Mühendislik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Limitler

Doğrudan yerine koyma
önce x = a deneyin; 0/0 sadeleştirmeniz gerektiği anlamına gelir
Çarpanlarına ayırıp sadeleştirin
xⁿ − aⁿ = (x − a)(xⁿ⁻¹ + a·xⁿ⁻² + … + aⁿ⁻¹)
Eşlenik
(√x − √a)(√x + √a) = x − a
Sonsuzdaki limitler
x’in en yüksek kuvvetine bölün; dereceler eşitse sonuç baş katsayıların oranıdır
Özel limit
limx→∞ (1 + a/x)bx = eab
L'Hôpital kuralı
lim f/g = lim f′/g′ (0/0 or ∞/∞)

Türevler

Kuvvet kuralı
(xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹
Çarpım kuralı
(uv)′ = u′v + uv′
Bölüm kuralı
(u/v)′ = (u′v − uv′)/v²
Zincir kuralı
f(g(x))′ = f′(g(x))·g′(x)
Temel türevler
(eˣ)′ = eˣ, (ln x)′ = 1/x, (sin x)′ = cos x, (cos x)′ = −sin x

Yöntem

  1. Yapıyı belirleyin: toplam, çarpım, bölüm veya bileşke.
  2. x’in her kuvvetine kuvvet kuralını uygulayın.
  3. Gereken yerde çarpım, bölüm veya zincir kuralını kullanın.
  4. Sadeleştirin ve istenirse noktada değerini hesaplayın.

İntegraller

Kuvvet kuralı
∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1) + C
Belirli integral
∫ab f dx = F(b) − F(a)
Temel integraller
∫eˣ dx = eˣ, ∫1/x dx = ln|x|, ∫sin x dx = −cos x
Eğriler arasındaki alan
∫ab (f − g) dx

Yöntem

  1. Mümkünse integrali alınan ifadeyi basit terimlerin toplamı olarak yeniden yazın.
  2. Kuvvet kuralını uygulayın: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1); ex, 1/x, sin ve cos için standart integralleri kullanın.
  3. Bir fonksiyonu ve türevini bir arada gördüğünüzde değişken değiştirme kullanın.
  4. Belirli integralde F(b) − F(a)’yı hesaplayın.

Karmaşık sayılar

Dikdörtgen biçim
z = a + jb, j² = −1, z̄ = a − jb
Modül ve argüman
|z| = √(a² + b²), tan θ = b/a (check the quadrant)
Kutupsal ve üstel biçim
z = r∠θ = r(cos θ + j sin θ) = r·ejθ
Bölme
z₁/z₂ = z₁z̄₂/|z₂|²
Çarpım ve bölüm
r₁∠θ₁ · r₂∠θ₂ = r₁r₂∠(θ₁ + θ₂), r₁∠θ₁ / r₂∠θ₂ = (r₁/r₂)∠(θ₁ − θ₂)
De Moivre
(r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ
n. kökler
zk = R1/n∠((φ + 360°·k)/n), k = 0 … n − 1
p² < 4q olan ikinci derece denklem
z = −p/2 ± j√(q − p²/4)

Yöntem

  1. İşleme uygun biçimi seçin: toplama ve çıkarma için dikdörtgen a + jb, çarpma, bölme, kuvvet ve kökler için kutupsal r∠θ.
  2. j² = −1 ile açarak çarpın; bölmek için pay ve paydayı paydanın eşleniğiyle çarpın.
  3. r = √(a² + b²) ile ve θ’yı noktanın bir çiziminden (bölgeyi denetleyin) bularak çevirin; geri dönmek için a = r cos θ, b = r sin θ kullanın.
  4. Kuvvetler için De Moivre’i, (r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ, kullanın; zⁿ = R∠φ için n kökün hepsini R1/n∠((φ + 360°k)/n) olarak listeleyin.

Diferansiyel denklemler

Üstel büyüme/azalma
dy/dt = ky → y = y0ekt
Yarı ömür
k = ln 2 / t½
Newton’un soğuma yasası
T(t) = Ta + (T0 − Ta)e−kt
İntegrasyon çarpanı
y′ + p(x)y = q(x): μ = e∫p dx, (μy)′ = μq
Karıştırma tankı
dm/dt = r·c − (r/V)·m

Matrisler ve determinantlar

2×2 determinant
det = ad − bc
2×2 ters matris
A⁻¹ = (1/det)·[d −b; −c a]
Ürün
(AB)ij = Σk AikBkj
Özdeğerler
det(A − λI) = 0
Cramer kuralı
xi = det(Ai)/det(A)

Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Büyüklük
|a| = √(ax² + ay² + az²)
Birim vektör
û = a/|a|
Açıdan bileşenler
Fx = F·cos θ, Fy = F·sin θ
Skaler çarpım
a·b = axbx + ayby + azbz = |a||b|cos θ
a’nın b üzerindeki skaler izdüşümü
a·b/|b|
İş
W = F·d
Vektörel çarpım
a × b = (aybz − azby, azbx − axbz, axby − aybx)
Alanlar
paralelkenar |a × b|, üçgen ½|a × b|
O’ya göre moment
MO = r × F, r = A − O
Paralelyüzlünün hacmi
V = |a·(b × c)|

Yöntem

  1. Her vektörü bileşenleriyle yazın; büyüklük ve açıyla verilen bir kuvvet için F·cos θ ve F·sin θ kullanın.
  2. Uzunluklar ve doğrultular için √(x² + y² + z²) büyüklüğünü ve a/|a| birim vektörünü kullanın.
  3. Açılar, izdüşümler, diklik ve iş için skaler çarpımı kullanın: a·b = |a||b|cos θ.
  4. Dik vektörler, alanlar ve momentler için vektörel çarpımı kullanın: üç bileşeni dikkatle yazın ve a × b sırasını koruyun.

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

2Alıştırma soruları

1.LimitlerOrta
xyy = L

L = limx→∞ (−5x3 − 2x − 4)/(3x3 + 2x + 8) limitini bulun.

f(x) = (−5x3 − 2x − 4)/(3x3 + 2x + 8)x → ∞
L =
2.LimitlerZor
xyx = 0

L = limx→0 (e−2x − 1 + 2x)/x² limitini bulun.

f(x) = (e−2x − 1 + 2x)/x²x → 0
L =
3.TürevlerOrta
xyx = 1

f(x) = (2x − 3)3 olsun. f′(1)'yi bulun.

f(x) = (2x − 3)3x = 1
f′(1) =
4.TürevlerZor
xy

f(x) = x3 − 10,5x2 + 36x + 1 olsun. Yerel maksimumun x koordinatı x'i bulun.

f(x) = x3 − 10,5x2 + 36x + 1
x =
5.İntegrallerOrta
xy01

I = ∫01 2x·(x² + 1)2 dx'i hesaplayın.

f(x) = 2x·(x² + 1)2[0, 1]
I =
6.İntegrallerZor
xyy = 0,5x2​y = x

y = 0,5x2 ve y = x ile sınırlanan bölgenin alanı A'ı bulun.

y = 0,5x2y = x
A =
7.Karmaşık sayılarOrta
ReIm55−5−5θz

z = −8 − j4 sayısının argümanını, θ, derece cinsinden, −180° ile 180° arasındaki esas değer olarak bulun.

z = −8 − j4
θ = °
8.Karmaşık sayılarZor
ReIm11−1−122−2−2z₀z₁z₂z₃

n = 4 ve w = 16∠−60° için zⁿ = w denkleminin kökleri, k = 0, 1, 2, 3 olmak üzere zk = R1/n∠((φ + 360°·k)/n)’dir. z₃ kökünün sanal kısmını bulun.

w = 16∠−60°n = 4k = 3
Im(z₃) =
9.Diferansiyel denklemlerOrta
t (min)T (°C)5Ta​65 °C36 °C

84 °C’deki bir fincan kahve 20 °C’deki bir odada bırakılıyor. 5 dakika sonra sıcaklığı 65 °C’dir. Newton’un soğuma yasasını izler: dT/dt = −k·(T − Tₐ). Başlangıçtan ne kadar süre sonra, t, 36 °C’ye ulaşır?

