Dinamik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Rijit cismin dönmesi

G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω

Yöntem

  1. Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
  2. O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
  3. Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
  4. Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.

Dişliler ve dişli dizileri

Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Mekanik titreşimler

Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)t = ?15

54 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 3 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Frenleme ne kadar sürer? t değerini bulun.

v₀ = 54 km/ha = −3 m/s²v = 0
t = s
2.KinematikZor
AB: 22 m/s15 m

A topu 15 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 22 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Toplar ne zaman karşılaşır? t değerini bulun.

H = 15 mv0B = 22 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
20 kg15°F = 150 Nμ = 0,1

20 kg’lık bir kızak düz karda, yatayın 15° üstünde bir halatla 150 N kuvvetle çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Kızağın ivmesi a değerini bulun.

m = 20 kgF = 150 Nθ = 15°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
θ = 25°blokv₀ = 3,5 m/s

Bir bloğa itme veriliyor ve 25° eğimli bir rampada 3,5 m/s hızla yukarı kaymaya başlıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Durmadan önce rampa boyunca ne kadar d kayar?

v₀ = 3,5 m/sθ = 25°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
d = m
5.Eğik atışOrta
v0​ = 34 m/sθ = ?R = 105 m

Bir top düz zeminden 34 m/s hızla atılıyor ve 105 m uzağa düşmelidir. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. İki olası atış açısından küçük olanı θ bulun.

v₀ = 34 m/sR = 105 mg = 9,81 m/s²
θ = °
6.Eğik atışZor
5 mv0​ = 36 m/s65°x = ?

Bir top yer seviyesinden 36 m/s hızla ve yatayın 65° üstünde atılıyor. İnerken 5 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 36 m/sθ = 65°hroof = 5 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 145 mvmax​ = ?

Bir otomobil 145 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,5. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 145 mμs = 0,5g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
R = 3,5 mh = 16,8 m

4 kg’lık bir araba sürtünmesiz bir pistte 16,8 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor ve 3,5 m yarıçaplı düşey bir çemberden geçiyor. g = 9,81 m/s² alın. Çemberin dibinde pistin arabaya uyguladığı normal kuvvet Nbottom değerini bulun.

m = 4 kgh = 16,8 mR = 3,5 mg = 9,81 m/s²
Nbottom = N
9.İş ve enerjiOrta
20°d = 5 mμ = 0,1

10 kg kütleli bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğimde 5 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,1. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 10 kgθ = 20°μ = 0,1d = 5 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
10.İş ve enerjiZor
F = 65 N35°μ = 0,35 kg

Kütlesi 5 kg olan bir blok, 35° eğimli bir yüzeyin dibinde durgun hâlden başlıyor ve eğime paralel 65 N sabit bir kuvvetle yukarı çekiliyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,3’tür. Blok eğim boyunca 9 m yukarı hareket ettikten sonraki hızı v değerini bulun.

m = 5 kgF = 65 Nθ = 35°μ = 0,3d = 9 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
600 kg5 m/s1400 kg

5 m/s hızla giden 600 kg’lık bir otomobil, duran 1400 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 600 kgv1 = 5 m/sm2 = 1400 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
800 kg15 m/s900 kg11 m/sv′ = ?

Bir kavşakta 15 m/s hızla doğuya giden 800 kg’lık bir otomobil, 11 m/s hızla kuzeye giden 900 kg’lık bir otomobille çarpışıyor. Otomobiller birbirine kenetleniyor. Çarpışmadan hemen sonra enkazın hızı v′ değerini bulun.

m1 = 800 kgv1 = 15 m/s (E)m2 = 900 kgv2 = 11 m/s (N)
v′ = m/s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
n = 900 rpmTb​ = 180 N·mI = 10,5 kg·m²

Atalet momenti 10,5 kg·m² olan bir volan 900 devir/dakika ile dönüyor. Bir fren 180 N·m’lik sabit sürtünme torku uyguluyor. Durması ne kadar sürer t?

I = 10,5 kg·m²n = 900 rpmTb = 180 N·m
t = s
14.Rijit cismin dönmesiZor
θ = 25°a

Bir içi boş küre yatayla 25° eğimli bir yokuştan kaymadan yuvarlanıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. Merkezinin ivmesini a bulun.

