Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Şüpheli sepsisi olan bir hastada kan kültürleri ne zaman alınmalıdır?

  1. Aİlk antibiyotik dozundan önce, onu çok geciktirmeden
  2. BYalnızca ateş üç günden uzun sürerse
  3. CAntibiyotikler sonucu etkilemediği için herhangi bir zamanda
  4. DAntibiyotiklerin ilk üç dozundan sonra
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient without symptoms has a finger-stick glucose of 340 mg/dL (18,9 mmol/L). The previous values were normal, and the patient has just peeled an orange. What should the nurse do first?

  1. AReport the result as a new diagnosis of diabetes mellitus
  2. BGive a correction dose of insulin for a glucose of 340 mg/dL
  3. CAsk the laboratory to measure HbA1c from the same drop of blood
  4. DHave the patient wash and dry their hands, then repeat the test
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,22PaCO₂mmHg354540HCO₃⁻mmol/L222616kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,22, PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa) ve HCO₃⁻ 16 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,22PaCO₂ 40 mmHg (5,3 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,15PaCO₂mmHg354547HCO₃⁻mmol/L222616uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,15, PaCO₂ 47 mmHg (6,3 kPa), HCO₃⁻ 16 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,15PaCO₂ 47 mmHg (6,3 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 110 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 3 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 110 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 3 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,25 L/kg1 → 8 mg/LD = ? mg56 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli gentamicin dozları alan 56 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 8 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,25 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

56 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

How is Helicobacter pylori infection usually treated?

  1. AA single dose of paracetamol and a bland diet for a week
  2. BAntacids alone, taken after every meal for a month
  3. CA combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
  4. DSurgery to remove the stomach
8.Klinik hemşirelikZor

Why must a unit of red cells be transfused within the set time limit (commonly four hours) after it leaves controlled cold storage?

  1. AThe blood group of the cells changes after a few hours
  2. BBacteria can grow in the blood at room temperature
  3. CThe bag stops dripping after four hours
  4. DThe red cells break down and turn into plasma

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · İlk antibiyotik dozundan önce, onu çok geciktirmeden

Cevap neden bu

Kan kültürleri antibiyotiklerden önce alınır; çünkü tek bir doz bile bakterilerin üremesini engelleyebilir ve nedeni gizleyebilir. Antibiyotikler yine de hızla, ideal olarak bir saat içinde başlanmalıdır.Kontrol edilen kaynak: Sepsis · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

A · İlk antibiyotik dozundan önce, onu çok geciktirmeden
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Have the patient wash and dry their hands, then repeat the test

Cevap neden bu

Sugar residue on the fingers can give a falsely high finger-stick result. The hands are washed with soap and water and dried, and the test repeated. If the value is still high, it is confirmed and reported. Treating a false result could cause hypoglycemia.

Cevap

D · Have the patient wash and dry their hands, then repeat the test
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kompanse olmamış

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,22: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 40 mmHg: normal (35–45)
HCO₃⁻ 16 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 30–34 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 40 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

kompanse olmamış

Cevap

kompanse olmamış
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: ek solunumsal asidoz

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·16 + 8 = 32 → 30–34 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 47 mmHg → ek solunumsal asidoz

Cevap

ek solunumsal asidoz
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 18,33 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 110/6 = 18,33 L

Cevap

Vd = 18,33 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 98 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,25·56 = 14 L

Doz

D = 14·(8 − 1) = 98 mg

Cevap

D = 98 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor

Cevap neden bu

Eradication therapy combines a PPI with two antibiotics for a set course. Completing the course is important for success.

Cevap

C · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Bacteria can grow in the blood at room temperature

Cevap neden bu

Red cells are stored cold to limit bacterial growth. Once out of controlled storage, the transfusion must be completed within the time limit to reduce the risk of bacterial contamination and transfusion-transmitted infection.

Cevap

B · Bacteria can grow in the blood at room temperature

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses