Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.
Dairesel hareket
Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)
İş ve enerji
Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t
Momentum ve çarpışmalar
Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv
Yöntem
Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.
Rijit cismin dönmesi
G’ye göre atalet momentleri
çubuk mL²/12, disk ½mR², halka mR², dolu küre (2/5)mR², içi boş küre (2/3)mR²
Paralel eksen teoremi
I = IG + m·d²
Atalet yarıçapı
I = m·k²
Ucuna göre çubuk
I = mL²/3
Hareket denklemi
ΣM = I·α
rad/s cinsinden hız
ω = 2π·n/60
Kinetik enerji
E = ½·I·ω²
İş ve güç
W = T·θ, P = T·ω
Kaymadan yuvarlanma
v = ω·r, E = ½mv²(1 + I/(mr²)), a = g·sin θ/(1 + I/(mr²))
Açısal momentum
L = I·ω, I1ω1 = I2ω2
Bir mafsal etrafında çarpma
m·v·d = I·ω
Yöntem
Ekseni seçin: sabit bir mafsal ya da yuvarlanan cisimler için kütle merkezi.
O eksene göre atalet momentini standart sonuçlardan bulun; kaydırılmış eksen için I = IG + m·d² kullanın.
Yöntemi seçin: ivmeler ve kuvvetler için ΣM = I·α, hızlar için enerji (½·I·ω² + ½·m·v² + m·g·h), çarpmalar ve ani değişimler için açısal momentum.
Doğrusal ve dönme hareketini v = ω·r ve a = α·r ile bağlayın ve devir/dakikayı rad/s’ye çevirin.
Dişliler ve dişli dizileri
Birbirini kavrayan dişliler
n1·N1 = n2·N2
Tork
T2 = T1·(N2/N1)·η
Güç
P = T·ω, ω = 2π·n/60
Bileşik dişli dizisi
toplam oran = kademe oranlarının çarpımı
Yaylar ve sarkaçlar
Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²
Mekanik titreşimler
Doğal frekans
ωn = √(k/m), fn = ωn/(2π)
Statik çökmeden
ωn = √(g/δst)
Kritik sönüm
cc = 2√(km) = 2mωn
Sönüm oranı
ζ = c/cc
Sönümlü frekans
ωd = ωn√(1 − ζ²)
Logaritmik azalma
δ = (1/n)·ln(x0/xn), ζ = δ/√(4π² + δ²)
Paralel yaylar
k = k1 + k2
Seri yaylar
1/k = 1/k1 + 1/k2
2Alıştırma soruları
1.KinematikOrta
90 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.
v₀ = 90 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 5 s boyunca 2 m/s² ile hızlanıyor, sonra 28 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 3 m/s² ile fren yapıyor. İki durak arasındaki toplam mesafe s değerini bulun.
a1 = 2 m/s²t1 = 5 st2 = 28 sa3 = −3 m/s²
s = m
3.Newton yasalarıOrta
11 kg’lık bir blok, yatayla 45° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.
m = 11 kgθ = 45°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
20° eğimli bir rampadaki 7 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 5 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. İpteki gerilme kuvveti T değerini bulun.
m1 = 7 kgm2 = 5 kgθ = 20°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
Bir top düz zeminden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Topun ulaştığı en büyük yükseklik H değerini bulun.
v0 = 18 m/sθ = 25°g = 9,81 m/s²
H = m
6.Eğik atışZor
Bir top yer seviyesinden 32 m/s hızla ve yatayın 50° üstünde atılıyor. İnerken 17 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.
v₀ = 32 m/sθ = 50°hroof = 17 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
Bir lunapark rotorunda biniciler 3,6 m yarıçaplı düşey bir silindirin duvarına yaslanıyor. Yeterince hızlı döndüğünde zemin aşağı iner ve onları sürtünme tutar. Statik sürtünme katsayısı 0,8. g = 9,81 m/s² alın. En küçük dönme hızı n değerini dakikadaki devir cinsinden bulun.
r = 3,6 mμs = 0,8g = 9,81 m/s²
n = rpm
8.Dairesel hareketZor
190 m yarıçaplı bir viraj 25° eğimlendirilmiştir ve lastikler ile yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,1’dir. g = 9,81 m/s² alın. Bir otomobilin virajı yukarı ve dışarı kaymadan alabileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.
r = 190 mθ = 25°μs = 0,1g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
9.İş ve enerjiOrta
Bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğimden durgun halden kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,35. Eğim boyunca 8 m kaydıktan sonraki hızı v değerini bulun.