T0 = 84 °CTa = 20 °CT(5) = 65 °CT = 36 °C
t = min
10.Diferansiyel denklemlerZor
xy13(1, 4)y(3) = ?

x > 0 için y(1) = 4 koşuluyla y′ + y/x = 4x2 başlangıç değer problemini çözün. y(3) değerini bulun.

y′ + y/x = 4x2y(1) = 4
y(3) =
11.Matrisler ve determinantlarOrta
A =−65−66B =−326−2

Gösterilen matrisler için C = AB olsun. c21 elemanını bulun (satır 2, sütun 1).

A = [−6 5; −6 6]B = [−3 2; 6 −2]
c21 =
12.Matrisler ve determinantlarZor
A =61−32

Gösterilen A matrisinin büyük özdeğeri λ'ı bulun.

A = [6 1; −3 2]
λ =
13.Vektörler: skaler ve vektörel çarpımOrta
xyzab

a = (4, −7, 5) ve b = (6, 7, 6) vektörlerinin skaler çarpımını a·b bulun.

a = (4, −7, 5)b = (6, 7, 6)
a·b =
14.Vektörler: skaler ve vektörel çarpımZor
xyzrFOA

F = (−60, 50, 0) N kuvveti A(3, 1, −1) noktasına etki ediyor. Koordinatlar metre cinsindendir. Kuvvetin O(0, 0, 0) orijini noktasına göre momentinin x bileşenini Mx bulun.

F = (−60, 50, 0) NA(3, 1, −1) mO(0, 0, 0) m
Mx = N·m
15.OlasılıkOrta
n = 8k = 4N = ?

8 kişilik bir gruptan 4 kişilik bir komite kaç farklı şekilde N seçilebilir? Sıra önemli değildir.

n = 8k = 4
N =
16.OlasılıkZor
n = 5, p = 0,1: P(X ≤ 1) = ?k012345

5 parça test ediliyor ve her biri bağımsız olarak 0,1 olasılıkla bozuluyor. En fazla birinin bozulma olasılığı P nedir?

n = 5p = 0,1
P =
17.Betimsel istatistikOrta
25303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 27, 21, 24, 52, 55.

n = 5
s =
18.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Bir büyüklük ortalaması 70 ve standart sapması 20 olan normal dağılımlıdır. Değerlerin hangi oranı P 30'ün altındadır?

μ = 70σ = 20x = 30
P =
19.Normal dağılımOrta
172,4186,75P = ?

yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Hangi oran 172,4 ile 186,75 cm arasındadır? P değerini ondalık sayı olarak verin.

μ = 178σ = 7x1 = 172,4x2 = 186,75
P =
20.Normal dağılımZor
10 cm0X − Y?

Bir gruptaki erkeklerin boyu X ve kadınların boyu Y bağımsız ve normaldir: X’in ortalaması 180 cm, standart sapması 10 cm; Y’nin ortalaması 170 cm, standart sapması 12 cm’dir. X’in Y’den büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μX = 180 cm, σX = 10 cmμY = 170 cm, σY = 12 cm
P =

3Çözeltiler

1.Limitler

Cevap: L = −1,667

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

En yüksek kuvvete bölün

(−5 + (−2)/x2 + (−4)/x3)/(3 + 2/x2 + 8/x3)

x → ∞ alın

L = −5/3 = −1,667

Cevap

L = −1,667

Dereceler eşitse limit baş katsayıların oranıdır.

2.Limitler

Cevap: L = 2

Limitler: önce doğrudan yerine koymayı deneyin. 0/0 verirse önce sadeleştirin: çarpanlarına ayırıp ortak çarpanı sadeleştirin ya da eşlenikle çarpın. x → ∞ iken pay ve paydayı x’in en yüksek kuvvetine bölün. L'Hôpital kuralı: f/g 0/0 veya ∞/∞ veriyorsa lim f/g = lim f′/g′; pay ve paydanın türevi ayrı ayrı alınır (bölüm kuralıyla değil).

Birinci uygulama

(−2·e−2x + 2)/(2x) → 0/0

İkinci uygulama

4·e−2x/2

x = 0 koyun

L = 4·1/2 = 2

Cevap

L = 2
3.Türevler

Cevap: f′(1) = 6

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Zincir kuralı

f′(x) = 3·(2x − 3)2·2

Yerine koyun

f′(1) = 3·(−1)2·2 = 6

Cevap

f′(1) = 6
4.Türevler

Cevap: x = 3

Türev alma: f′(x) türevi grafiğin x noktasındaki eğimidir. Kuvvet kuralı: (xⁿ)′ = n·xⁿ⁻¹. Çarpım kuralı: (uv)′ = u′v + uv′. Zincir kuralı: (f(g(x)))′ = f′(g(x))·g′(x). f′(x) = 0 olan yerde grafiğin yatay teğeti vardır: maksimum, minimum ya da eyer noktası.

Türev

f′(x) = 3x2 − 21x + 36 = 3·(x2 − 7x + 12)

f′(x) = 0'ı çözün

x = 3 veya x = 4

Hangisi hangisi

f″(x) = 6x − 21: maksimumda negatif, minimumda pozitif.

f″(3) = −3, f″(4) = 3
x = 3

Cevap

x = 3
5.İntegraller

Cevap: I = 2,333

Belirli integraller: ∫ₐᵇ f(x) dx, a'dan b'ye grafik ile x ekseni arasındaki işaretli alandır. Bir ilkel fonksiyon F (F′ = f) bulun ve F(b) − F(a)'yı hesaplayın. Kuvvet kuralı: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1). İki eğri arasındaki alan ∫(üst − alt) dx'tir.

Değişken değiştirme

u = x² + 1, du = 2x dx
I = ∫12 u2 du

İntegral alın ve sınırları koyun

I = [u3/3]12 = (8 − 1)/3 = 2,333

Cevap

I = 2,333
6.İntegraller

Cevap: A = 0,6667

Belirli integraller: ∫ₐᵇ f(x) dx, a'dan b'ye grafik ile x ekseni arasındaki işaretli alandır. Bir ilkel fonksiyon F (F′ = f) bulun ve F(b) − F(a)'yı hesaplayın. Kuvvet kuralı: ∫xⁿ dx = xⁿ⁺¹/(n + 1). İki eğri arasındaki alan ∫(üst − alt) dx'tir.

Kesişim noktaları

0,5x2 = x → x = 0, x = 2

Üst eksi alt integrali alın

A = [0,5x2 − 0,1667x3]02 = 0,6667

Cevap

A = 0,6667
7.Karmaşık sayılar

Cevap: θ = −153,4 °

Kutupsal biçim: z = r∠θ = r(cos θ + j sin θ) = r·ejθ; r = |z| ve θ = arg z. Dikdörtgen biçime dönüş: a = r cos θ, b = r sin θ. Argüman için bölge gerekir: θ = atan(b/a) yalnızca a > 0 için geçerlidir; a < 0 için 180° ekleyin ya da çıkarın. Kutupsal biçimde çarpma kolaydır: modülleri çarpın, argümanları toplayın; bölmek için modülleri bölün, argümanları çıkarın.

Bölge

a = −8, b = −4 → III

Referans açı

α = atan(4/8) = 26,57°

Argüman

θ = −(180° − α) = −153,4°

Cevap

θ = −153,4°

Kutupsal biçimde z = 8,944∠−153,4°.

8.Karmaşık sayılar

Cevap: Im(z₃) = −1,932

De Moivre ve kökler: (r∠θ)ⁿ = rⁿ∠nθ. zⁿ = R∠φ denkleminin tam olarak n kökü vardır; hepsinin modülü R1/n’dir ve argümanları k = 0, 1, …, n − 1 için (φ + 360°·k)/n’dir: bir çember üzerinde eşit aralıklarla, 360°/n arayla dizilirler. p² < 4q olan z² + pz + q = 0 ikinci derece denkleminin karmaşık kökleri z = −p/2 ± j√(q − p²/4)’tür; gerçel katsayılı bir polinomun karmaşık kökleri her zaman a ± jb eşlenik çiftleri hâlindedir.

Köklerin modülü

161/4 = 2

Kökün argümanı

θ₃ = (−60° + 360°·3)/4 = 255° → −105°

Dikdörtgen biçim

z₃ = 2·(cos −105° + j sin −105°) = −0,5176 − j1,932
Im(z₃) = −1,932

Cevap

Im(z₃) = −1,932

4 kök, yarıçapı 2 olan çember üzerinde, birbirinden 90° arayla durur.

9.Diferansiyel denklemler

Cevap: t = 19,68 min

Birinci mertebe diferansiyel denklemler: dy/dt = k·y’nin çözümü y = y₀·ekt’dir (k > 0 için büyüme, k < 0 için azalma); T yarı ömrü k = ln 2/T verir. Newton’un soğuma yasası dT/dt = −k·(T − Tₐ), T(t) = Tₐ + (T₀ − Tₐ)·e−kt verir. y′ + p(x)·y = q(x) lineer denklemi μ = e∫p dx integrasyon çarpanıyla çözülür: (μy)′ = μq, dolayısıyla μy = ∫μq dx + C.

Soğuma sabiti

k = ln(64/45)/5 = 0,07044 min⁻¹

Hedefe ulaşma süresi

t = ln(64/16)/0,07044 = 19,68 min

Cevap

t = 19,68 min
10.Diferansiyel denklemler

Cevap: y(3) = 28

Birinci mertebe diferansiyel denklemler: dy/dt = k·y’nin çözümü y = y₀·ekt’dir (k > 0 için büyüme, k < 0 için azalma); T yarı ömrü k = ln 2/T verir. Newton’un soğuma yasası dT/dt = −k·(T − Tₐ), T(t) = Tₐ + (T₀ − Tₐ)·e−kt verir. y′ + p(x)·y = q(x) lineer denklemi μ = e∫p dx integrasyon çarpanıyla çözülür: (μy)′ = μq, dolayısıyla μy = ∫μq dx + C.

İntegrasyon çarpanı

μ = e∫1/x dx = x1

İntegral alın

(x1y)′ = 4x3 → x1y = 4x4/4 + C

Başlangıç koşulu

4 = 4/4 + C → C = 3

Hesaplayın

y(3) = (4·34/4 + 3)/31 = 28

Cevap

y(3) = 28
11.Matrisler ve determinantlar

Cevap: c21 = 54

Matrisler: 2×2 matrisin determinantı ad − bc'dir. 3×3 için bir satır boyunca açın: her eleman, kendi satırı ve sütunu silinince kalan 2×2 matrisin determinantıyla çarpılır, işaretler + − + şeklinde değişir. Özdeğerler λ, det(A − λI) = 0'ı sağlar; 2×2 için bu λ² − (iz)·λ + det = 0'dır.

Satır çarpı sütun

c21 = (−6)·(−3) + 6·6 = 54

Cevap

c21 = 54
12.Matrisler ve determinantlar

Cevap: λ = 5

Matrisler: 2×2 matrisin determinantı ad − bc'dir. 3×3 için bir satır boyunca açın: her eleman, kendi satırı ve sütunu silinince kalan 2×2 matrisin determinantıyla çarpılır, işaretler + − + şeklinde değişir. Özdeğerler λ, det(A − λI) = 0'ı sağlar; 2×2 için bu λ² − (iz)·λ + det = 0'dır.

