Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with sickle cell disease takes hydroxyurea. Which laboratory test is monitored regularly for an adverse effect?

  1. ASerum lithium level
  2. BSerum amylase level
  3. CComplete blood count
  4. DUrine ketone level
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

An older adult with type 2 diabetes is drowsy and very dehydrated. Glucose 920 mg/dL (51 mmol/L), serum osmolality 350 mOsm/kg, pH 7,36, urine ketones negative or trace. Which condition fits best?

  1. ADiabetic ketoacidosis (DKA)
  2. BSyndrome of inappropriate ADH (SIADH)
  3. CHyperosmolar hyperglycemic state (HHS)
  4. DMetformin-related lactic acidosis
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354529HCO₃⁻mmol/L222614uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa), HCO₃⁻ 14 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa)HCO₃⁻ 14 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 3 mg/LR = ? mg/minCL = 650 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın lidokain klerensi 650 mL/dk. Kararlı durum düzeyini 3 mg/L’de tutan infüzyon hızı R mg/dk olarak nedir?

CL = 650 mL/minCss = 3 mg/L
R = mg/min
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 7 L/kg0,3 → 0,8 mcg/LLD = ? mcg98 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 98 kg ağırlığındaki bir hastanın digoxin düzeyi 0,3 mcg/L; hedef 0,8 mcg/L. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin F = 0,7. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

98 kgVd = 7 L/kgC = 0,3 → 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
7.Klinik hemşirelikOrta

Why are alternate sutures sometimes removed first when taking out stitches?

  1. ATo make the procedure faster
  2. BTo check the wound stays closed before removing the rest
  3. CBecause the remaining sutures dissolve on their own within a day
  4. DTo reduce the cost of dressings
8.Klinik hemşirelikZor

An older patient's blood pressure is 142/80 mmHg lying and 116/72 mmHg after standing for three minutes, and they feel dizzy. What does this show?

  1. AWhite coat hypertension
  2. BPostural hypotension
  3. CNormal blood pressure variation
  4. DHypertensive emergency

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Complete blood count

Cevap neden bu

Hydroxyurea increases fetal hemoglobin and reduces sickling crises, but it can suppress the bone marrow. The CBC, including neutrophils and platelets, is monitored regularly, and doses are adjusted if counts fall.Kontrol edilen kaynak: Sickle cell disease · MedlinePlus (NIH) (2026)

Cevap

C · Complete blood count
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Hyperosmolar hyperglycemic state (HHS)

Cevap neden bu

HHS causes extreme hyperglycemia and high osmolality with severe dehydration, but enough insulin is present to prevent significant ketosis, so the pH is near normal. DKA has ketones and acidosis; SIADH has low osmolality.Kontrol edilen kaynak: Ketoacidosis · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023); Osmolality blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

C · Hyperosmolar hyperglycemic state (HHS)
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 35,55 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|73 − 40| = 33 mmHg → 3,3 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,3 = 35,55 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 35,55 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·14 + 8 = 29 → 27–31 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 29 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 1,95 mg/min

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/dk cinsinden klerens

650 mL/min = 0,65 L/min

İnfüzyon hızı

R = 0,65·3 = 1,95 mg/min

Cevap

R = 1,95 mg/min
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 490 mcg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·98 = 686 L

Gereken artış

0,8 − 0,3 = 0,5 mcg/L

Yükleme dozu

LD = 686·0,5/(1·0,7) = 490 mcg

Cevap

LD = 490 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · To check the wound stays closed before removing the rest

Cevap neden bu

Removing alternate sutures allows the nurse to see whether the wound edges stay together. If they begin to separate, the remaining sutures can be left and the team informed.

Cevap

B · To check the wound stays closed before removing the rest
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Postural hypotension

Cevap neden bu

A fall in systolic pressure of 20 mmHg or more (here 26 mmHg) on standing, especially with symptoms, indicates postural hypotension. Causes include medicines, dehydration and autonomic problems.

Cevap

B · Postural hypotension

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses