Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
Bir anüite 19 yıl boyunca her yılın sonunda €1 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %10. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.
A = €1 000i = 10%n = 19
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
5 yıl boyunca her yılın başında €5 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %3 faiz veriyor. 5. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.
A = €5 000i = 3%n = 5
FV = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 4% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 8 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 2,5%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.
F = €1 000kupon = 4%YTM = 2,5%n = 8
P = €
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 8% kuponu iki altı aylık ödemeyle ödüyor ve vadesi 5 yıl sonra doluyor. €960 fiyattan satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yıllık oran olarak (altı aylık getirinin iki katı), yüzde cinsinden bulun.
F = €1 000kupon = 8% (2×)n = 5P = €960
YTM = %
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin (piyasa değerleriyle) borç/özsermaye oranı 1. Özsermaye maliyeti 13%, vergi öncesi borç maliyeti 3% ve vergi oranı 30%. WACC değerini bulun.
D/E = 1re = 13%rd = 3%T = 30%
WACC = %
6.CAPM ve WACCZor
Bir şirketin hisselerinin mevcut 0,2 borç/özsermaye oranında betası 1,1. Borç/özsermaye oranını 1 değerine çıkarmayı planlıyor. Vergi oranı 25,8%, risksiz oran 2,5% ve piyasa risk primi 7%. Değişiklikten sonra özsermaye maliyeti re değerini bulun.
€75 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €20 000, €36 000, €34 000. Sermaye maliyeti %8'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
Bir proje €25 000 tutarındadır ve 1'den 3'ye kadar yılların sonunda €11 500, €16 000, €13 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.
CF0 = −25 000CF1 = 11 500CF2 = 16 000CF3 = 13 000
IRR = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 8365 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Anüite faktörü
(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,1635)/0,1 = 8,365
Bugünkü değer
PV = 1 000·8,365 = €8 364,92
Cevap
PV = €8 364,92
2.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 27342 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Normal anüite faktörü
((1 + 0,03)5 − 1)/0,03 = 5,309
Peşin anüite
Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.
FV = 5 000·5,309·1,03 = €27 342,05
Cevap
FV = €27 342,05
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: P = 1108 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Dönem başına
C = €20,00, i = 0,0125, N = 16
Kuponların bugünkü değeri
€20,00·(1 − 0,8197)/0,0125 = €288,41
Nominal değerin bugünkü değeri
€1 000·0,8197 = €819,75
Fiyat
P = €1 108,15
Cevap
P = €1 108,15
Getiri kupon oranının altında, bu yüzden tahvil primli satılır.
4.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 9,011 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Dönem başına
C = €40,00, N = 10
Sayısal olarak çözün
i = 4,506% altı aylık
YTM
YTM = 2·4,506% = 9,011%
Cevap
YTM = 9,011%
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 7,55 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
D/E’den ağırlıklar
E/V = 1/(1 + 1) = 0,5
D/V = 1/(1 + 1) = 0,5
WACC
WACC = 0,5·13% + 0,5·3%·(1 − 0,3) = 7,55%
Cevap
WACC = 7,55%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 14,18 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Betayı kaldıraçtan arındırın
βU = 1,1/(1 + 0,742·0,2) = 0,9579
Yeni D/E’de yeniden kaldıraçlandırın
βL = 0,9579·(1 + 0,742·1) = 1,669
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 2,5% + 1,669·7% = 14,18%
Cevap
re = 14,18%
7.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 1373 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −75 000
CF1/(1 + 0,08)1 = 20 000/1,08 = 18 518,52
CF2/(1 + 0,08)2 = 36 000/1,166 = 30 864,20
CF3/(1 + 0,08)3 = 34 000/1,26 = 26 990,30
Toplayın
NPV = €1 373,01
Cevap
NPV = €1 373,01
NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.
8.NBD ve IRR
Cevap: IRR = 27,86 %
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
IRR'yi iki taraftan sınırlayın
Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.
NPV(25%) = 1 096,00
NPV(30%) = −769,23
Daraltın
Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.