θ = 35°μ = 0,35d = 8 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.İş ve enerjiZor
Kütlesi 5 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,3). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 3 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 2,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.
m1 = 5 kgm2 = 3 kgμ = 0,3d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
Yatay olarak 5 m/s hızla giden 11 kg’lık bir mermi, aynı doğru boyunca hareket eden iki parçaya ayrılarak patlıyor. 7 kg’lık parça 48 m/s hızla ileri devam ediyor. 4 kg’lık parçanın hızı v′2 değerini bulun (ilk yönde pozitif).
M = 11 kgu = 5 m/sm1 = 7 kgv′1 = 48 m/sm2 = 4 kg
v′2 = m/s
12.Momentum ve çarpışmalarZor
0,55 kg’lık bir top bir duvara 21 m/s hızla çarpıyor ve 7 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 5 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.
m = 0,55 kgvin = 21 m/svout = 7 m/sΔt = 5 ms
J = N·s
13.Rijit cismin dönmesiOrta
6,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz yatay bir akson üzerinde dönen, kütlesi 17 kg ve yarıçapı 0,25 m olan düzgün dolu bir disk olan makaraya sarılı hafif bir ipten asılıdır. Blok duruştan bırakılıyor. g = 9,81 m/s² kullanın. İpteki gerilmeyi T bulun.
m = 6,5 kgM = 17 kgR = 0,25 mg = 9,81 m/s²
T = N
14.Rijit cismin dönmesiZor
Kütlesi 20 kg olan bir dolu silindir kaymadan 8 m/s ile yuvarlanıyor. Dönme kinetik enerjisini Erot bulun.
m = 20 kgv = 8 m/sI = ½·m·r²
Erot = J
15.Dişliler ve dişli dizileriOrta
İki paralel mil arasında 337,5 mm mesafe var. Bunlar 5 mm modüllü ve 3,5 : 1 hız düşürme oranlı bir çift düz dişliyle bağlanmalıdır. Pinyonun kaç dişi N1 olmalıdır?
a = 337,5 mmm = 5 mmi = 3,5
N1 =
16.Dişliler ve dişli dizileriZor
Açık bir kayış, merkezleri 500 mm arayla duran 80 mm’lik ve 250 mm’lik kasnakları bağlıyor. Küçük kasnaktaki sarılma açısını θ derece cinsinden bulun.
d1 = 80 mmd2 = 250 mmC = 500 mm
θ = °
17.Yaylar ve sarkaçlarOrta
k = 280 N/m olan bir yaydaki 3,7 kg’lık kütle pozitif yönde 9 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 1,3 s anında hızı v değerini (işaretiyle) bulun.
m = 3,7 kgk = 280 N/mA = 9 cmt = 1,3 s
v = m/s
18.Yaylar ve sarkaçlarZor
250 m/s hızla giden 5 g’lık bir mermi, sürtünmesiz bir yüzeyde duran 3 kg’lık bir bloğa çarpıp içinde kalıyor. Blok k = 1900 N/m olan yatay bir yaya bağlıdır. Oluşan salınımın genliği A değerini cm cinsinden bulun.
m = 5 gv = 250 m/sM = 3 kgk = 1900 N/m
A = cm
19.Mekanik titreşimlerOrta
20 kg’lık bir kütle, rijitliği 2 kN/m olan bir yay ve sönüm katsayısı 20 N·s/m olan viskoz bir sönümleyiciyle taşınıyor. Sönüm oranı ζ değerini bulun.
m = 20 kgk = 2 kN/mc = 20 N·s/m
ζ =
20.Mekanik titreşimlerZor
50 kg’lık bir kütle k₃ = 25 kN/m yayına asılı. k₃’ün üst ucu, yan yana iki yaya, k₁ = 12 kN/m ve k₂ = 100 kN/m, asılı rijit bir çubuğa bağlıdır; çubuk yatay kalıyor. Sönümü ve yaylarla çubuğun kütlelerini ihmal edin. Düşey titreşimin doğal frekansı fn değerini Hz cinsinden bulun.
m = 50 kgk1 = 12 kN/mk2 = 100 kN/mk3 = 25 kN/m
fn = Hz
3Çözeltiler
1.Kinematik
Cevap: s = 44,64 m
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
Birimler
v₀ = 90/3,6 = 25 m/s
Fren mesafesi
0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 25²/(2·7) = 44,64 m
Cevap
s = 44,64 m
2.Kinematik
Cevap: s = 321,7 m
Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.
