Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.
Dairesel hareket
Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)
İş ve enerji
Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t
Momentum ve çarpışmalar
Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv
Yöntem
Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.
Rijit cismin dönmesi
G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω
Yöntem
Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.
Dişliler ve dişli dizileri
Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı
Yaylar ve sarkaçlar
Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²
Mekanik titreşimler
Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Alıştırma soruları
1.KinematikOrta
45 km/h hızla giden bir sürücü bir engel görüyor. Tepki süresi 0,7 s’dir; ardından otomobil 6,5 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Engeli gördüğü andan itibaren toplam durma mesafesi d değerini bulun.
v₀ = 45 km/htr = 0,7 sa = −6,5 m/s²
d = m
2.KinematikZor
Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 4 s boyunca 2,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 16 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 5 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.
a1 = 2,5 m/s²t1 = 4 st2 = 16 sa3 = −5 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
6 kg’lık bir blok, yatayla 30° açı yapan sürtünmesiz bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.
m = 6 kgθ = 30°μ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
Yatay bir masa üzerindeki 5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 5,5 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.
m1 = 5 kgm2 = 5,5 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
Bir top düz zeminden yatayın 45° üstünde atılıyor ve 85 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.
θ = 45°R = 85 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
Bir top 30 m’lik bir uçurumun tepesinden 28 m/s hızla ve yatayın 60° üstünde atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Uçurumun dibindeki zeminden en büyük yükseklik H değerini bulun.
v₀ = 28 m/sθ = 60°h = 30 mg = 9,81 m/s²
H = m
7.Dairesel hareketOrta
Bir otomobil 150 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,3. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.
r = 150 mμs = 0,3g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
0,9 m uzunluğundaki hafif bir ipe bağlı 0,2 kg’lık bir top düşey bir çemberde döndürülüyor. En alt noktada hızı 10 m/s’dir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. En üst noktada ipteki gerilme Ttop değerini bulun.
m = 0,2 kgr = 0,9 mvbottom = 10 m/sg = 9,81 m/s²
Ttop = N
9.İş ve enerjiOrta
2 kg kütleli bir blok, yatayla 25° açı yapan bir eğimde 3 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,2. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.
m = 2 kgθ = 25°μ = 0,2d = 3 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
Kütlesi 2 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,25). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 2 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 2,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.
m1 = 2 kgm2 = 2 kgμ = 0,25d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
Yatay olarak 10 m/s hızla giden 20 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 14 kg’lık parça 57 m/s hızla ileri devam ediyor. 6 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).
M = 20 kgu = 10 m/sm1 = 14 kgv′1 = 57 m/sm2 = 6 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
Bir kavşakta 8 m/s hızla doğuya giden 1400 kg’lık bir otomobil, 14 m/s hızla kuzeye giden 1800 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın doğudan kuzeye doğru ölçülen yönü θ değerini bulun.
m1 = 1400 kgv1 = 8 m/s (E)m2 = 1800 kgv2 = 14 m/s (N)
θ = °
13.Rijit cismin dönmesiOrta
Atalet momenti 14,5 kg·m² olan bir volan 400 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 125 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Volan durmadan önce kaç devir N yapar?
I = 14,5 kg·m²n = 400 rpmTb = 125 N·m
N = rev
14.Rijit cismin dönmesiZor
Düzgün dolu bir disk (kütle 18 kg, yarıçap 0,2 m) düşey sürtünmesiz bir mil etrafında 750 devir/dakika ile serbestçe dönüyor. Kütlesi 5 kg ve aynı yarıçaplı ince bir halka, duruştan, mile ortalanmış biçimde üzerine bırakılıyor ve ikisi hemen birlikte dönüyor. Bu süreçte ne kadar kinetik enerji ΔE kaybolur?
Mdisc = 18 kgMring = 5 kgR = 0,2 mn1 = 750 rpm
ΔE = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
İki paralel mil arasında 360 mm mesafe var. Bunlar 4 mm modüllü ve 5 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Pinyonun kaç dişi N1 olmalıdır?
a = 360 mmm = 4 mmi = 5
N1 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Bileşik bir dişli dizisinde giriş milindeki A dişlisi (12 diş) 2880 rpm ile dönüyor ve B dişlisini (25 diş) tahrik ediyor. C dişlisi (12 diş) B ile aynı mile sabitlenmiştir ve çıkış milindeki D dişlisini tahrik ediyor. Çıkış 460,8 rpm ile dönmelidir. D dişlisinin kaç dişi ND olmalıdır?
nin = 2880 rpmA = 12B = 25C = 12nout = 460,8 rpm
ND =
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
Başka bir gezegendeki bir astronot, 1,9 m uzunluğundaki bir basit sarkacın küçük salınımlar için periyodunun 2,91 s olduğunu buluyor. O gezegendeki yerçekimi ivmesi g değerini bulun.
L = 1,9 mT = 2,91 s
g = m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
Bir cisim 0,4 s periyot ve 16 cm genlikle basit harmonik hareket yapıyor. Dengeden 8 cm’lik bir yer değiştirmeye gitmesi için gereken en kısa süre t nedir?
T = 0,4 sA = 16 cmx = 8 cm
t = s
19.Mekanik titreşimlerOrta
5 kg’lık bir kütle, rijitliği 50 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 250 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.
m = 5 kgk = 50 kN/mc = 250 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
20 kg’lık bir kütle uç uca (seri) bağlı iki yaya asılı: üstteki yayın rijitliği k₁ = 50 kN/m, alttakinin k₂ = 20 kN/m. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.
m = 20 kgk1 = 50 kN/mk2 = 20 kN/m
fn = Hz
3Çözeltiler
1.Kinematik
Cevap: d = 20,77 m
Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.
Birimler
v₀ = 45/3,6 = 12,5 m/s
Tepki mesafesi
d1 = v₀·tr = 12,5·0,7 = 8,75 m
Fren mesafesi
d2 = v₀²/(2a) = 12,5²/(2·6,5) = 12,02 m
Toplam
d = 8,75 + 12,02 = 20,77 m
Cevap
d = 20,77 m
2.Kinematik
Cevap: t = 22 s
Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.
En yüksek hız
v = a1·t1 = 2,5·4 = 10 m/s
Frenleme süresi
t3 = v/a3 = 10/5 = 2 s
Toplam süre
t = 4 + 16 + 2 = 22 s
Cevap
t = 22 s
3.Newton yasaları
Cevap: a = 4,905 m/s²
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.
Menzil formülünü v₀ için çözün
v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·85/sin 90°) = 28,88 m/s
Cevap
v0 = 28,88 m/s
6.Eğik atış
Cevap: H = 59,97 m
Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.
Düşey atış hızı
vy = 28·sin 60° = 24,25 m/s
Uçurumun üstündeki yükselme
Δh = vy²/(2g) = 24,25²/(2·9,81) = 29,97 m
Yerden yükseklik
H = 30 + 29,97 = 59,97 m
Cevap
H = 59,97 m
7.Dairesel hareket
Cevap: vmax = 21,01 m/s
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar
m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,3·9,81·150) = 21,01 m/s
Cevap
vmax = 21,01 m/s (75,64 km/h)
8.Dairesel hareket
Cevap: Ttop = 12,41 N
Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.
Tepedeki hız
2r yükseklik boyunca kinetik enerji potansiyel enerjiye dönüşür.
vtop² = 10² − 4·9,81·0,9 = 64,68 m²/s²
Tepedeki kuvvetler
İp gerilmesi ve yerçekimi ikisi de aşağı, merkeze doğrudur.
