Mühendislik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Limitler

Doğrudan yerine koyma
önce x = a deneyin; 0/0 sadeleştirmeniz gerektiği anlamına gelir
Çarpanlarına ayırıp sadeleştirin
xⁿ − aⁿ = (x − a)(xⁿ⁻¹ + a·xⁿ⁻² + … + aⁿ⁻¹)
Eşlenik
(√x − √a)(√x + √a) = x − a
Sonsuzdaki limitler
x’in en yüksek kuvvetine bölün; dereceler eşitse sonuç baş katsayıların oranıdır
Özel limit
limx→∞ (1 + a/x)bx = eab
L'Hôpital kuralı
lim f/g = lim f′/g′ (0/0 or ∞/∞)

Türevler

Kuvvet kuralı
(xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹
Çarpım kuralı
(uv)′ = u′v + uv′
Bölüm kuralı
(u/v)′ = (u′v − uv′)/v²
Zincir kuralı
f(g(x))′ = f′(g(x))·g′(x)
Temel türevler
(eˣ)′ = eˣ, (ln x)′ = 1/x, (sin x)′ = cos x, (cos x)′ = −sin x

Yöntem

  1. Yapıyı belirleyin: toplam, çarpım, bölüm veya bileşke.
  2. x’in her kuvvetine kuvvet kuralını uygulayın.
  3. Gereken yerde çarpım, bölüm veya zincir kuralını kullanın.
  4. Sadeleştirin ve istenirse noktada değerini hesaplayın.

İntegraller

Kuvvet kuralı
∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1) + C
Belirli integral
∫ab f dx = F(b) − F(a)
Temel integraller
∫eˣ dx = eˣ, ∫1/x dx = ln|x|, ∫sin x dx = −cos x
Eğriler arasındaki alan
∫ab (f − g) dx

Yöntem

  1. Mümkünse integrali alınan ifadeyi basit terimlerin toplamı olarak yeniden yazın.
  2. Kuvvet kuralını uygulayın: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1); ex, 1/x, sin ve cos için standart integralleri kullanın.
  3. Bir fonksiyonu ve türevini bir arada gördüğünüzde değişken değiştirme kullanın.
  4. Belirli integralde F(b) − F(a)’yı hesaplayın.

Karmaşık sayılar

Dikdörtgen biçim
z = a + jb, j² = −1, z̄ = a − jb
Modül ve argüman
|z| = √(a² + b²), tan θ = b/a (check the quadrant)
Kutupsal ve üstel biçim
z = r∠θ = r(cos θ + j sin θ) = r·ejθ
Bölme
z₁/z₂ = z₁z̄₂/|z₂|²
Çarpım ve bölüm
r₁∠θ₁ · r₂∠θ₂ = r₁r₂∠(θ₁ + θ₂), r₁∠θ₁ / r₂∠θ₂ = (r₁/r₂)∠(θ₁ − θ₂)
De Moivre
(r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ
n. kökler
zk = R1/n∠((φ + 360°·k)/n), k = 0 … n − 1
p² < 4q olan ikinci derece denklem
z = −p/2 ± j√(q − p²/4)

Yöntem

  1. İşleme uygun biçimi seçin: toplama ve çıkarma için dikdörtgen a + jb, çarpma, bölme, kuvvet ve kökler için kutupsal r∠θ.
  2. j² = −1 ile açarak çarpın; bölmek için pay ve paydayı paydanın eşleniğiyle çarpın.
  3. r = √(a² + b²) ile ve θ’yı noktanın bir çiziminden (bölgeyi denetleyin) bularak çevirin; geri dönmek için a = r cos θ, b = r sin θ kullanın.
  4. Kuvvetler için De Moivre’i, (r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ, kullanın; zⁿ = R∠φ için n kökün hepsini R1/n∠((φ + 360°k)/n) olarak listeleyin.

Diferansiyel denklemler

Üstel büyüme/azalma
dy/dt = ky → y = y0ekt
Yarı ömür
k = ln 2 / t½
Newton’un soğuma yasası
T(t) = Ta + (T0 − Ta)e−kt
İntegrasyon çarpanı
y′ + p(x)y = q(x): μ = e∫p dx, (μy)′ = μq
Karıştırma tankı
dm/dt = r·c − (r/V)·m

Matrisler ve determinantlar

2×2 determinant
det = ad − bc
2×2 ters matris
A⁻¹ = (1/det)·[d −b; −c a]
Ürün
(AB)ij = Σk AikBkj
Özdeğerler
det(A − λI) = 0
Cramer kuralı
xi = det(Ai)/det(A)

Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Büyüklük
|a| = √(ax² + ay² + az²)
Birim vektör
û = a/|a|
Açıdan bileşenler
Fx = F·cos θ, Fy = F·sin θ
Skaler çarpım
a·b = axbx + ayby + azbz = |a||b|cos θ
a’nın b üzerindeki skaler izdüşümü
a·b/|b|
İş
W = F·d
Vektörel çarpım
a × b = (aybz − azby, azbx − axbz, axby − aybx)
Alanlar
paralelkenar |a × b|, üçgen ½|a × b|
O’ya göre moment
MO = r × F, r = A − O
Paralelyüzlünün hacmi
V = |a·(b × c)|

Yöntem

  1. Her vektörü bileşenleriyle yazın; büyüklük ve açıyla verilen bir kuvvet için F·cos θ ve F·sin θ kullanın.
  2. Uzunluklar ve doğrultular için √(x² + y² + z²) büyüklüğünü ve a/|a| birim vektörünü kullanın.
  3. Açılar, izdüşümler, diklik ve iş için skaler çarpımı kullanın: a·b = |a||b|cos θ.
  4. Dik vektörler, alanlar ve momentler için vektörel çarpımı kullanın: üç bileşeni dikkatle yazın ve a × b sırasını koruyun.

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

2Alıştırma soruları

1.LimitlerOrta
xyy = L

L = limx→∞ (4x3 + x − 7)/(4x3 + 6x + 1) limitini bulun.

f(x) = (4x3 + x − 7)/(4x3 + 6x + 1)x → ∞
L =
2.LimitlerZor
xyx = 0

L = limx→0 (e−2x − 1 + 2x)/x² limitini bulun.

f(x) = (e−2x − 1 + 2x)/x²x → 0
L =
3.TürevlerOrta
xyx = 1,5

f(x) = x·sin(x) olsun, x radyan cinsinden. f′(1,5)'i bulun.

f(x) = x·sin(x)x = 1,5 rad
f′(1.5) =
4.TürevlerZor
xy

f(x) = x3 − 9x2 + 24x + 6 olsun. Yerel maksimumun x koordinatı x'i bulun.

f(x) = x3 − 9x2 + 24x + 6
x =
5.İntegrallerOrta
xy01

I = ∫01 e2x dx'i hesaplayın.

f(x) = e2x[0, 1]
I =
6.İntegrallerZor
xy−33

y = 9 − x² parabolü ile x ekseni arasındaki bölgenin alanı A'ı bulun.

y = 9 − x²
A =
7.Karmaşık sayılarOrta
ReIm0,50,5−0,5−0,511−1−11,51,5−1,5−1,5z₁z₂w

z₁ = 2∠40° ve z₂ = 1,5∠45° verilmiş. w = z₁/z₂ sayısının sanal kısmını bulun.

z₁ = 2∠40°z₂ = 1,5∠45°
Im(w) =
8.Karmaşık sayılarZor
ReIm11−1−122−2−2z₀z₁z₂z₃

n = 4 ve w = 16∠135° için zⁿ = w denkleminin kökleri, k = 0, 1, 2, 3 olmak üzere zk = R1/n∠((φ + 360°·k)/n)’dir. z₀ kökünün sanal kısmını bulun.

w = 16∠135°n = 4k = 0
Im(z₀) =
9.Diferansiyel denklemlerOrta
tyy(0) = 2y(2) = ?

y″ + 8y′ + 15y = 0 denklemini y(0) = 2 ve y′(0) = 4 ile çözün. y(2) değerini bulun.

y″ + 8y′ + 15y = 0y(0) = 2y′(0) = 4
y(2) =
10.Diferansiyel denklemlerZor
tyK = 1ymax​ = ?

Bir sistem t ≥ 0 için y″ + y′ + 4,25y = 4,25 denklemine uyuyor ve durgun halden başlıyor: y(0) = 0, y′(0) = 0. Basamak tepkisinin tepe değerini ymax bulun.

y″ + y′ + 4,25y = 4,25y(0) = 0y′(0) = 0
ymax =
11.Matrisler ve determinantlarOrta
A =−4502−205−43

Gösterilen 3×3 A matrisinin determinantı det A'ı bulun.

A = [−4 5 0; 2 −2 0; 5 −4 3]
det A =
12.Matrisler ve determinantlarZor
A =34−5−6

Gösterilen A matrisinin büyük özdeğeri λ'ı bulun.

