Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient has a hot, swollen big toe. The serum uric acid is normal. Which statement is correct?

  1. AGout is still possible, as urate can be normal in an attack
  2. BGout is certain, as a normal urate proves the diagnosis
  3. CGout can only be diagnosed with a CT scan of the foot
  4. DGout is ruled out, as uric acid is always high in an attack
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A nursing student has a positive interferon-gamma release assay (IGRA) for tuberculosis, no symptoms and a normal chest X-ray. What does this most likely mean?

  1. ALatent TB infection, which is not contagious
  2. BA false result, as the test does not detect TB
  3. CActive pulmonary TB, which is contagious
  4. DPast BCG vaccination only, with no infection
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 70 mmHg (9,3 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %30 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 91 mmHg (12,1 kPa) ve PaCO₂ 52 mmHg (6,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 30%PaO₂ 91 mmHg (12,1 kPa)PaCO₂ 52 mmHg (6,9 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)1 h8 mg/L3 h4 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 8 mg/L, t = 3 sa iken 4 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 8 mg/L (1 h)C2 = 4 mg/L (3 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?450 mg · q12hCL = 0,03 L/kg/h96 kg · S = 1 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 96 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral teofilin alıyor (F = 1). Klerens 0,03 L/kg/h. Her doz theophylline ilacından 450 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,03 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 196 kgD = 450 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

Which side effect of regular opioids usually needs preventive treatment from the start?

  1. AConstipation
  2. BHigh blood pressure
  3. CExcessive hunger
  4. DDiarrhoea
8.Klinik hemşirelikZor

Which route and site are recommended for the first dose of adrenaline (epinephrine) in anaphylaxis on a ward?

  1. ASubcutaneous injection into the upper arm
  2. BOral tablet dissolved under the tongue
  3. CIntravenous bolus given by the nurse without monitoring
  4. DIntramuscular injection into the anterolateral thigh

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Gout is still possible, as urate can be normal in an attack

Cevap neden bu

Serum urate can be normal or even low during an acute gout attack. The definitive test is joint aspiration showing needle-shaped urate crystals, which also helps rule out septic arthritis.Kontrol edilen kaynak: Gout · MedlinePlus (NIH) (2025); Synovial Fluid Analysis · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

A · Gout is still possible, as urate can be normal in an attack
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Latent TB infection, which is not contagious

Cevap neden bu

A positive IGRA with no symptoms and a normal chest X-ray indicates latent TB infection, which cannot spread to others. Treatment of latent TB is often offered to prevent later active disease. The IGRA is much less likely than the skin test to give a false-positive result after BCG vaccination.Kontrol edilen kaynak: Tuberculosis Screening · MedlinePlus (NIH) (2026); PPD skin test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

A · Latent TB infection, which is not contagious
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 34,5 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|70 − 40| = 30 mmHg → 3 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3 = 34,5 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 34,5 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 57,9 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,3·713 − 52/0,8 = 213,9 − 65 = 148,9 mmHg

Gradyan

A–a = 148,9 − 91 = 57,9 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 57,9 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(8/4)/2 = 0,6931/2 = 0,3466 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,3466 = 2 h

Cevap

t½ = 2 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 13,02 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,03·96 = 2,88 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·450/(2,88·12) = 13,02 mg/L

Cevap

Css,avg = 13,02 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Constipation

Cevap neden bu

Opioids slow gut movement, and constipation persists with long-term use. A regular laxative is usually prescribed together with the opioid.

Cevap

A · Constipation
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

Cevap neden bu

IM adrenaline into the outer thigh is absorbed quickly and is the first-line route. IV adrenaline is reserved for experienced specialists with full monitoring because of the risk of arrhythmias.

Cevap

D · Intramuscular injection into the anterolateral thigh

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses