pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.
2Alıştırma soruları
1.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın nabzı 92/dk ve kan basıncı 81/53 mmHg. Şok indeksini SI = KH/SKB ile bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
HR 92/minBP 81/53 mmHg
SI =
2.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 16/dk, SpO₂ %98 ek oksijen altında, kan basıncı 100/60 mmHg, nabız 82/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 37,5 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.
RR 16SpO₂ 98%O₂SBP 100HR 82AT 37,5 °C
1düşük
2düşük–orta
3orta
4yüksek
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,53, PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) ve HCO₃⁻ 24 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,53PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 30 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 30 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Hemşirelik esaslarıOrta
On the first step of the WHO analgesic ladder, which drugs are used?
AWeak opioids only, such as codeine
BGeneral anaesthetic drugs given in low doses
CNon-opioids such as paracetamol (acetaminophen) or an NSAID
DStrong opioids such as morphine
6.Hemşirelik esaslarıZor
A patient going home on warfarin has been taught about the drug. Which statement shows a need for further teaching?
A"I'll keep my appointments for blood tests."
B"I'll report any blood in my urine or black stools."
C"I'll stop eating all green vegetables from now on."
D"I'll try to keep the amount of green vegetables I eat steady."
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 40,8 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
40,8 °C
T = °F
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 19:40 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 03:25 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç dakika sürdü?
19:4003:25
t = min
3Çözeltiler
1.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: SI = 1,14
Kan basıncı değerleri: nabız basıncı PP = SKB − DKB. Ortalama arter basıncı MAP ≈ (SKB + 2·DKB)/3 = DKB + PP/3; bu tahmin, normal kalp hızında kalbin her atımın yaklaşık üçte ikisini diyastolde geçirmesine dayanır (kalp hızı yüksekken daha az doğrudur); en az yaklaşık 65 mmHg MAP, organ perfüzyonu için yaygın bir hedeftir. Şok indeksi SI = kalp hızı/SKB normalde yaklaşık 0,5–0,7’dir; yaklaşık 1’in üzerindeki bir değer şok için uyarı işaretidir.
Şok indeksi
SI = 92/81 = 1,136 ≈ 1,14
Cevap
SI = 1,14
1 ve üzeri: bu alıştırma olgusunda şok için uyarı işareti.
2.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: düşük
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.
Her parametreyi puanlayın
RR 16/min → 0
SpO₂ 98% → 0
oksijen altında → 2
SBP 100 mmHg → 2
HR 82/min → 0
uyanık (A) → 0
T 37,5 °C → 0
Toplam ve kırmızı skorlar
NEWS2 = 0 + 0 + 2 + 2 + 0 + 0 + 0 = 4
Hiçbir parametre 3 puan almaz.
Risk grubu
düşük
Cevap
düşük
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kompanse olmamış
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,53: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 30 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: normal (22–26)
Kompansasyon
kompanse olmamış
Cevap
kompanse olmamış
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 42 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·30 + 21 = 42 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 42 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
5.Hemşirelik esasları
Cevap: C · Non-opioids such as paracetamol (acetaminophen) or an NSAID
Cevap neden bu
The WHO ladder starts with non-opioids, adds a weak opioid for moderate pain and a strong opioid for severe pain, with adjuvants at any step. It is still widely taught, although current WHO guidance stresses individual assessment over a strict step-by-step approach.
Cevap
C · Non-opioids such as paracetamol (acetaminophen) or an NSAID
6.Hemşirelik esasları
Cevap: C · "I'll stop eating all green vegetables from now on."
Cevap neden bu
Vitamin K in green vegetables opposes warfarin, so a stable intake keeps the INR steady. Cutting them out suddenly can make the INR rise; bleeding signs and blood tests are correct points.
Cevap
C · "I'll stop eating all green vegetables from now on."
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 105,4 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
40,8·9/5 = 73,44
32 ekleyin
T = 73,44 + 32 = 105,4 °F
Cevap
T = 105,4 °F
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 465 min
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.