A = [3 4; −5 −6]
λ =
13.Vektörler: skaler ve vektörel çarpımOrta
xyzab

a = (−5, −4, −1) ve b = (−5, −4, 1) vektörlerinin skaler çarpımını a·b bulun.

a = (−5, −4, −1)b = (−5, −4, 1)
a·b =
14.Vektörler: skaler ve vektörel çarpımZor
xyzab

n̂ birim vektörü hem a = (1, 5, −2) hem de b = (2, 2, 5) vektörüne diktir ve pozitif z bileşenine sahiptir. Onun x bileşenini n̂x bulun.

a = (1, 5, −2)b = (2, 2, 5)n̂z > 0
n̂x =
15.OlasılıkOrta
n = 9k = 5N = ?

9 kişilik bir gruptan 5 kişilik bir komite kaç farklı şekilde N seçilebilir? Sıra önemli değildir.

n = 9k = 5
N =
16.OlasılıkZor
n = 9, p = 0,7: P(X ≤ 1) = ?k0123456789

9 parça test ediliyor ve her biri bağımsız olarak 0,7 olasılıkla bozuluyor. En fazla birinin bozulma olasılığı P nedir?

n = 9p = 0,7
P =
17.Betimsel istatistikOrta
152025303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 29, 12, 49, 55, 45.

n = 5
s =
18.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 50 ve standart sapması 12 olan normal dağılımlıdır. 68 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 50σ = 12x = 68
z =
19.Normal dağılımOrta
48 kg46,4 kgT = X₁ + … + X₄?

kutular kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 12 kg, standart sapma 0,8 kg. Bunlardan 4 tanesinin toplam kütlesinin 46,4 kg değerinin altında kalma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 12 kgσ = 0,8 kgn = 4< 46.4 kg
P =
20.Normal dağılımZor
0,04 mm0D − d?

Delik çapları D normaldir; ortalaması 25,04 mm, standart sapması 0,02 mm. Mil çapları d bağımsızdır ve normaldir; ortalaması 25 mm, standart sapması 0,015 mm. Rastgele seçilen bir mil, D − d > 0 olduğunda yerine oturur. Yerine oturma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

delik: μ = 25,04 mm, σ = 0,02 mmmil: μ = 25 mm, σ = 0,015 mm
P =

3Çözeltiler

1.Limitler

Cevap: L = 1

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

En yüksek kuvvete bölün

(4 + 1/x2 + (−7)/x3)/(4 + 6/x2 + 1/x3)

x → ∞ alın

L = 4/4 = 1

Cevap

L = 1

Dereceler eşitse limit baş katsayıların oranıdır.

2.Limitler

Cevap: L = 2

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

Birinci uygulama

(−2·e−2x + 2)/(2x) → 0/0

İkinci uygulama

4·e−2x/2

x = 0 koyun

L = 4·1/2 = 2

Cevap

L = 2
3.Türevler

Cevap: f′(1.5) = 1,104

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Çarpım ve zincir kuralı

f′(x) = sin(x) + x·cos(x)

Yerine koyun

f′(1,5) = 0,9975 + 1,5·0,07074 = 1,104

Cevap

f′(1,5) = 1,104
4.Türevler

Cevap: x = 2

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Türev

f′(x) = 3x2 − 18x + 24 = 3·(x2 − 6x + 8)

f′(x) = 0'ı çözün

x = 2 veya x = 4

Hangisi hangisi

f″(x) = 6x − 18: maksimumda negatif, minimumda pozitif.

f″(2) = −6, f″(4) = 6
x = 2

Cevap

x = 2
5.İntegraller

Cevap: I = 3,195

Belirli integraller: ∫ₐᵇ f(x) dx, a'dan b'ye grafik ile x ekseni arasındaki işaretli alandır. Bir ilkel fonksiyon F (F′ = f) bulun ve F(b) − F(a)'yı hesaplayın. Kuvvet kuralı: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1). İki eğri arasındaki alan ∫(üst − alt) dx'tir.

İlkel fonksiyon

F(x) = e2x/2

Sınırları yerine koyun

I = (e2 − 1)/2 = (7,389 − 1)/2 = 3,195

Cevap

I = 3,195
6.İntegraller

Cevap: A = 36

Belirli integraller: ∫ₐᵇ f(x) dx, a'dan b'ye grafik ile x ekseni arasındaki işaretli alandır. Bir ilkel fonksiyon F (F′ = f) bulun ve F(b) − F(a)'yı hesaplayın. Kuvvet kuralı: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1). İki eğri arasındaki alan ∫(üst − alt) dx'tir.

Sıfırlar

9 − x² = 0 → x = ±3

İntegral alın

A = [9x − x³/3]−33 = 18 − (−18) = 36

Cevap

A = 36
7.Karmaşık sayılar

Cevap: Im(w) = −0,1162

Kutupsal biçim: z = r∠θ = r(cos θ + j sin θ) = r·ejθ; r = |z| ve θ = arg z. Dikdörtgen biçime dönüş: a = r cos θ, b = r sin θ. Argüman için bölge gerekir: θ = atan(b/a) yalnızca a > 0 için geçerlidir; a < 0 için 180° ekleyin ya da çıkarın. Kutupsal biçimde çarpma kolaydır: modülleri çarpın, argümanları toplayın; bölmek için modülleri bölün, argümanları çıkarın.

w’nun modülü ve argümanı

|w| = 2 / 1,5 = 1,333
θ = 40° − 45° = −5°

Dikdörtgen biçim

Re(w) = 1,333·cos(−5°) = 1,328
Im(w) = 1,333·sin(−5°) = −0,1162
Im(w) = −0,1162

Cevap

Im(w) = −0,1162
8.Karmaşık sayılar

Cevap: Im(z₀) = 1,111

De Moivre ve kökler: (r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ. zⁿ = R∠φ denkleminin tam olarak n kökü vardır; hepsinin modülü R1/n’dir ve argümanları k = 0, 1, …, n − 1 için (φ + 360°·k)/n’dir: bir çember üzerinde eşit aralıklarla, 360°/n arayla dizilirler. p² < 4q olan z² + pz + q = 0 ikinci derece denkleminin karmaşık kökleri z = −p/2 ± j√(q − p²/4)’tür; gerçel katsayılı bir polinomun karmaşık kökleri her zaman a ± jb eşlenik çiftleri hâlindedir.

Köklerin modülü

161/4 = 2

Kökün argümanı

θ₀ = (135° + 360°·0)/4 = 33,75°

Dikdörtgen biçim

z₀ = 2·(cos 33,75° + j sin 33,75°) = 1,663 + j1,111
Im(z₀) = 1,111

Cevap

Im(z₀) = 1,111

4 kök, yarıçapı 2 olan çember üzerinde, birbirinden 90° arayla durur.

9.Diferansiyel denklemler

Cevap: y(2) = 0,01712

İkinci mertebeden doğrusal denklemler: y″ + b·y′ + c·y = 0 için y = ert deneyin: bu, r² + b·r + c = 0 karakteristik denklemini verir. İki farklı gerçek kök r₁ ≠ r₂, y = A·er₁t + B·er₂t verir (aşırı sönümlü); çift kök r, y = (A + Bt)·ert verir (kritik sönümlü); −α ± jω karmaşık kökleri y = e−αt(A cos ωt + B sin ωt) verir (az sönümlü, salınımlı). Başlangıç değerleri y(0) ve y′(0), A ile B’yi belirler. y″ + 2ζωny′ + ωn²y = 0 biçiminde yazıldığında ωn doğal frekans, ζ sönüm oranıdır: ζ < 1 salınım yapar. Sabit bir girişle, y″ + by′ + cy = c·K, çözüm K sürekli değeri artı serbest tepkidir.

Karakteristik kökler

(r + 3)(r + 5) = 0 → r = −3, −5

Başlangıç değerlerinden sabitler

A + B = 2, −3A − 5B = 4
A = 7, B = −5

Hesaplayın

y(2) = 7·e−6 + (−5)·e−10 = 0,01712

Cevap

y(2) = 0,01712
10.Diferansiyel denklemler

Cevap: ymax = 1,456

İkinci mertebeden doğrusal denklemler: y″ + b·y′ + c·y = 0 için y = ert deneyin: bu, r² + b·r + c = 0 karakteristik denklemini verir. İki farklı gerçek kök r₁ ≠ r₂, y = A·er₁t + B·er₂t verir (aşırı sönümlü); çift kök r, y = (A + Bt)·ert verir (kritik sönümlü); −α ± jω karmaşık kökleri y = e−αt(A cos ωt + B sin ωt) verir (az sönümlü, salınımlı). Başlangıç değerleri y(0) ve y′(0), A ile B’yi belirler. y″ + 2ζωny′ + ωn²y = 0 biçiminde yazıldığında ωn doğal frekans, ζ sönüm oranıdır: ζ < 1 salınım yapar. Sabit bir girişle, y″ + by′ + cy = c·K, çözüm K sürekli değeri artı serbest tepkidir.

