Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

In countries that screen all pregnant women (such as the US), a vaginal-rectal swab is taken at about 36–37 weeks. Which organism is it screening for?

  1. AHepatitis B virus
  2. BCandida albicans
  3. CStaphylococcus aureus
  4. DGroup B Streptococcus
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Which cerebrospinal fluid (CSF) pattern most strongly suggests bacterial meningitis?

  1. AClear fluid, high glucose, low protein, many red cells
  2. BClear fluid, normal glucose, normal protein, no white cells
  3. CClear fluid, normal glucose, mildly raised protein, lymphocytes
  4. DCloudy fluid, low glucose, high protein, many neutrophils
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,43PaCO₂mmHg354525HCO₃⁻mmol/L222616kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,43, PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa) ve HCO₃⁻ 16 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,43PaCO₂ 25 mmHg (3,3 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 45 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 45 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)2 h7 mg/L10 h1,4 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 7 mg/L, t = 10 sa iken 1,4 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 7 mg/L (2 h)C2 = 1,4 mg/L (10 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
58 kg49 · kadınSCr 1,6 mg/dLfe​ = 0,9D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 49 yaşındaki bir kadın, 58 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,6 mg/dL (141 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan atenolol dozu 100 mg ve ilacın fe = 0,9 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

49 yıl58 kgkadınSCr = 1,6 mg/dL100 mgfe = 0,9CrCl normal 100 mL/min
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

A patient is receiving enteral feeding through a nasogastric tube. How should they be positioned during feeding?

  1. ALying completely flat
  2. BWith the head of the bed raised to at least 30 degrees
  3. CIn any position, as long as the feed runs slowly
  4. DLying on the left side with the head down to help the feed drain
8.Klinik hemşirelikZor

The fluid in an underwater seal chest drain has stopped swinging with breathing. What could this mean?

  1. AThe drain is working perfectly and needs no checks
  2. BThe water seal has been set up correctly for the first time
  3. CThe patient's breathing has become normal and the drain can be pulled out by the nurse
  4. DThe tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Group B Streptococcus

Cevap neden bu

Group B streptococci can colonize the vagina and rectum and can cause severe infection in newborns. Women who test positive receive IV antibiotics during labor to reduce transmission to the baby. The UK does not screen all women routinely; it uses a risk-based approach instead.Kontrol edilen kaynak: Group B streptococcal septicemia of the newborn · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

D · Group B Streptococcus
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Cloudy fluid, low glucose, high protein, many neutrophils

Cevap neden bu

Bacterial meningitis typically gives cloudy CSF with many neutrophils, high protein and low glucose, because bacteria and white cells use glucose. Viral meningitis usually shows lymphocytes with a normal glucose; option C is normal CSF.Kontrol edilen kaynak: CSF glucose test · MedlinePlus (NIH) (2025); CSF cell count · MedlinePlus (NIH) (2025); CSF total protein · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

D · Cloudy fluid, low glucose, high protein, many neutrophils
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,43: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 25 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 16 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 52,5 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

0,7·45 + 21 = 52,5 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 52,5 mmHg

Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 3,445 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(7/1,4)/8 = 1,609/8 = 0,2012 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2012 = 3,445 h

Cevap

t½ = 3,445 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 45 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 49)·58/(72·1,6)·0,85 = 38,94 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,9·(1 − 38,94/100) = 0,4505

Ayarlanmış doz

D = 0,4505·100 = 45,05 ≈ 45 mg

Cevap

D = 45 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · With the head of the bed raised to at least 30 degrees

Cevap neden bu

Keeping the head raised to at least 30–45° during feeding and for a period afterwards lowers the risk of aspiration pneumonia.

Cevap

B · With the head of the bed raised to at least 30 degrees
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · The tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded

Cevap neden bu

Loss of swing can mean a kinked, clamped or blocked tube, or re-expansion of the lung. The nurse checks the tubing and the patient and reports the finding.

Cevap

D · The tube may be kinked or blocked, or the lung may have fully re-expanded

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses