Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.
Dairesel hareket
Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)
İş ve enerji
Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t
Momentum ve çarpışmalar
Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv
Yöntem
Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.
Rijit cismin dönmesi
G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω
Yöntem
Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.
Dişliler ve dişli dizileri
Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı
Yaylar ve sarkaçlar
Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²
Mekanik titreşimler
Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Alıştırma soruları
1.KinematikOrta
Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 2 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1900 m sonraki hızı v değerini bulun.
v₀ = 0a = 2 m/s²s = 1900 m
v = m/s
2.KinematikZor
Bir top, yerden 5 m yükseklikteki bir çatının kenarından 8 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Yerden en büyük yükseklik hmax değerini bulun.
v₀ = 8 m/sh₀ = 5 mg = 9,81 m/s²
hmax = m
3.Newton yasalarıOrta
15 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 20° üstünde bir halatla 80 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.
m = 15 kgF = 80 Nθ = 20°μ = 0,3g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
20° eğimli bir rampadaki 8 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 7,5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.
m1 = 8 kgm2 = 7,5 kgθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
Bir top düz zeminden yatayın 25° üstünde atılıyor ve 85 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.
θ = 25°R = 85 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
Bir top 10 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 40° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.
v0 = 13 m/sθ = 40°h = 10 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
1300 kg’lık bir otomobil yoldaki bir tümseğin tepesinden 11 m/s hızla geçiyor. Tümseğin tepesi 20 m yarıçaplı dairesel bir yaydır. g = 9,81 m/s² alın. Tepede yolun otomobile uyguladığı normal kuvvet N değerini bulun.
m = 1300 kgv = 11 m/sr = 20 mg = 9,81 m/s²
N = N
8.Dairesel hareketZor
0,5 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 1 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 12 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.
m = 1 kgr = 0,5 mvbottom = 12 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
Bir blok, yatayla 30° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3. Eğim boyunca 15 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.
θ = 30°μ = 0,3d = 15 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
15° eğimli bir yüzeyin dibindeki yay sabiti 2000 N/m olan bir yay, kütlesi 1 kg olan bir bloğa karşı 20 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Blok ile eğim arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15’dır. Blok durmadan önce bırakma noktasından eğim boyunca ne kadar d yukarı çıkar? (Yayın ittiği kısa mesafeyi ihmal edin, yani sürtünmeyi ve yerçekimini tüm d mesafesi boyunca alın.)
10 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 4 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 23 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.
m = 10 gM = 4 kgh = 23 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
10 g’lık bir mermi, 0,5 m uzunluğunda hafif iplerle asılı 2,5 kg’lık bir bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. İpler düşeyden en fazla 35° açıyla salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.
m = 10 gM = 2,5 kgL = 0,5 mθ = 35°g = 9,81 m/s²
v = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
Bir motor 1000 devir/dakikada 1550 N·m tork veriyor. Çıkış gücünü P kW cinsinden bulun.
T = 1550 N·mn = 1000 rpm
P = kW
14.Rijit cismin dönmesiZor
Bir ince halka yatayla 30° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Merkezinin ivmesini a bulun.
θ = 30°I = m·r²g = 9,81 m/s²
a = m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
İki paralel mil arasında 156,3 mm mesafe var. Bunlar 2,5 mm modüllü ve 4 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Dişlinin kaç dişi N2 olmalıdır?
a = 156,3 mmm = 2,5 mmi = 4
N2 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Açık bir kayış, merkezleri 1200 mm arayla duran 80 mm’lik ve 315 mm’lik kasnakları bağlıyor. Küçük kasnaktaki sarılma açısını θ derece cinsinden bulun.
d1 = 80 mmd2 = 315 mmC = 1200 mm
θ = °
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
Periyodu 0,8 s olması için basit bir sarkaç ne uzunlukta olmalıdır? g = 9,81 m/s² alın. L değerini bulun.
T = 0,8 sg = 9,81 m/s²
L = m
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
k = 280 N/m olan bir yaya bağlı 1 kg’lık bir kütle denge konumundan 8 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük ivmesi amax değerini bulun.
m = 1 kgk = 280 N/mA = 8 cm
amax = m/s²
19.Mekanik titreşimlerOrta
Sönümlü bir kütle–yay sisteminin serbest titreşim deneyinde 40 mm’lik bir yer değiştirme tepesini 5 çevrim sonra 8,3 mm’lik bir tepe izliyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.
x0 = 40 mmx5 = 8,3 mmn = 5
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
25 kg’lık bir kütle k₃ = 30 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 60 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.
m = 25 kgk1 = 12 kN/mk2 = 60 kN/mk3 = 30 kN/m
fn = Hz
3Çözeltiler
1.Kinematik
Cevap: v = 87,18 m/s
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Mesafe sonundaki hız
v = √(2·a·s) = √(2·2·1900) = 87,18 m/s
Cevap
v = 87,18 m/s
(313,8 km/h)
2.Kinematik
Cevap: hmax = 8,262 m
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Çatının üzerine yükselme
0 = v₀² − 2·g·Δh → Δh = 8²/(2·9,81) = 3,262 m
Yerden yükseklik
hmax = 5 + 3,262 = 8,262 m
Cevap
hmax = 8,262 m
3.Newton yasaları
Cevap: a = 2,616 m/s²
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Normal kuvvet
N = m·g − F·sin θ = 147,2 − 80·sin 20° = 119,8 N
Yatay kuvvetler
m·a = F·cos θ − μ·N = 75,18 − 35,94
a = 39,24/15 = 2,616 m/s²
Cevap
a = 2,616 m/s²
4.Newton yasaları
Cevap: a = 2,301 m/s²
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
İp boyunca kuvvetler
m₂·g = 73,58 N
m₁·g·sin θ = 26,84 N
μ·m₁·g·cos θ = 11,06 N
Sistemin ivmesi
a = (73,58 − 26,84 − 11,06)/15,5 = 2,301 m/s²
Cevap
a = 2,301 m/s²
5.Eğik atış
Cevap: v0 = 32,99 m/s
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Menzil formülünü v₀ için çözün
v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·85/sin 50°) = 32,99 m/s
Cevap
v0 = 32,99 m/s
6.Eğik atış
Cevap: x = 25,04 m
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 13·cos 40° = 9,959 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 40° = 8,356 m/s
Havada kalma süresi
y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.