Karakteristik denklem

λ² − (8)λ + (15) = 0

Çözün

λ = (8 ± √(4))/2 → λ = 3, 5
λ = 5

Cevap

λ = 5
13.Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Cevap: a·b = 5

Skaler çarpım: a·b = axbx + ayby + azbz = |a|·|b|·cos θ bir skalerdir. İki vektör arasındaki açıyı verir, cos θ = a·b/(|a|·|b|), ve vektörler dik olduğunda sıfırdır. a’nın b üzerindeki skaler izdüşümü a·b/|b|’dir ve d yer değiştirmesi boyunca hareket eden sabit bir F kuvveti W = F·d işi yapar.

Karşılıklı bileşenleri çarpıp toplayın

a·b = 4·6 + (−7)·7 + 5·6 = 24 + (−49) + 30 = 5

Cevap

a·b = 5

Pozitif: vektörler arasındaki açı 90°’den küçüktür.

14.Vektörler: skaler ve vektörel çarpım

Cevap: Mx = 50 N·m

Vektörel çarpım: a × b = (aybz − azby, azbx − axbz, axby − aybx) her iki vektöre de diktir ve |a × b| = |a|·|b|·sin θ, bu vektörlerin gerdiği paralelkenarın alanıdır (üçgen bunun yarısıdır). Sıra önemlidir: b × a = −(a × b). A noktasına uygulanan F kuvvetinin O noktasına göre momenti MO = r × F’dir; burada r = A − O.

O’dan A’ya konum vektörü

r = A − O = (3, 1, −1) − (0, 0, 0) = (3, 1, −1) m

Moment M = r × F

(r × F)x = ryFz − rzFy = 1·0 − (−1)·50 = 50 N·m
(r × F)y = rzFx − rxFz = (−1)·(−60) − 3·0 = 60 N·m
(r × F)z = rxFy − ryFx = 3·50 − 1·(−60) = 210 N·m

İstenen bileşen

Mx = 50 N·m

Cevap

Mx = 50 N·m
15.Olasılık

Cevap: N = 70

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Kombinasyonlar

C(8, 4) = (8·7·6·5)/(4·3·2·1) = 70

Cevap

N = 70
16.Olasılık

Cevap: P = 0,9185

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Sıfır ve bir arıza

P(X = 0) = 0,95 = 0,5905
P(X = 1) = 5·0,1·0,94 = 0,3281

Toplayın

P = 0,5905 + 0,3281 = 0,9185

Cevap

P = 0,9185
17.Betimsel istatistik

Cevap: s = 16,33

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 179/5 = 35,8

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−8,8)² + (−14,8)² + (−11,8)² + 16,2² + 19,2² = 1067

Standart sapma

s = √(1067/4) = 16,33

Cevap

s = 16,33
18.Betimsel istatistik

Cevap: P = 0,02275

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = −2

Standart normal tablo

Φ(−2) = 0,02275
P = 0,02275

Cevap

P = 0,02275
19.Normal dağılım

Cevap: P = 0,6825

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

z puanları

z₁ = (172,4 − 178)/7 = −0,8
z₂ = (186,75 − 178)/7 = 1,25

Aradaki alan

P = Φ(1,25) − Φ(−0,8) = 0,8944 − 0,2119 = 0,6825

Cevap

P = 0,6825
20.Normal dağılım

Cevap: P = 0,7389

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Farkın dağılımı

μ = 180 − 170 = 10 cm, σ = 15,62 cm

Standartlaştırın

z = (0 − 10)/15,62 = −0,64

Olasılık

P = 1 − Φ(−0,64) = 0,7389

Cevap

P = 0,7389

ExamProblems · examproblems.com/courses/engineering-mathematics