En yüksek hız
v = a1·t1 = 2·5 = 10 m/s
Her evrenin mesafesi
s1 = ½·2·5² = 25 m
s2 = 10·28 = 280 m
s3 = 10²/(2·3) = 16,67 m
Toplam mesafe
s = 25 + 280 + 16,67 = 321,7 m
Cevap
s = 321,7 m
3.Newton yasaları
Cevap: a = 5,203 m/s²
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.
İp boyunca kuvvetler
m₂·g = 49,05 N
m₁·g·sin θ = 23,49 N
μ·m₁·g·cos θ = 9,679 N
Sistemin ivmesi
a = (49,05 − 23,49 − 9,679)/12 = 1,324 m/s²
Asılı kütleden ip gerilmesi
m2·g − T = m2·a → T = 5·(9,81 − 1,324) = 42,43 N
Cevap
T = 42,43 N
5.Eğik atış
Cevap: H = 2,949 m
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.
vx = v0·cos θ = 18·cos 25° = 16,31 m/s
vy = v0·sin θ = 18·sin 25° = 7,607 m/s
En yüksek nokta
Tepede düşey hız sıfırdır: vy² = 2gH.
H = vy²/(2g) = 7,607²/(2·9,81) = 2,949 m
Cevap
H = 2,949 m
6.Eğik atış
Cevap: x = 85,68 m
Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.
Atış hızını bileşenlerine ayırın
vx = 20,57 m/s, vy = 24,51 m/s
Çatıya iniş süresi
Büyük kök: top iniyor.
17 = 24,51·t − 4,905·t²
t = (24,51 + √(24,51² − 2·9,81·17))/9,81 = 4,166 s
Yatay mesafe
x = vx·t = 20,57·4,166 = 85,68 m
Cevap
x = 85,68 m
7.Dairesel hareket
Cevap: n = 17,62 rpm
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Biniciye etkiyen kuvvetler
N = m·ω²·r
μ·N = m·g → μ·ω²·r = g
Açısal hız
ω = √(g/(μ·r)) = √(9,81/(0,8·3,6)) = 1,846 rad/s
Dönme hızı
n = ω·60/(2π) = 17,62 rpm
Cevap
n = 17,62 rpm
8.Dairesel hareket
Cevap: vmax = 33,27 m/s
Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.
Kuvvet dengeleri
Sürtünme eğim aşağı yönlüdür.
N·(sin θ + μ·cos θ) = m·v²/r
N·(cos θ − μ·sin θ) = m·g
Sürat
v = √(190·9,81·0,5132/0,864) = 33,27 m/s
Cevap
vmax = 33,27 m/s
(119,8 km/h)
9.İş ve enerji
Cevap: v = 6,71 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Eğim boyunca enerji denkliği
Blok d·sin θ kadar alçalırken sürtünme μmg·cos θ·d kadar enerji alır. Kütle sadeleşir.
½v² = g·d·(sin θ − μ·cos θ)
v = √(2·9,81·8·(0,5736 − 0,35·0,8192)) = 6,71 m/s
Cevap
v = 6,71 m/s
10.İş ve enerji
Cevap: v = 3,033 m/s
İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).
Açığa çıkan ve kaybolan enerji
m₂g·d = 29,43·2,5 = 73,58 J
μ·m₁g·d = 0,3·49,05·2,5 = 36,79 J
İki bloğun kinetik enerjisi
½(m₁ + m₂)v² = 36,79 → v = √(2·36,79/8) = 3,033 m/s
Cevap
v = 3,033 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: v′2 = −70,25 m/s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Önceki momentum
p = M·u = 11·5 = 55 kg·m/s
Sonraki momentum
55 = 7·48 + 4·v′2
v′2 = (55 − 336)/4 = −70,25 m/s
Cevap
v′2 = −70,25 m/s
Eksi işareti ikinci parçanın geriye doğru uçtuğu anlamına gelir.
12.Momentum ve çarpışmalar
Cevap: J = 15,4 N·s
Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.
Momentumdaki değişim
J = m·Δv = 0,55·(7 + 21) = 15,4 N·s
Cevap
J = 15,4 N·s
13.Rijit cismin dönmesi
Cevap: T = 36,13 N
Sabit eksen etrafında dönme: eksene göre momentlerin toplamı I·α’ya eşittir (ΣM = I·α), ötelemede ΣF = m·a olması gibi. Enerji biçiminde, θ açısı (radyan) kadar dönen T torku T·θ iş yapar ve bu ½·I·ω² kinetik enerjisini değiştirir; yerçekimi kütle merkezinin m·g·Δh enerjisini ekler ya da alır. Güç P = T·ω’dır.