θ = 25°I = (2/3)·m·r²g = 9,81 m/s²
a = m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
Nw​ = 72z = 1, 960 rpm

1 ağızlı bir sonsuz vida 960 rpm ile dönüyor ve 72 dişli bir sonsuz vida çarkını tahrik ediyor. Çarkın hızı nw değerini bulun.

z = 1Nw = 72n = 960 rpm
nw = rpm
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
A = 20B = 50C = 15D = 40

1440 rpm’deki 5,5 kW’lık bir motor A dişlisini (20 diş) tahrik ediyor; A, B dişlisiyle (50 diş) kavrıyor. B ile aynı mil üzerindeki C dişlisi (15 diş), çıkış milindeki D dişlisini (40 diş) tahrik ediyor. Her dişli kavramasının verimi %97’dır. Çıkış torku Tout değerini bulun.

P = 5,5 kWnin = 1440 rpmA = 20B = 50C = 15D = 40ηmesh = 97%
Tout = N·m
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)0,1 s

k = 250 N/m olan bir yaydaki 3,3 kg’lık kütle pozitif yönde 14 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 0,1 s anında dengeden yer değiştirmesi x değerini (işaretiyle) bulun.

m = 3,3 kgk = 250 N/mA = 14 cmt = 0,1 s
x = cm
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
0,9 kgk = 170 N/m

k = 170 N/m olan uzamamış düşey bir yayın alt ucuna 0,9 kg’lık bir kütle bağlanıyor ve durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. Yayın en büyük uzaması xmax değerini cm cinsinden bulun.

m = 0,9 kgk = 170 N/mg = 9,81 m/s²
xmax = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
k = 150 kN/mc = 2770 N·s/mm = 80 kg

80 kg’lık bir kütle, rijitliği 150 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 2770 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.

m = 80 kgk = 150 kN/mc = 2770 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
k1​ = 80k2​ = 20m = 5 kg

5 kg’lık bir kütle, rijitlikleri k₁ = 80 kN/m ve k₂ = 20 kN/m olan yan yana (paralel) iki yaya asılı. Kütle yatay kalıyor. Sönümü ve yayların kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.

m = 5 kgk1 = 80 kN/mk2 = 20 kN/m
fn = Hz

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: t = 5 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 54/3,6 = 15 m/s

Frenleme süresi

0 = v₀ − a·t → t = v₀/a = 15/3 = 5 s

Cevap

t = 5 s
2.Kinematik

Cevap: t = 0,6818 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

15 − ½g·t² = 22·t − ½g·t² → t = 15/22 = 0,6818 s

Cevap

t = 0,6818 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 6,458 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Normal kuvvet

N = m·g − F·sin θ = 196,2 − 150·sin 15° = 157,4 N

Yatay kuvvetler

m·a = F·cos θ − μ·N = 144,9 − 15,74
a = 129,2/20 = 6,458 m/s²

Cevap

a = 6,458 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: d = 1,216 m

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Yavaşlama

İki kuvvet de eğim aşağı yönlüdür; kütle sadeleşir.

a = 9,81·(sin 25° + 0,1·cos 25°) = 5,035 m/s²

Yol

d = v₀²/(2a) = 3,5²/(2·5,035) = 1,216 m

Cevap

d = 1,216 m
5.Eğik atış

Cevap: θ = 31,5 °

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülü

R = v₀²·sin 2θ/g → sin 2θ = 9,81·105/34² = 0,891

Açı

2θ = 63,01° → θ = 31,5°

Cevap

θ = 31,5°

Diğer çözüm 90° − θ = 58,5°.

6.Eğik atış

Cevap: x = 98,81 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 15,21 m/s, vy = 32,63 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

5 = 32,63·t − 4,905·t²
t = (32,63 + √(32,63² − 2·9,81·5))/9,81 = 6,495 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 15,21·6,495 = 98,81 m

Cevap

x = 98,81 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 26,67 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,5·9,81·145) = 26,67 m/s

Cevap

vmax = 26,67 m/s (96,01 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: Nbottom = 415,9 N

Uniform circular motion: an object moving at speed v on a circle of radius r accelerates towards the centre with a = v²/r, so it needs a net inward force F = m·v²/r. That force is supplied by something real: friction, tension, gravity or a normal force.

Enerjinin korunumundan hız

v² = 2·9,81·16,8 = 329,6 m²/s²

Kuvvetler

Merkeze doğru pozitiftir.

N = m·v²/R + m·g = 4·329,6/3,5 + 39,24 = 415,9 N

Cevap

Nbottom = 415,9 N
9.İş ve enerji

Cevap: Wf = 46,09 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 98,1·0,9397 = 92,18 N
F = μN = 0,1·92,18 = 9,218 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 9,218·5 = 46,09 J

Cevap

Wf = 46,09 J
10.İş ve enerji

Cevap: v = 9,451 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Eğim boyunca kuvvetler

m·g = 5·9,81 = 49,05 N
mg·sin θ = 28,13 N
μ·mg·cos θ = 12,05 N

İş–enerji

½mv² = (65 − 40,19)·9 = 223,3 J
v = √(2·223,3/5) = 9,451 m/s

Cevap

v = 9,451 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 5250 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 600·5/2000 = 1,5 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·600·5² = 7500 J
Kafter = ½·2000·1,5² = 2250 J

Kaybolan enerji

ΔK = 7500 − 2250 = 5250 J

Cevap

ΔK = 5250 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v′ = 9,151 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Momentum bileşenleri

px = 800·15 = 12000 kg·m/s
py = 900·11 = 9900 kg·m/s

Enkazın hızı

v′ = √(px² + py²)/(m1 + m2) = 15557/1700 = 9,151 m/s

Cevap

v′ = 9,151 m/s
13.Rijit cismin dönmesi

Cevap: t = 5,498 s

Rotation about a fixed axis: the sum of the moments about the axis equals I·α (ΣM = I·α), just as ΣF = m·a for translation. In energy form, a torque T turning through an angle θ (in radians) does work T·θ, which changes the kinetic energy ½·I·ω²; gravity adds or removes m·g·Δh of the centre of mass. Power is P = T·ω.

Açısal hız

ω = 2π·900/60 = 94,25 rad/s

Yavaşlama ve süre

α = Tb/I = 180/10,5 = 17,14 rad/s²
t = ω/α = 94,25/17,14 = 5,498 s

Cevap

t = 5,498 s
14.Rijit cismin dönmesi

Cevap: a = 2,488 m/s²

Rolling and angular momentum: a body rolling without slipping has v = ω·r, so its kinetic energy is ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²)). Down a slope that gives a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)). When no external moment acts about an axis, the angular momentum about that axis stays constant, I₁·ω₁ = I₂·ω₂, even if kinetic energy is lost.

Hareket denklemleri

m·g·sin θ − f = m·a
f·r = I·α = 0,6667·m·r²·(a/r) → f = 0,6667·m·a

İvme

a = g·sin θ/(1 + c) = 9,81·sin 25°/1,667 = 2,488 m/s²

Cevap

a = 2,488 m/s²
15.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: nw = 13,33 rpm

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çark hızı

nw = n·z/Nw = 960·1/72 = 13,33 rpm

Cevap

nw = 13,33 rpm
16.Dişliler ve dişli dizileri

Cevap: Tout = 228,8 N·m

Gear trains: meshing gears have the same speed at the teeth, so n₁·N₁ = n₂·N₂: the gear with fewer teeth turns faster. Gears on one shaft turn at the same speed. Power is passed on (minus losses), so torque goes up when speed goes down: T₂ = T₁·(N₂/N₁)·η, and P = T·ω with ω = 2π·n/60.

Çıkış hızı

nout = 1440·(20/50)·(15/40) = 216 rpm
ωout = 2π·216/60 = 22,62 rad/s

Çıkış gücü ve tork

Pout = 5500·0,97² = 5175 W
Tout = Pout/ωout = 5175/22,62 = 228,8 N·m

Cevap

Tout = 228,8 N·m
17.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: x = 9,023 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(250/3,3) = 8,704 rad/s
ω·t = 8,704·0,1 = 0,8704 rad

Yer değiştirme

x = A·cos(ω·t) = 14·cos(0,8704) = 9,023 cm

Cevap

x = 9,023 cm
18.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: xmax = 10,39 cm

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Denge ve genlik

x₀ = m·g/k = 0,9·9,81/170 = 0,05194 m = A

En alt nokta

xmax = 2A = 0,1039 m = 10,39 cm

Cevap

xmax = 10,39 cm
19.Mekanik titreşimler

Cevap: ζ = 0,3998

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Kritik sönüm

cc = 2·√(k·m) = 2·√(150000·80) = 6928 N·s/m

Sönüm oranı

ζ = c/cc = 2770/6928 = 0,3998

Cevap

ζ = 0,3998

ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.

20.Mekanik titreşimler

Cevap: fn = 22,51 Hz

Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.

Eşdeğer rijitlik

Yan yana yaylar aynı uzamayı paylaşır ve kuvvetleri toplanır, bu yüzden rijitlikleri doğrudan toplanır: k = k1 + k2.

keq = 80 + 20 = 100 kN/m

Doğal frekans

ωn = √(100000/5) = 141,4 rad/s
fn = 141,4/(2π) = 22,51 Hz

Cevap

fn = 22,51 Hz

ExamProblems · examproblems.com/courses/dynamics