Sürekli değer ve kökler

yss = 1, r = −0,5 ± 2j

Başlangıç değerlerinden sabitler

y(0) = 1 + A = 0 → A = −1
y′(0) = −0,5A + 2B = 0 → B = −0,25

Tepe

t = π/2 = 1,571
ymax = 1·(1 + e−0,5·π/2) = 1,456

Cevap

ymax = 1,456
11.Matrisler ve determinantlar

Cevap: det A = −6

Matrisler: 2×2 matrisin determinantı ad − bc'dir. 3×3 için bir satır boyunca açın: her eleman, kendi satırı ve sütunu silinince kalan 2×2 matrisin determinantıyla çarpılır, işaretler + − + şeklinde değişir. Özdeğerler λ, det(A − λI) = 0'ı sağlar; 2×2 için bu λ² − (iz)·λ + det = 0'dır.

İlk satırın 2×2 minörleri

M₁₁ = −6, M₁₂ = 6, M₁₃ = 2

Kofaktör açılımı

det A = (−4)·(−6) − 5·6 + 0·2 = −6

Cevap

det A = −6
12.Matrisler ve determinantlar

Cevap: λ = −1

Matrisler: 2×2 matrisin determinantı ad − bc'dir. 3×3 için bir satır boyunca açın: her eleman, kendi satırı ve sütunu silinince kalan 2×2 matrisin determinantıyla çarpılır, işaretler + − + şeklinde değişir. Özdeğerler λ, det(A − λI) = 0'ı sağlar; 2×2 için bu λ² − (iz)·λ + det = 0'dır.

Karakteristik denklem

λ² − (−3)λ + (2) = 0

Çözün

λ = (−3 ± √(1))/2 → λ = −2, −1
λ = −1

Cevap

λ = −1
13.Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Cevap: a·b = 40

Dot product: a·b = axbx + ayby + azbz = |a|·|b|·cos θ, a scalar. It gives the angle between two vectors, cos θ = a·b/(|a|·|b|), and it is zero when they are perpendicular. The scalar projection of a onto b is a·b/|b|, and a constant force F moving through a displacement d does work W = F·d.

Karşılıklı bileşenleri çarpıp toplayın

a·b = (−5)·(−5) + (−4)·(−4) + (−1)·1 = 25 + 16 + (−1) = 40

Cevap

a·b = 40

Pozitif: vektörler arasındaki açı 90°’den küçüktür.

14.Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Cevap: n̂x = −0,9235

Cross product: a × b = (aybz − azby, azbx − axbz, axby − aybx) is perpendicular to both vectors, and |a × b| = |a|·|b|·sin θ is the area of the parallelogram they span (the triangle has half of it). Order matters: b × a = −(a × b). The moment of a force F applied at point A about point O is MO = r × F, with r = A − O.

Vektörel çarpım

(a × b)x = aybz − azby = 5·5 − (−2)·2 = 29
(a × b)y = azbx − axbz = (−2)·2 − 1·5 = −9
(a × b)z = axby − aybx = 1·2 − 5·2 = −8

Normalleştirin

a × b’nin z bileşeni negatiftir, bu yüzden −(a × b) kullanın.

|a × b| = √(29² + (−9)² + (−8)²) = 31,4
n̂ = −(29, −9, −8)/31,4 = (−0,9235, 0,2866, 0,2548)
n̂x = −0,9235

Cevap

n̂x = −0,9235
15.Olasılık

Cevap: N = 126

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Kombinasyonlar

C(9, 5) = (9·8·7·6·5)/(5·4·3·2·1) = 126

Cevap

N = 126
16.Olasılık

Cevap: P = 0,000433

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Sıfır ve bir arıza

P(X = 0) = 0,39 = 1,968 × 10⁻⁵
P(X = 1) = 9·0,7·0,38 = 0,0004133

Toplayın

P = 1,968 × 10⁻⁵ + 0,0004133 = 0,000433

Cevap

P = 0,000433
17.Betimsel istatistik

Cevap: s = 17,44

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 190/5 = 38

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−9)² + (−26)² + 11² + 17² + 7² = 1216

Standart sapma

s = √(1216/4) = 17,44

Cevap

s = 17,44
18.Betimsel istatistik

Cevap: z = 1,5

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (68 − 50)/12 = 1,5

Cevap

z = 1,5
19.Normal dağılım

Cevap: P = 0,1587

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 48 kg, σT = 0,8·√4 = 1,6 kg

Standartlaştırın

z = (46,4 − 48)/1,6 = −1

Olasılık

P = Φ(−1) = 0,1587

Cevap

P = 0,1587
20.Normal dağılım

Cevap: P = 0,9452

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Farkın dağılımı

μ = 25,04 − 25 = 0,04 mm, σ = 0,025 mm

Standartlaştırın

z = (0 − 0,04)/0,025 = −1,6

Olasılık

P = 1 − Φ(−1,6) = 0,9452

Cevap

P = 0,9452

ExamProblems · examproblems.com/courses/engineering-mathematics