Yuvarlanma ve açısal momentum: kaymadan yuvarlanan cisim için v = ω·r’dir, bu yüzden kinetik enerjisi ½·m·v² + ½·I·ω² = ½·m·v²·(1 + I/(m·r²))’dir. Bir eğimde bu a = g·sin θ/(1 + I/(m·r²)) verir. Bir eksene göre dış moment etki etmediğinde, kinetik enerji kaybolsa bile o eksene göre açısal momentum sabit kalır: I₁·ω₁ = I₂·ω₂.
Dişli geometrisi: m modülü diş boyutunu belirler. N dişli bir dişlinin bölüm dairesi çapı d = m·N’dir, birbirine geçen iki dişlinin modülü aynıdır ve eksenler arası mesafeleri a = (d₁ + d₂)/2 = m·(N₁ + N₂)/2’dir. Bölüm dairesi hızı v = π·d·n/60’tır ve teğetsel diş kuvveti torktan bulunur: Ft = 2T/d.
Toplam diş sayısı
N1 + N2 = 2a/m = 2·337,5/5 = 135
Orana göre bölün
N1 = 135/(1 + 3,5) = 30
Cevap
N1 = 30
16.Dişliler ve dişli dizileri
Cevap: θ = 160,4 °
Kayış-kasnak sürücüleri: kayma olmadığında iki kasnağın çevre hızı aynıdır, v = π·d·n/60; dolayısıyla n₁·d₁ = n₂·d₂ ve hız oranı d₂/d₁’dir. s kayması, tahrik edilen kasnağı biraz yavaşlatır: n₂ = n₁·(d₁/d₂)·(1 − s). İletilen güç P = (T₁ − T₂)·v’dir; T₁ gergin taraftaki, T₂ gevşek taraftaki çekme kuvvetidir. Sürtünme gerilmelerin oranını sınırlar: T₁/T₂ = eμθ; burada θ, küçük kasnaktaki sarılma açısıdır (radyan cinsinden); açık bir kayış için θ = π − 2·asin((d₂ − d₁)/(2C)), C eksenler arası uzaklıktır.
Kayış açısı
asin(0,17) = 9,788°
Sarılma açısı
θ = 180 − 2·9,788 = 160,4°
Cevap
θ = 160,4°
17.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: v = 0,7448 m/s
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Açısal frekans
ω = √(280/3,7) = 8,699 rad/s
ω·t = 8,699·1,3 = 11,31 rad
Hız
v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,09·8,699·sin(11,31) = 0,7448 m/s
Cevap
v = 0,7448 m/s
18.Yaylar ve sarkaçlar
Cevap: A = 1,654 cm
Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.
Çarpmadan sonraki hız
V = m·v/(m + M) = 0,005·250/3,005 = 0,416 m/s
Açısal frekans
ω = √(k/(m + M)) = √(1900/3,005) = 25,15 rad/s
Genlik
A = V/ω = 0,416/25,15 = 0,01654 m = 1,654 cm
Cevap
A = 1,654 cm
19.Mekanik titreşimler
Cevap: ζ = 0,05
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Kritik sönüm
cc = 2·√(k·m) = 2·√(2000·20) = 400 N·s/m
Sönüm oranı
ζ = c/cc = 20/400 = 0,05
Cevap
ζ = 0,05
ζ < 1, bu yüzden sistem az sönümlüdür ve sönerken salınır.
20.Mekanik titreşimler
Cevap: fn = 3,218 Hz
Kütle–yay sisteminin serbest titreşimi: sönümsüz doğal frekans rad/s cinsinden ωn = √(k/m) ve Hz cinsinden fn = ωn/(2π)’dir. Viskoz bir sönümleyici c, ζ = c/cc sönüm oranını verir; kritik sönüm cc = 2·√(k·m) = 2·m·ωn’dir. Az sönümlü bir sistem (ζ < 1) ωd = ωn·√(1 − ζ²) ile salınır. Paralel yaylar toplanır, k = k₁ + k₂; seri yaylar tersleriyle toplanır, 1/k = 1/k₁ + 1/k₂.
Eşdeğer rijitlik
Yalnızca k1 ve k2 paraleldir. Bu çift k3 ile seridir, bu yüzden onları tersleriyle birleştirin.