Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)0,7 s12,5

45 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,7 s’dir; ardından otomobil 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.

v₀ = 45 km/htr = 0,7 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)4 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 4 s boyunca 2,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 16 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 5 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 4 st2 = 16 sa3 = −5 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 30°a = ?m = 6 kg

6 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 6 kgθ = 30°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 5 kg5,5 kgsürtünme yok

Yatay bir masa üzerindeki 5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?45°R = 85 m

Bir top düz zeminden yatayın 45° üstünde atılıyor ve 85 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 45°R = 85 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 28 m/s60°H = ?

Bir top 30 m’lik bir uçurumun tepesinden 28 m/s hızla ve yatayın 60° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.

v₀ = 28 m/sθ = 60°h = 30 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 150 mvmax​ = ?

Bir otomobil 150 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 150 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 0,9 m10 m/svtop​ = ?

0,9 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 0,2 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 10 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.

m = 0,2 kgr = 0,9 mvbottom = 10 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
25°d = 3 mμ = 0,2

2 kg kütleli bir blok, yatayla 25° açı yapan bir eğimde 3 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,2. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 2 kgθ = 25°μ = 0,2d = 3 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
2 kg2 kgμ = 0,25d = 2,5 m

Kütlesi 2 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,25). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 2 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 2,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 2 kgm2 = 2 kgμ = 0,25d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
14 kg57 m/s6 kgv′2​ = ?

Yatay olarak 10 m/s hızla giden 20 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 14 kg’lık parça 57 m/s hızla ileri devam ediyor. 6 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).

M = 20 kgu = 10 m/sm1 = 14 kgv′1 = 57 m/sm2 = 6 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1400 kg8 m/s1800 kg14 m/sθ = ?

Bir kavşakta 8 m/s hızla doğuya giden 1400 kg’lık bir otomobil, 14 m/s hızla kuzeye giden 1800 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.

m1 = 1400 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1800 kgv2 = 14 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 400 rpmTb​ = 125 N·mI = 14,5 kg·m²

Atalet momenti 14,5 kg·m² olan bir volan 400 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 125 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Volan durmadan önce kaç devir N yapar?

I = 14,5 kg·m²n = 400 rpmTb = 125 N·m
N = rev
14.Rijit cismin dönmesiZor
disk: 18 kghalka: 5 kgn1​ = 750 rpm

Düzgün dolu bir disk (kütle 18 kg, yarıçap 0,2 m) düşey sürtünmesiz bir mil etrafında 750 devir/dakika ile serbestçe dönüyor. Kütlesi 5 kg ve aynı yarıçaplı ince bir halka, duruştan, mile ortalanmış biçimde üzerine bırakılıyor ve ikisi hemen birlikte dönüyor. Bu süreçte ne kadar kinetik enerji ΔE kaybolur?

Mdisc = 18 kgMring = 5 kgR = 0,2 mn1 = 750 rpm
ΔE = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
N1​ = ?N2​

İki paralel mil arasında 360 mm mesafe var. Bunlar 4 mm modüllü ve 5 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Pinyonun kaç dişi N1 olmalıdır?

a = 360 mmm = 4 mmi = 5
N1 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 12B = 25C = 12D = ?

Bileşik bir dişli dizisinde giriş milindeki A dişlisi (12 diş) 2880 rpm ile dönüyor ve B dişlisini (25 diş) tahrik ediyor. C dişlisi (12 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini tahrik ediyor. Çıkış 460,8 rpm ile dönmelidir. D dişlisinin kaç dişi ND olmalıdır?

nin = 2880 rpmA = 12B = 25C = 12nout = 460,8 rpm
ND =
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
L = 1,9 mT = 2,91 s

Başka bir gezegendeki bir astronot, 1,9 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 2,91 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.

L = 1,9 mT = 2,91 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
t (s)x (cm)t = ?8

Bir cisim 0,4 s periyot ve 16 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. Dengeden 8 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?

T = 0,4 sA = 16 cmx = 8 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 50 kN/mc = 250 N·s/mm = 5 kg

5 kg’lık bir kütle, rijitliği 50 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 250 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 5 kgk = 50 kN/mc = 250 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 50k2​ = 20m = 20 kg

20 kg’lık bir kütle uç uca (seri) bağlı iki yaya asılı: üstteki yayın rijitliği k₁ = 50 kN/m, alttakinin k₂ = 20 kN/m. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 20 kgk1 = 50 kN/mk2 = 20 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: d = 20,77 m

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Birimler

v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s

Tepki mesafesi

d1 = v₀·tr = 12,5·0,7 = 8,75 m

Fren mesafesi

d2 = v₀²/(2a) = 12,5²/(2·6,5) = 12,02 m

Toplam

d = 8,75 + 12,02 = 20,77 m

Cevap

d = 20,77 m
2.Kinematik

Cevap: t = 22 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 2,5·4 = 10 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 10/5 = 2 s