T + m·g = m·vtop²/r
T = 0,2·64,68/0,9 − 0,2·9,81 = 12,41 N
Cevap
Ttop = 12,41 N
9.İş ve enerji
Cevap: Wf = 10,67 J
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Sürtünme kuvveti
N = mg·cos θ = 19,62·0,9063 = 17,78 N
F = μN = 0,2·17,78 = 3,556 N
Sürtünmeye karşı iş
Wf = F·d = 3,556·3 = 10,67 J
Cevap
Wf = 10,67 J
10.İş ve enerji
Cevap: v = 4,289 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Açığa çıkan ve kaybolan enerji
m₂g·d = 19,62·2,5 = 49,05 J
μ·m₁g·d = 0,25·19,62·2,5 = 12,26 J
İki bloğun kinetik enerjisi
½(m₁ + m₂)v² = 36,79 → v = √(2·36,79/4) = 4,289 m/s
Cevap
v = 4,289 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v′2 = −99,67 m/s
Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.
Önceki momentum
p = M·u = 20·10 = 200 kg·m/s
Sonraki momentum
200 = 14·57 + 6·v′2
v′2 = (200 − 798)/6 = −99,67 m/s
Cevap
v′2 = −99,67 m/s
Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.
12.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: θ = 66,04 °
Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.
Momentum bileşenleri
px = 1400·8 = 11200 kg·m/s
py = 1800·14 = 25200 kg·m/s
Yön
tan θ = py/px = 2,25 → θ = 66,04°
Cevap
θ = 66,04°
13.Rijit cismin dönmesi
Cevap: N = 16,2 rev
Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.
Açısal hız
ω = 2π·400/60 = 41,89 rad/s
Frenin işi kinetik enerjiye eşittir
½·I·ω² = ½·14,5·41,89² = 12721 J
θ = 12721/125 = 101,8 rad
Devir sayısı
N = θ/2π = 16,2 rev
Cevap
N = 16,2 rev
14.Rijit cismin dönmesi
Cevap: ΔE = 396,5 J
Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.
Atalet momentleri
I1 = ½·18·0,2² = 0,36 kg·m²
I2 = 5·0,2² = 0,2 kg·m²
Açısal momentumun korunumu
n2 = n1·I1/(I1 + I2) = 750·0,36/0,56 = 482,1 rpm
Önceki ve sonraki kinetik enerji
E1 = ½·0,36·78,54² = 1110 J
E2 = ½·0,56·50,49² = 713,8 J
ΔE = 1110 − 713,8 = 396,5 J
Cevap
ΔE = 396,5 J
15.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: N1 = 30
Gear geometry: the module m sets the tooth size. A gear with N teeth has a pitch diameter d = m·N, two meshing gears have the same module, and their centre distance is a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2. The pitch-line speed is v = π·d·n/60, and the tangential tooth force follows from the torque: Ft = 2T/d.
Toplam diş sayısı
N1 + N2 = 2a/m = 2·360/4 = 180
Orana göre bölün
N1 = 180/(1 + 5) = 30
Cevap
N1 = 30
16.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: ND = 36
Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.
Ara mil hızı
nB = nC = 2880·12/25 = 1382 rpm
D dişlisinin diş sayısı
ND = C·nC/nout = 12·1382/460,8 = 36
Cevap
ND = 36
17.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: g = 8,858 m/s²
Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².
g için çözün
g = 4π²·L/T² = 4π²·1,9/2,91² = 8,858 m/s²
Cevap
g = 8,858 m/s²
18.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: t = 0,03333 s
Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².
Açısal frekans
ω = 2π/T = 2π/0,4 = 15,71 rad/s
Zaman için çözün
0,5 = sin(ω·t) → ω·t = arcsin(0,5) = 0,5236 rad
t = 0,5236/15,71 = 0,03333 s
Cevap
t = 0,03333 s
19.Mekanik titreşimler
Cevap: ζ = 0,25
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Kritik sönüm
cc = 2·√(k·m) = 2·√(50000·5) = 1000 N·s/m
Sönüm oranı
ζ = c/cc = 250/1000 = 0,25
Cevap
ζ = 0,25
ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.
20.Mekanik titreşimler
Cevap: fn = 4,254 Hz
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Eşdeğer rijitlik
Seri yaylar aynı kuvveti taşır ve uzamaları toplanır, bu yüzden tersleriyle birleşir: 1/k = 1/k1 + 1/k2.