = 15 pay

5%: 50 − 20 = 30 pay

toplam: 45 pay

Hacmi paylaştırın

V = 1500·30/45 = 1000 mL

Cevap

V = 1000 mL

Kontrol: 500 mL %50 + 1000 mL %5 = 1500 mL.

5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 23,5 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

14·84 = 1 176 birim/h

Konsantrasyon

12 500/250 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1176/50 = 23,52 ≈ 23,5 mL/h

Cevap

R = 23,5 mL/h

6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 8,5 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

500 000/250 = 2000 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

15·2000 = 30000 mcg/h

30000/60 = 500 mcg/min

Kilogram başına

D = 500/59 = 8,475 ≈ 8,5 mcg/kg/min

Cevap

D = 8,5 mcg/kg/min

7.Farmakoloji

Cevap: B · Pain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon

Cevap neden bu

Fluoroquinolones can cause tendinitis and tendon rupture. Patients should stop exercise and report tendon pain promptly.

Cevap

B · Pain or swelling in a tendon, such as the Achilles tendon

8.Farmakoloji

Cevap: D · 10 mg/L

Cevap neden bu

18 saat üç yarılanma ömrüdür. Düzey üç kez yarıya iner: 80 → 40 → 20 → 10 mg/L.

Cevap

D · 10 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/clinical-pharmacokinetics