pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.
2Alıştırma soruları
1.Klinik değerlendirme skorlarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma hastası Morse düşme skalasıyla değerlendiriliyor: son 3 ayda düşme öyküsü: hayır; ikincil tanı: hayır; yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı; IV tedavi ya da salin kilidi: evet; yürüyüş: zayıf; mental durum: kendi sınırlarını biliyor. Morse toplamını MFS bulun.
0–125
MFS =
2.Klinik değerlendirme skorlarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bu gözlemler için NEWS2 çizelgesini (SpO₂ skala 1) kullanın: solunum sayısı 32/dk, SpO₂ %95 oda havasında, kan basıncı 100/60 mmHg, nabız 48/dk, uyanık, vücut sıcaklığı 38,0 °C. Hasta hangi klinik risk grubuna girer? Tıklayın.
RR 32SpO₂ 95%havaSBP 100HR 48AT 38,0 °C
1düşük
2düşük–orta
3orta
4yüksek
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,11, PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa) ve HCO₃⁻ 24 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,11PaCO₂ 78 mmHg (10,4 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,24, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,24PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
5.Hemşirelik esaslarıOrta
When using a metered-dose inhaler without a spacer, what should the patient do straight after inhaling the dose?
AHold their breath for about 10 seconds
BRinse the mouth before breathing in
CBreathe out hard through the mouthpiece
DTake another dose at once without pausing
6.Hemşirelik esaslarıZor
Kişisel koruyucu ekipmanı çıkarırken doğru sıra hangisidir?
AEldiven, sonra göz koruyucu, sonra önlük, sonra maske
BEldiven, sonra maske, sonra önlük, sonra göz koruyucu
CÖnlük, sonra maske, sonra eldiven, sonra göz koruyucu
DGöz koruyucu, sonra maske, sonra önlük, sonra eldiven
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Küçük bir enjeksiyon için doz hesaplaması 0,97298 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın mL’nin yüzde birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?
0,97298 mL
x = mL
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 12 mcg/dk veriyor. Bu doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin.
12 mcg/min1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg
D = mg/h
3Çözeltiler
1.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: MFS = 30
Morse düşme skalası: altı madde. Düşme öyküsü: hayır 0, evet 25. İkincil tanı: hayır 0, evet 15. Yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı 0; koltuk değneği, baston ya da yürüteç 15; mobilyalara tutunma 30. IV tedavi ya da salin kilidi: hayır 0, evet 20. Yürüyüş: normal, yatak istirahati ya da tekerlekli sandalye 0; zayıf 10; bozulmuş 20. Mental durum: kendi sınırlarını biliyor 0; sınırlarını olduğundan fazla görüyor ya da unutuyor 15. Toplam 0 ile 125 arasındadır. Risk kesme değerleri hastaneler arasında farklıdır; yaygın bir set: 0–24 düşük, 25–44 orta ve 45 ve üzeri yüksek.
Her maddeyi puanlayın
son 3 ayda düşme öyküsü: hayır → 0
ikincil tanı: hayır → 0
yürüme yardımcısı: yok, yatak istirahati ya da hemşire yardımı → 0
IV tedavi ya da salin kilidi: evet → 20
yürüyüş: zayıf → 10
mental durum: kendi sınırlarını biliyor → 0
Toplayın
Morse toplamı = 0 + 0 + 0 + 20 + 10 + 0 = 30
Cevap
MFS = 30
2.Klinik değerlendirme skorları
Cevap: yüksek
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): yedi parametrenin her birini çizelgeyle puanlayın (solunum sayısı, skala 1’de SpO₂, oda havası ya da ek oksijen, sistolik kan basıncı, nabız, ACVPU ölçeğinde bilinç ve vücut sıcaklığı) ve puanları toplayın. Klinik risk: 0–4 düşük; tek bir parametrede 3 puan düşük–orta; 5–6 orta; 7 ve üzeri yüksek. Toplam 5 ve üzeri acil yanıt gerektirir.
Her parametreyi puanlayın
RR 32/min → 3
SpO₂ 95% → 1
oda havasında → 0
SBP 100 mmHg → 2
HR 48/min → 1
uyanık (A) → 0
T 38,0 °C → 0
Toplam ve kırmızı skorlar
NEWS2 = 3 + 1 + 0 + 2 + 1 + 0 + 0 = 7
En az bir parametre 3 puan alır.
Risk grubu
yüksek
Cevap
yüksek
Toplam 5 ve üzeri acil klinik yanıt gerektirir.
3.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kompanse olmamış
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,11: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 78 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: normal (22–26)
Kompansasyon
kompanse olmamış
Cevap
kompanse olmamış
4.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 27 mmol/L → akut
Cevap
akut
5.Hemşirelik esasları
Cevap: A · Hold their breath for about 10 seconds
Cevap neden bu
The patient breathes out, seals the lips round the mouthpiece, presses as they start a slow deep breath in, then holds the breath for about 10 seconds or as long as is comfortable.
Cevap
A · Hold their breath for about 10 seconds
6.Hemşirelik esasları
Cevap: A · Eldiven, sonra göz koruyucu, sonra önlük, sonra maske
Cevap neden bu
CDC sıralamasında önce eldivenler (en kirli) çıkarılır, sonra gözlük veya yüz siperi, sonra önlük ve en son odadan çıktıktan sonra maske veya respiratör çıkarılır; eller her kirlendiğinde ve sonunda el hijyeni yapılır. Önlük ve eldivenler birlikte de çıkarılabilir.
Cevap
A · Eldiven, sonra göz koruyucu, sonra önlük, sonra maske
7.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: x = 0,97 mL
Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.
yüzdebirler basamağındaki rakam
0,97298 → 7
Yalnızca sonraki rakam belirler
0,97298 → 2
2, 4 veya daha küçük; bu yüzden 7 aynı kalır.
Sonraki rakamlar (98) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.
Yuvarlayın
x = 0,97 mL
Cevap
x = 0,97 mL
8.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 0,72 mg/h
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.