Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

When should the nurse check the glucose before giving a mealtime dose of rapid-acting insulin (such as lispro)?

  1. AJust before the meal, giving insulin when the food is ready
  2. BAt bedtime only, then giving the mealtime insulin overnight
  3. COnly once a day, then giving the same dose before every meal
  4. DTwo hours after the meal, then giving the insulin dose
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

The nurse teaches a patient who is starting warfarin. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will keep my intake of green leafy vegetables about the same"
  2. B"I will tell my dentist and pharmacist that I take warfarin"
  3. C"I will have my INR checked as often as I am told to"
  4. D"If I miss a dose, I will take two tablets the next day"
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 8 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 8 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %21 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) ve PaCO₂ 53 mmHg (7,1 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 21%PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)PaCO₂ 53 mmHg (7,1 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 700 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın lidokain klerensi 700 mL/dk. Kararlı durum düzeyini 4 mg/L’de tutan infüzyon hızı R mg/dk olarak nedir?

CL = 700 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Klinik farmakokinetikZor
88 kg50 · kadınSCr 3 mg/dLCrCl → D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 yaşındaki bir kadın, 88 kg ağırlığında ve serum kreatinini 3 mg/dL (265 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan gentamicin dozu 8 saatte bir 120 mg. Aralık korunarak doz, kreatinin klerensiyle orantılı olarak azaltılır. Ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

50 yıl88 kgkadınSCr = 3 mg/dL120 mg q8hCrCl normal 100 mL/min
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

How is Helicobacter pylori infection usually treated?

  1. AA single dose of paracetamol and a bland diet for a week
  2. BAntacids alone, taken after every meal for a month
  3. CA combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
  4. DSurgery to remove the stomach
8.Klinik hemşirelikZor

Why is hypokalaemia particularly dangerous in a patient taking digoxin?

  1. ALow potassium increases the risk of digoxin toxicity
  2. BDigoxin raises potassium to dangerous levels when it is already low
  3. CLow potassium makes digoxin work too slowly
  4. DLow potassium stops digoxin from being absorbed

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Just before the meal, giving insulin when the food is ready

Cevap neden bu

Rapid-acting insulin starts working within about 15 minutes, so glucose is checked before the meal and the insulin is given when the meal is available, usually within 15 minutes of eating. Giving it without food can cause hypoglycemia.

Cevap

A · Just before the meal, giving insulin when the food is ready
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · "If I miss a dose, I will take two tablets the next day"

Cevap neden bu

Doubling a missed warfarin dose can raise the INR and cause bleeding; the patient should follow the prescriber's instructions, usually taking the missed dose the same day or skipping it. A steady vitamin K intake, regular INR checks and telling other providers are correct.Kontrol edilen kaynak: Warfarin (drug information) · MedlinePlus (NIH) (2026)

Cevap

D · "If I miss a dose, I will take two tablets the next day"
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 20 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·8 + 8 = 20 mmHg
menzil: 18–22 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 20 mmHg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 16,48 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,21·713 − 53/0,8 = 149,7 − 66,25 = 83,48 mmHg

Gradyan

A–a = 83,48 − 67 = 16,48 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 16,48 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 2,8 mg/min

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/dk cinsinden klerens

700 mL/min = 0,7 L/min

İnfüzyon hızı

R = 0,7·4 = 2,8 mg/min

Cevap

R = 2,8 mg/min
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 37 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 50)·88/(72·3)·0,85 = 31,17 mL/min

Ayarlanmış doz

D = 120·31,17/100 = 37,4 ≈ 37 mg

Cevap

D = 37 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor

Cevap neden bu

Eradication therapy combines a PPI with two antibiotics for a set course. Completing the course is important for success.

Cevap

C · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity

Cevap neden bu

Digoxin binds to the sodium–potassium ATPase at the site potassium normally uses. When potassium is low, digoxin binds more, raising the risk of toxicity and arrhythmias.

Cevap

A · Low potassium increases the risk of digoxin toxicity

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses