pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.
2Alıştırma soruları
1.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın nabzı 106/dk ve kan basıncı 92/55 mmHg. Şok indeksini SI = KH/SKB ile bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
HR 106/minBP 92/55 mmHg
SI =
2.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 20/dk, SpO₂ %96 oda havasında, kan basıncı 142/86 mmHg, nabız 114/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 35,0 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.
RR 20SpO₂ 96%havaSBP 142HR 114AT 35,0 °C
1düşük
2düşük–orta
3orta
4yüksek
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,22, PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa) ve HCO₃⁻ 8 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,22PaCO₂ 20 mmHg (2,7 kPa)HCO₃⁻ 8 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa), HCO₃⁻ 26 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,24PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa)HCO₃⁻ 26 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
5.Hemşirelik esaslarıOrta
How long should each pass of oropharyngeal or tracheal suction usually last?
AAbout one minute
BAbout 30–45 seconds
CAs long as secretions keep coming
DNo more than about 10–15 seconds
6.Hemşirelik esaslarıZor
An older patient who lives alone is ready to go home after a hip fracture but worries about washing and cooking. Which referral is most appropriate?
AOccupational therapy for a home assessment
BPodiatry for nail care
CSpeech and language therapy for a swallowing assessment
DDietitian for a weight-loss plan
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir enjeksiyon için doz hesaplaması 7,6718 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın mL’nin onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?
7,6718 mL
x = mL
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 23:05 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 00:10 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç dakika sürdü?
23:0500:10
t = min
3Çözeltiler
1.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: SI = 1,15
Kan basıncı değerleri: nabız basıncı PP = SKB − DKB. Ortalama arter basıncı MAP ≈ (SKB + 2·DKB)/3 = DKB + PP/3; bu tahmin, normal kalp hızında kalbin her atımın yaklaşık üçte ikisini diyastolde geçirmesine dayanır (kalp hızı yüksekken daha az doğrudur); en az yaklaşık 65 mmHg MAP, organ perfüzyonu için yaygın bir hedeftir. Şok indeksi SI = kalp hızı/SKB normalde yaklaşık 0,5–0,7’dir; yaklaşık 1’in üzerindeki bir değer şok için uyarı işaretidir.
Şok indeksi
SI = 106/92 = 1,152 ≈ 1,15
Cevap
SI = 1,15
1 ve üzeri: bu alıştırma olgusunda şok için uyarı işareti.
2.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: orta
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.
Her parametreyi puanlayın
RR 20/min → 0
SpO₂ 96% → 0
oda havasında → 0
SBP 142 mmHg → 0
HR 114/min → 2
uyanık (A) → 0
T 35,0 °C → 3
Toplam ve kırmızı skorlar
NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 0 + 2 + 0 + 3 = 5
En az bir parametre 3 puan alır.
Risk grubu
orta
Cevap
orta
Toplam 5 ve üzeri acil klinik yanıt gerektirir.
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,22: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 20 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 8 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·2,3 = 26,3 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,3 = 32,05 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 26 mmol/L → akut
Cevap
akut
5.Hemşirelik esasları
Cevap: D · No more than about 10–15 seconds
Cevap neden bu
Suction removes oxygen as well as secretions. Keeping passes short, oxygenating as needed and watching SpO₂ reduces hypoxia and airway trauma.
Cevap
D · No more than about 10–15 seconds
6.Hemşirelik esasları
Cevap: A · Occupational therapy for a home assessment
Cevap neden bu
Occupational therapists assess how people manage daily activities and the home, and can arrange equipment such as perching stools and raised toilet seats.
Cevap
A · Occupational therapy for a home assessment
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: x = 7,7 mL
Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.
ondabirler basamağındaki rakam
7.6718 → 6
Yalnızca sonraki rakam belirler
7,6718 → 7
7, 5 veya daha büyük; bu yüzden 6 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (18) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.
Yuvarlayın
x = 7,7 mL
Cevap
x = 7,7 mL
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 65 min
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.