Toplam süre

t = 4 + 16 + 2 = 22 s

Cevap

t = 22 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,905 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 30° − 0·cos 30°) = 9,81·(0,5 − 0) = 4,905 m/s²

Cevap

a = 4,905 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 5,139 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (53,96 − 0)/10,5 = 5,139 m/s²

Cevap

a = 5,139 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: v0 = 28,88 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·85/sin 90°) = 28,88 m/s

Cevap

v0 = 28,88 m/s
6.Eğik atış

Cevap: H = 59,97 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Düşey atış hızı

vy = 28·sin 60° = 24,25 m/s

Uçurumun üstündeki yükselme

Δh = vy²/(2g) = 24,25²/(2·9,81) = 29,97 m

Yerden yükseklik

H = 30 + 29,97 = 59,97 m

Cevap

H = 59,97 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 21,01 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,3·9,81·150) = 21,01 m/s

Cevap

vmax = 21,01 m/s (75,64 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: Ttop = 12,41 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Tepedeki hız

2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.

vtop² = 10² − 4·9,81·0,9 = 64,68 m²/s²

Tepedeki kuvvetler

İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.

T + m·g = m·vtop²/r
T = 0,2·64,68/0,9 − 0,2·9,81 = 12,41 N

Cevap

Ttop = 12,41 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 10,67 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 19,62·0,9063 = 17,78 N
F = μN = 0,2·17,78 = 3,556 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 3,556·3 = 10,67 J

Cevap

Wf = 10,67 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 4,289 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 19,62·2,5 = 49,05 J
μ·m₁g·d = 0,25·19,62·2,5 = 12,26 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 36,79 → v = √(2·36,79/4) = 4,289 m/s

Cevap

v = 4,289 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′2 = −99,67 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Önceki momentum

p = M·u = 20·10 = 200 kg·m/s

Sonraki momentum

200 = 14·57 + 6·v′2
v′2 = (200 − 798)/6 = −99,67 m/s

Cevap

v′2 = −99,67 m/s

Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: θ = 66,04 °

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 1400·8 = 11200 kg·m/s
py = 1800·14 = 25200 kg·m/s

Yön

tan θ = py/px = 2,25 → θ = 66,04°

Cevap

θ = 66,04°
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: N = 16,2 rev

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·400/60 = 41,89 rad/s

Frenin işi kinetik enerjiye eşittir

½·I·ω² = ½·14,5·41,89² = 12721 J
θ = 12721/125 = 101,8 rad

Devir sayısı

N = θ/2π = 16,2 rev

Cevap

N = 16,2 rev
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: ΔE = 396,5 J

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Atalet momentleri

I1 = ½·18·0,2² = 0,36 kg·m²
I2 = 5·0,2² = 0,2 kg·m²

Açısal momentumun korunumu

n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 750·0,36/0,56 = 482,1 rpm

Önceki ve sonraki kinetik enerji

E1 = ½·0,36·78,54² = 1110 J
E2 = ½·0,56·50,49² = 713,8 J
ΔE = 1110 − 713,8 = 396,5 J

Cevap

ΔE = 396,5 J
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: N1 = 30

Gear geometry: the module m sets the tooth size. A gear with N teeth has a pitch diameter d = m·N, two meshing gears have the same module, and their centre distance is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. The pitch-line speed is v = π·d·n/60, and the tangential tooth force follows from the torque: Ft = 2T/d.

Toplam diş sayısı

N1 + N2 = 2a/m = 2·360/4 = 180

Orana göre bölün

N1 = 180/(1 + 5) = 30

Cevap

N1 = 30
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: ND = 36

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Ara mil hızı

nB = nC = 2880·12/25 = 1382 rpm

D dişlisinin diş sayısı

ND = C·nC/nout = 12·1382/460,8 = 36

Cevap

ND = 36
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: g = 8,858 m/s²

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

g için çözün

g = 4π²·L/T² = 4π²·1,9/2,91² = 8,858 m/s²

Cevap

g = 8,858 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: t = 0,03333 s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = 2π/T = 2π/0,4 = 15,71 rad/s

Zaman için çözün

0,5 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,5) = 0,5236 rad
t = 0,5236/15,71 = 0,03333 s

Cevap

t = 0,03333 s
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,25

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(50000·5) = 1000 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 250/1000 = 0,25

Cevap

ζ = 0,25

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 4,254 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Seri yaylar aynı kuvveti taşır ve uzamaları toplanır, bu yüzden tersleriyle birleşir: 1/k = 1/k1 + 1/k2.

1/keq = 1/50 + 1/20 → keq = 50·20/(50 + 20) = 14,29 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(14286/20) = 26,73 rad/s
fn = 26,73/(2π) = 4,254 Hz

Cevap

fn = 4,254 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics