Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Hipofiz ameliyatından sonra bir hasta saatte yaklaşık 400 mL soluk renkli, özgül ağırlığı 1,002 olan idrar yapıyor ve sodyum 149 mEq/L'ye yükseldi. En olası durum hangisidir?

  1. AOligürili akut böbrek hasarı
  2. BDiabetes insipidus
  3. CKetoasidozlu hiperglisemi
  4. DSIADH
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient's total calcium is 7,6 mg/dL and the albumin is 2,0 g/dL. Using the common correction (add 0,8 mg/dL for each 1 g/dL that albumin is below 4,0), what is the corrected calcium?

  1. A9,2 mg/dL, within the normal range
  2. B7,6 mg/dL, below the normal range
  3. C11,6 mg/dL, above the normal range
  4. D6,0 mg/dL, well below the normal range
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 22 mmHg (2,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 22 mmHg (2,9 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354584HCO₃⁻mmol/L222639akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,29, PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa), HCO₃⁻ 39 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa)HCO₃⁻ 39 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
5.Klinik farmakokinetikOrta
10100t (h)C (mg/L)1 h40 mg/L11 h22,4 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 40 mg/L, t = 11 sa iken 22,4 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 40 mg/L (1 h)C2 = 22,4 mg/L (11 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 6τ = ?Ctrough​ = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın gentamicin yarı ömrü 3 sa. Hedef tepe değer 6 mg/L ve çukur değer 1 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 3 hCpeak = 6 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Klinik hemşirelikOrta

Why is it important to prevent hypothermia during and after surgery?

  1. AIt causes high blood glucose only
  2. BIt increases the risk of wound infection, bleeding and cardiac complications
  3. CIt makes the patient's pain disappear
  4. DIt makes the patient wake up too quickly and become agitated in recovery
8.Klinik hemşirelikZor

In a patient with a head injury, which is usually the earliest sign of rising intracranial pressure?

  1. AA change in level of consciousness
  2. BIrregular breathing pauses
  3. CA slow pulse with high blood pressure
  4. DA fixed, dilated pupil on both sides

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Diabetes insipidus

Cevap neden bu

Hipofiz yakınındaki ameliyat antidiüretik hormon salınımını durdurabilir. O olmadan böbrekler düşük özgül ağırlıklı büyük hacimlerde seyreltik idrar yapar ve sodyum yükselir. SIADH bunun tersidir: konsantre idrar ve düşük sodyum. Hemşire alım ve çıkışı yakından izler ve erken bildirir.Kontrol edilen kaynak: Diabetes insipidus · MedlinePlus (NIH) (2025); Urine specific gravity test · MedlinePlus (NIH) (2025); Sodium blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

B · Diabetes insipidus
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · 9,2 mg/dL, within the normal range

Cevap neden bu

Corrected calcium = 7,6 + 0,8 × (4,0 − 2,0) = 9,2 mg/dL, which is normal. Low albumin lowers the bound fraction of calcium; the correction is only an estimate, and an ionized calcium is more accurate when it matters.Kontrol edilen kaynak: Calcium blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

A · 9,2 mg/dL, within the normal range
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 15 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|22 − 40| = 18 mmHg → 1,8 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,8 = 15 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 15 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·4,4 = 28,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·4,4 = 39,4 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 39 mmol/L → kronik

Cevap

kronik
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 11,95 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(40/22,4)/10 = 0,5798/10 = 0,05798 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,05798 = 11,95 h

Cevap

t½ = 11,95 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 7,8 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(6/1)/0,231 = 1,792/0,231 = 7,755 ≈ 7,8 h

Cevap

τ = 7,8 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · It increases the risk of wound infection, bleeding and cardiac complications

Cevap neden bu

Inadvertent perioperative hypothermia impairs clotting and immune function and increases cardiac events and wound infection. Patients are warmed actively and their temperature monitored.

Cevap

B · It increases the risk of wound infection, bleeding and cardiac complications
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · A change in level of consciousness

Cevap neden bu

Subtle changes in consciousness, such as restlessness, confusion or a falling GCS, are often the first signs. Pupil changes and Cushing's triad (hypertension, bradycardia, irregular breathing) are late signs.

Cevap

A · A change in level of consciousness

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses