Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 1,75 m/s²s = 600 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 1,75 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 600 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 1,75 m/s²s = 600 m
v = m/s
2.KinematikZor
d = ?

Bir taş bir kuyuya durgun hâlden bırakılıyor. Suya çarpma sesi taş bırakıldıktan 1,5 s sonra duyuluyor. Ses hızı 343 m/s’dir; hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Kuyunun derinliği d değerini bulun.

ttotal = 1,5 svsound = 343 m/sg = 9,81 m/s²
d = m
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 20 kg

20 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 20 kgθ = 35°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
2 kg9 kgTF = 140 Nμ = 0,25

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 140 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 9 kg’lık bloğu çekiyor; 2 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 9 kgF = 140 Nμ = 0,25g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = 32 m/s40°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 32 m/sθ = 40°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
h = 20 mv0​ = 10 m/s40°H = ?

Bir top 20 m’lik bir uçurumun tepesinden 10 m/s hızla ve yatayın 40° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 10 m/sθ = 40°h = 20 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 130 mvmax​ = ?

Bir otomobil 130 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,4. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 130 mμs = 0,4g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 1 mv = 3,5 m/s

1 m uzunluğunda bir ipe bağlı 0,9 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 3,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 0,9 kgr = 1 mv = 3,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
45°d = 10 mμ = 0,35

Bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Eğim boyunca 10 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.

θ = 45°μ = 0,35d = 10 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
h = 4 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 2500 N/m

1 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 3,5 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,25) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 2500 N/m) çarpıyor. Blok yaya ulaştığındaki hızı v değerini bulun.

m = 1 kgh = 4 mL = 3,5 mμ = 0,25k = 2500 N/mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
6 kg67 m/s11 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 22 m/s hızla giden 17 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 6 kg’lık parça 67 m/s hızla ileri devam ediyor. 11 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 17 kgu = 22 m/sm1 = 6 kgv′1 = 67 m/sm2 = 11 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
2 kgv = ?15 g10°L = 0,9 m

15 g’lık bir mermi, 0,9 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 2 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 10° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 15 gM = 2 kgL = 0,9 mθ = 10°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 2300 rpmP = 170,5 kW

Bir mil 2300 devir/dakikada 170,5 kW iletiyor. Mildeki torku T bulun.

P = 170,5 kWn = 2300 rpm
T = N·m
14.Rijit cismin dönmesiZor
disk: 16 kghalka: 5 kgn1​ = 1150 rpm

Düzgün dolu bir disk (kütle 16 kg, yarıçap 0,45 m) düşey sürtünmesiz bir mil etrafında 1150 devir/dakika ile serbestçe dönüyor. Kütlesi 5 kg ve aynı yarıçaplı ince bir halka, duruştan, mile ortalanmış biçimde üzerine bırakılıyor ve ikisi hemen birlikte dönüyor. Bu süreçte ne kadar kinetik enerji ΔE kaybolur?

Mdisc = 16 kgMring = 5 kgR = 0,45 mn1 = 1150 rpm
ΔE = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
Nw​ = 50z = 3, 1450 rpm

3 ağızlı bir sonsuz vida 1450 rpm ile dönüyor ve 50 dişli bir sonsuz vida çarkını tahrik ediyor. Çarkın hızı nw değerini bulun.

z = 3Nw = 50n = 1450 rpm
nw = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 18B = 80C = 24D = 45

Bileşik bir dişli dizisinde, 1500 rpm ile dönen giriş milindeki A dişlisi (18 diş) B dişlisini (80 diş) döndürüyor. C dişlisi (24 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini (45 diş) döndürüyor. Çıkış hızı nout değerini bulun.

nin = 1500 rpmA = 18B = 80C = 24D = 45
nout = rpm
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 1 mT = 3,26 s

Başka bir gezegendeki bir astronot, 1 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 3,26 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.

L = 1 mT = 3,26 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
3,5 kgk = 90 N/mA = 17 cm

k = 90 N/m olan bir yaya bağlı 3,5 kg’lık bir kütle denge konumundan 17 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük ivmesi amax değerini bulun.

m = 3,5 kgk = 90 N/mA = 17 cm
amax = m/s²
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 25 kN/mζ = 0,4m = 8 kg

Rijitliği 25 kN/m olan bir yay üzerindeki 8 kg’lık bir kütlenin, 0,4 sönüm oranı veren viskoz bir sönümleyicisi var. Serbest titreşiminin sönümlü doğal frekansı fd değerini Hz cinsinden bulun.

m = 8 kgk = 25 kN/mζ = 0,4
fd = Hz
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 80k2​ = 10k3​ = 60m = 50 kg

50 kg’lık bir kütle k₃ = 60 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 80 kN/m ve k₂ = 10 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 50 kgk1 = 80 kN/mk2 = 10 kN/mk3 = 60 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 45,83 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·1,75·600) = 45,83 m/s

Cevap

v = 45,83 m/s
(165 km/h)
2.Kinematik

Cevap: d = 10,59 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Sürenin iki kısmı

½·9,81·t₁² = 343·(1,5 − t₁)
4,905·t₁² + 343·t₁ − 514,5 = 0

Düşme süresi

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t₁ = (−343 + √(343² + 4·4,905·514,5))/(2·4,905) = 1,469 s

Derinlik

d = ½·9,81·1,469² = 10,59 m

Cevap

d = 10,59 m
3.Newton yasaları

Cevap: a = 3,618 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0,25·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,2048) = 3,618 m/s²

Cevap

a = 3,618 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 25,45 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (140 − 26,98)/11 = 10,27 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 2·(10,27 + 2,453) = 25,45 N

Cevap

T = 25,45 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: x = 102,8 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 32·cos 40° = 24,51 m/s
vy = v0·sin θ = 32·sin 40° = 20,57 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·20,57/9,81 = 4,194 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 24,51·4,194 = 102,8 m

Cevap

x = 102,8 m
6.Eğik atış

Cevap: H = 22,11 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 10·sin 40° = 6,428 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 6,428²/(2·9,81) = 2,106 m

Yerden yükseklik

H = 20 + 2,106 = 22,11 m

Cevap

H = 22,11 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 22,59 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,4·9,81·130) = 22,59 m/s

Cevap

vmax = 22,59 m/s (81,31 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 19,85 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 0,9·9,81 + 0,9·3,5²/1 = 8,829 + 11,03 = 19,85 N

Cevap

T = 19,85 N
9.İş ve enerji

Cevap: v = 9,496 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca enerji denkliği

Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.

½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·10·(0,7071 − 0,35·0,7071)) = 9,496 m/s

Cevap

v = 9,496 m/s
10.İş ve enerji

Cevap: v = 7,83 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 9,81·(4 − 0,25·3,5) = 30,66 J

Yaydaki hız

½mv² = mg(h − μL) → v = √(2g(h − μL)) = √(2·9,81·3,125) = 7,83 m/s

Cevap

v = 7,83 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −2,545 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 17·22 = 374 kg·m/s

Sonraki momentum

374 = 6·67 + 11·v′2
v′2 = (374 − 402)/11 = −2,545 m/s

Cevap

v′2 = −2,545 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 69,58 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Bloğun yükselmesi

h = L·(1 − cos θ) = 0,9·(1 − cos 10°) = 0,01367 m

Çarpmadan sonraki hız

V = √(2·9,81·0,01367) = 0,5179 m/s

Çarpışma

v = (m + M)·V/m = 2,015·0,5179/0,015 = 69,58 m/s

Cevap

v = 69,58 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: T = 707,9 N·m

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·2300/60 = 240,9 rad/s

Tork

T = P/ω = 170500/240,9 = 707,9 N·m

Cevap

T = 707,9 N·m
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ΔE = 4518 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Atalet momentleri

I1 = ½·16·0,45² = 1,62 kg·m²
I2 = 5·0,45² = 1,012 kg·m²

Açısal momentumun korunumu

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 1150·1,62/2,633 = 707,7 rpm

Önceki ve sonraki kinetik enerji

E1 = ½·1,62·120,4² = 11747 J
E2 = ½·2,633·74,11² = 7229 J
ΔE = 11747 − 7229 = 4518 J

Cevap

ΔE = 4518 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nw = 87 rpm

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çark hızı

nw = n·z/Nw = 1450·3/50 = 87 rpm

Cevap

nw = 87 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nout = 180 rpm

Dişli dizileri: birbirini kavrayan dişlilerin dişlerdeki hızı aynıdır, bu yüzden n₁·N₁ = n₂·N₂: dişi az olan dişli daha hızlı döner. Aynı mil üzerindeki dişliler aynı hızla döner. Güç (kayıplar düşülerek) aktarılır, bu yüzden hız düştüğünde tork artar: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η ve P = T·ω, burada ω = 2π·n/60.

Birinci kademe

nB = 1500·18/80 = 337,5 rpm = nC

İkinci kademe

nout = 337,5·24/45 = 180 rpm

Cevap

nout = 180 rpm

toplam oran = 8,333 : 1

17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: g = 3,715 m/s²

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

g için çözün

g = 4π²·L/T² = 4π²·1/3,26² = 3,715 m/s²

Cevap

g = 3,715 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: amax = 4,371 m/s²

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(90/3,5) = 5,071 rad/s

En büyük ivme

amax = A·ω² = 0,17·5,071² = 4,371 m/s²

Cevap

amax = 4,371 m/s²
19.Mekanik titreşimler

Cevap: fd = 8,154 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Sönümsüz doğal frekans

ωn = √(25000/8) = 55,9 rad/s
fn = 55,9/(2π) = 8,897 Hz

Sönümlü doğal frekans

fd = fn·√(1 − ζ²) = 8,897·√(1 − 0,4²) = 8,154 Hz

Cevap

fd = 8,154 Hz
20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 4,271 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.

k12 = 80 + 10 = 90 kN/m
keq = 90·60/(90 + 60) = 36 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(36000/50) = 26,83 rad/s
fn = 26,83/(2π) = 4,271 Hz

Cevap

fn = 4,271 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics