Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Bir hastanın sodyumu 152 mEq/L'dir. Hemşire hangi bulguları beklemelidir?

  1. APozitif Trousseau belirtisiyle birlikte kas seğirmesi
  2. BSivri T dalgalarıyla birlikte bradikardi
  3. CSusuzluk, kuru mukoz membranlar ve huzursuzluk
  4. DŞiş ayak bilekleriyle birlikte kilo alımı
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A frail older adult in a nursing home has been drinking very little during a heat wave. She is confused, and her sodium is 158 mEq/L. Which treatment would the nurse expect?

  1. AStrict fluid restriction to below 800 mL a day
  2. BGradual replacement of free water over many hours
  3. CRapid infusion of 3% saline to raise the volume
  4. DA loop diuretic to remove the extra sodium quickly
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 62 mmHg (8,3 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 146, Cl⁻ 106 ve HCO₃⁻ 12 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 106 mmol/LHCO₃⁻ 12 mmol/L
delta oranı =
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 10 mg/Lt½ = 2 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 210 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 10 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 210 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​2 hC = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 30 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 2,5 L/sa ve yarı ömür 6 sa. 2 sa sonra düzey C nedir?

R = 30 mg/hCL = 2,5 L/ht½ = 6 ht = 2 h
C = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

Why does a patient with a suspected TIA need urgent specialist assessment?

  1. AThe patient needs urgent surgery on the brain
  2. BThe risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
  3. CA TIA always turns into a brain tumour unless it is treated
  4. DThe symptoms will come back permanently within an hour
8.Klinik hemşirelikZor

Which sign is often a late finding in hypovolaemic shock in a young, previously fit adult?

  1. AA fall in blood pressure
  2. BA rise in heart rate
  3. CA slightly raised respiratory rate
  4. DCool peripheries

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Susuzluk, kuru mukoz membranlar ve huzursuzluk

Cevap neden bu

Hipernatremi genellikle su eksikliği anlamına gelir; susuzluğa, ağız kuruluğuna, huzursuzluğa, ajitasyona ve şiddetliyse nöbetlere yol açar. Serebral ödemi önlemek için yavaş düzeltilir.

Cevap

C · Susuzluk, kuru mukoz membranlar ve huzursuzluk
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Gradual replacement of free water over many hours

Cevap neden bu

Older adults have a reduced sense of thirst and easily develop hypernatremia from water loss. Free water is replaced gradually, because lowering sodium too quickly can cause cerebral edema. Hypertonic saline and fluid restriction would make it worse.

Cevap

B · Gradual replacement of free water over many hours
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 26,2 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|62 − 40| = 22 mmHg → 2,2 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·2,2 = 26,2 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 26,2 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: delta oranı = 1,333

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 146 − (106 + 12) = 28

Delta oranı

(28 − 12)/(24 − 12) = 16/12 = 1,333

Cevap

delta oranı = 1,333

1 ile 2 arası: saf yüksek anyon açıklı asidoz.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 21 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 210/10 = 21 L

Cevap

Vd = 21 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 2,476 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

Css = 30/2,5 = 12 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 12·(1 − e−0,1155·2) = 2,476 mg/L

Cevap

C = 2,476 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA

Cevap neden bu

The risk of stroke is highest soon after a TIA. Rapid assessment and treatment, such as antiplatelets, statins and carotid imaging, reduce this risk.

Cevap

B · The risk of a full stroke is highest in the days after a TIA
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · A fall in blood pressure

Cevap neden bu

Young adults compensate for blood loss with tachycardia and vasoconstriction, so blood pressure may stay normal until a large volume is lost. Hypotension is therefore a late and serious sign.

Cevap

A · A fall in blood pressure

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses