Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
2Alıştırma soruları
1.Klinik farmakokinetikOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 75 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 12 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.
75 kgVd = 0,5 L/kgC = 12 mg/LS = 0,8
LD = mg
2.Klinik farmakokinetikZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 86 kg ağırlığındaki bir hastanın theophylline düzeyi 7,5 mg/L; hedef 15 mg/L. İlaç intravenöz olarak aminophylline (S = 0,8) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,5 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?
86 kgVd = 0,5 L/kgC = 7,5 → 15 mg/LS = 0,8
LD = mg
3.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 8,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 1 500 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
8,2 mL → 500 000 birim/mL1 500 000 birim
V = mL
4.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %70 ve %10’lük dextrose karıştırarak 250 mL %40’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %70’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
70%10%40%250 mL
V = mL
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 59 kg ağırlığındaki bir hasta için 20 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
20 000 birim/500 mL20 birim/kg/h59 kg
R = mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 80 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL12 mcg/kg/min80 kg
R = mL/h
7.FarmakolojiOrta
Bir SSRI'ı hangi ilaçla birlikte kullanmak serotonin sendromu riskini en çok artırır?
AAmoksisilin
BBir monoamin oksidaz inhibitörü
CParasetamol
DOmeprazol
8.FarmakolojiZor
Why may omeprazole be avoided in a patient taking clopidogrel?
AIt inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form
BIt increases clopidogrel absorption from the gut and causes bleeding
CIt binds clopidogrel in the stomach and makes it insoluble
DIt speeds up kidney excretion of clopidogrel
3Çözeltiler
1.Klinik farmakokinetik
Cevap: LD = 562,5 mg
Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 0,5·75 = 37,5 L
Gereken etkin ilaç miktarı
Vd·C = 37,5·12 = 450 mg
Yükleme dozu
LD = 450/(0,8·1) = 562,5 mg
Cevap
LD = 562,5 mg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.
2.Klinik farmakokinetik
Cevap: LD = 403,1 mg
Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Dağılım hacmi
Vd = 0,5·86 = 43 L
Gereken artış
15 − 7,5 = 7,5 mg/L
Yükleme dozu
LD = 43·7,5/(0,8·1) = 403,1 mg
Cevap
LD = 403,1 mg
Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.
3.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 3 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
8,2 mL → 500 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 1 500 000/500 000 = 3 mL
Cevap
V = 3 mL
4.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 125 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
70%: 40 − 10 = 30 pay
10%: 70 − 40 = 30 pay
toplam: 60 pay
Hacmi paylaştırın
V = 250·30/60 = 125 mL
Cevap
V = 125 mL
Kontrol: 125 mL %70 + 125 mL %10 = 250 mL.
5.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 29,5 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
20·59 = 1 180 birim/h
Konsantrasyon
20 000/500 = 40 birim/mL
Pompa hızı
R = 1180/40 = 29,5 mL/h
Cevap
R = 29,5 mL/h
6.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 36 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
12·80 = 960 mcg/min
960·60 = 57600 mcg/h
Pompa hızı
R = 57600/1600 = 36 mL/h
Cevap
R = 36 mL/h
7.Farmakoloji
Cevap: B · Bir monoamin oksidaz inhibitörü
Cevap neden bu
SSRI'lar serotonin geri alımını, MAO inhibitörleri ise yıkımını bloke eder. Birlikte ajitasyon, hipertermi, tremor ve klonusla seyreden serotonin sendromuna neden olabilirler.
Cevap
B · Bir monoamin oksidaz inhibitörü
8.Farmakoloji
Cevap: A · It inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form
Cevap neden bu
Clopidogrel must be activated by liver enzymes, mainly CYP2C19. Omeprazole inhibits this enzyme and can reduce its antiplatelet effect, so another acid suppressant may be chosen.
Cevap
A · It inhibits CYP2C19, so less clopidogrel is converted to its active form