0 = 10 + 8,356·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (8,356 + √(69,83 + 196,2))/9,81 = 2,514 s
Yatay mesafe
x = vx·t = 9,959·2,514 = 25,04 m
Cevap
x = 25,04 m
7.Dairesel hareket
Cevap: N = 4888 N
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Tepedeki kuvvetler
Merkeze doğru (aşağı) pozitiftir.
m·g − N = m·v²/r
N = 1300·9,81 − 1300·11²/20 = 12753 − 7865 = 4888 N
Cevap
N = 4888 N
Otomobil daha hafif hisseder: yol onu ağırlığından daha az iter.
8.Dairesel hareket
Cevap: Ttop = 238,9 N
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Tepedeki hız
2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.
vtop² = 12² − 4·9,81·0,5 = 124,4 m²/s²
Tepedeki kuvvetler
İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.
T + m·g = m·vtop²/r
T = 1·124,4/0,5 − 1·9,81 = 238,9 N
Cevap
Ttop = 238,9 N
9.İş ve enerji
Cevap: v = 8,408 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Eğim boyunca enerji denkliği
Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.
½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·15·(0,5 − 0,3·0,866)) = 8,408 m/s
Cevap
v = 8,408 m/s
10.İş ve enerji
Cevap: d = 10,1 m
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Yay enerjisi
x = 20 cm = 0,2 m
½kx² = ½·2000·0,2² = 40 J
Eğim boyunca enerji denkliği
m·g = 1·9,81 = 9,81 N
½kx² = mg·d·(sin θ + μ·cos θ)
d = 40/(9,81·(0,2588 + 0,15·0,9659)) = 10,1 m
Cevap
d = 10,1 m
11.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v = 851,8 m/s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Çarpmadan sonra salınım
V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,23) = 2,124 m/s
Çarpışma
m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 4)·2,124/0,01 = 851,8 m/s
Cevap
v = 851,8 m/s
12.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v = 334,3 m/s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Bloğun yükselmesi
h = L·(1 − cos θ) = 0,5·(1 − cos 35°) = 0,09042 m
Çarpmadan sonraki hız
V = √(2·9,81·0,09042) = 1,332 m/s
Çarpışma
v = (m + M)·V/m = 2,51·1,332/0,01 = 334,3 m/s
Cevap
v = 334,3 m/s
13.Rijit cismin dönmesi
Cevap: P = 162,3 kW
Sabit eksen etrafında dönme: eksene göre momentlerin toplamı I·α’ya eşittir (ΣM = I·α), ötelemede ΣF = m·a olması gibi. Enerji biçiminde, θ açısı (radyan) kadar dönen T torku T·θ iş yapar ve bu ½·I·ω² kinetik enerjisini değiştirir; yerçekimi kütle merkezinin m·g·Δh enerjisini ekler ya da alır. Güç P = T·ω’dır.
Açısal hız
ω = 2π·1000/60 = 104,7 rad/s
Güç
P = T·ω = 1550·104,7 = 162316 W = 162,3 kW
Cevap
P = 162,3 kW
14.Rijit cismin dönmesi
Cevap: a = 2,452 m/s²
Yuvarlanma ve açısal momentum: kaymadan yuvarlanan cisim için v = ω·r’dir, bu yüzden kinetik enerjisi ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²))’dir. Bir eğimde bu a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)) verir. Bir eksene göre dış moment etki etmediğinde, kinetik enerji kaybolsa bile o eksene göre açısal momentum sabit kalır: I₁·ω₁ = I₂·ω₂.
Hareket denklemleri
m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 1·m·r²·(a/r) → f = 1·m·a
İvme
a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 30°/2 = 2,452 m/s²
Cevap
a = 2,452 m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: N2 = 100
Dişli geometrisi: m modülü diş boyutunu belirler. N dişli bir dişlinin bölüm dairesi çapı d = m·N’dir, birbirine geçen iki dişlinin modülü aynıdır ve eksenler arası mesafeleri a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2’dir. Bölüm dairesi hızı v = π·d·n/60’tır ve teğetsel diş kuvveti torktan bulunur: Ft = 2T/d.
Toplam diş sayısı
N1 + N2 = 2a/m = 2·156,3/2,5 = 125
Orana göre bölün
N1 = 125/(1 + 4) = 25
N2 = 4·25 = 100
Cevap
N2 = 100
16.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: θ = 168,8 °
Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.
Kayış açısı
asin(0,09792) = 5,619°
Sarılma açısı
θ = 180 − 2·5,619 = 168,8°
Cevap
θ = 168,8°
17.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: L = 0,159 m
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Uzunluk için çözün
L = g·(T/2π)² = 9,81·(0,8/2π)² = 0,159 m
Cevap
L = 0,159 m
18.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: amax = 22,4 m/s²
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Açısal frekans
ω = √(280/1) = 16,73 rad/s
En büyük ivme
amax = A·ω² = 0,08·16,73² = 22,4 m/s²
Cevap
amax = 22,4 m/s²
19.Mekanik titreşimler
Cevap: ζ = 0,05
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.