pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.
2Alıştırma soruları
1.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Braden skalasıyla değerlendiriliyor: duyusal algı: hafif kısıtlı; nemlilik: çok nemli; aktivite: ara sıra yürüyor; hareketlilik: hafif kısıtlı; beslenme: çok yetersiz; sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok. Braden toplamını B bulun.
6–23
B =
2.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 9/dk, SpO₂ %98 oda havasında, kan basıncı 90/54 mmHg, nabız 88/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 36,9 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.
RR 9SpO₂ 98%havaSBP 90HR 88AT 36,9 °C
1düşük
2düşük–orta
3orta
4yüksek
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,32, PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa) ve HCO₃⁻ 16 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,32PaCO₂ 32 mmHg (4,3 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 34 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 34 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Hemşirelik esaslarıOrta
A patient has just finished a glass of iced water. How should this affect taking an oral temperature?
ATake it straight away, as cold drinks do not affect the mouth
BUse the reading but only if the patient says they feel warm
CAdd half a degree to the reading to correct for the drink
DWait about 15–30 minutes, as the reading may be falsely low
6.Hemşirelik esaslarıZor
A patient's potassium result is 6,8 mmol/L (6,8 mEq/L). Why is this urgent?
AIt means the patient urgently needs more potassium
BHigh potassium causes only mild muscle cramps that settle without treatment
CVery high potassium can cause life-threatening heart arrhythmias
DIt is normal for patients after surgery
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 41 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
41 °C
T = °F
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir istem 94 kg ağırlığındaki hasta için 4 mcg/kg/dk şeklinde yazılmış. Doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
4 mcg/kg/min94 kg
D = mg/h
3Çözeltiler
1.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: B = 15
Braden skalası: bası yarası riski için altı alt ölçek. Duyusal algı, nemlilik, aktivite, hareketlilik ve beslenme, en kötü düzeyden (1) sorun olmamasına (4) kadar 1 ile 4 arasında; sürtünme ve makaslama 1 ile 3 arasında puanlanır. Toplam 6 ile 23 arasındadır ve düşük toplam daha yüksek risk demektir. Yaygın bantlar: 19–23 risk yok, 15–18 hafif risk, 13–14 orta risk, 10–12 yüksek risk ve 9 ve altı çok yüksek risk.
Her alt ölçeği puanlayın
duyusal algı: hafif kısıtlı → 3
nemlilik: çok nemli → 2
aktivite: ara sıra yürüyor → 3
hareketlilik: hafif kısıtlı → 3
beslenme: çok yetersiz → 1
sürtünme ve makaslama: belirgin sorun yok → 3
Toplayın
Braden toplamı = 3 + 2 + 3 + 3 + 1 + 3 = 15
Cevap
B = 15
2.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: düşük–orta
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.
Her parametreyi puanlayın
RR 9/min → 1
SpO₂ 98% → 0
oda havasında → 0
SBP 90 mmHg → 3
HR 88/min → 0
uyanık (A) → 0
T 36,9 °C → 0
Toplam ve kırmızı skorlar
NEWS2 = 1 + 0 + 0 + 3 + 0 + 0 + 0 = 4
En az bir parametre 3 puan alır.
Risk grubu
düşük–orta
Cevap
düşük–orta
Toplam düşük olsa bile tek bir 3 puan acil değerlendirme gerektirir.
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,32: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 32 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 16 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 44,8 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·34 + 21 = 44,8 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 44,8 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
5.Hemşirelik esasları
Cevap: D · Wait about 15–30 minutes, as the reading may be falsely low
Cevap neden bu
Hot or cold drinks, eating and smoking change the temperature in the mouth for a while. The nurse waits 15–30 minutes or uses another site.
Cevap
D · Wait about 15–30 minutes, as the reading may be falsely low
6.Hemşirelik esasları
Cevap: C · Very high potassium can cause life-threatening heart arrhythmias
Cevap neden bu
Severe hyperkalaemia can cause cardiac arrest. The result is escalated at once; an ECG and treatment follow, and a repeat sample checks whether the result was falsely raised.
Cevap
C · Very high potassium can cause life-threatening heart arrhythmias
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 105,8 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
41·9/5 = 73,8
32 ekleyin
T = 73,8 + 32 = 105,8 °F
Cevap
T = 105,8 °F
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 22,56 mg/h
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 4 mcg/kg/min × 94 kg × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)