Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar: pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü: PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz: PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık: AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı: PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Laboratuvar servisi arayıp 6,9 mEq/L'lik kritik bir potasyum sonucu bildiriyor. Hemşire ne yapmalıdır?

ADeğeri kaydetmeli ve bir sonraki vardiyaya devretmelidir
BDeğeri geri okumalı, hastayı değerlendirmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir
CKimseye söylemeden önce laboratuvardan testi tekrarlamasını istemelidir
DHerhangi bir işlem yapmadan önce yazılı raporun gelmesini beklemelidir

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A health care worker's hepatitis B tests show: HBsAg negative, anti-HBs positive, anti-HBc positive. What does this mean?

ACurrent chronic hepatitis B infection
BNot immune and never exposed to the virus
CImmunity from vaccination only, never infected
DPast infection that has resolved, with immunity

3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 6 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 6 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 146, Cl⁻ 113 ve HCO₃⁻ 17 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 113 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/L

delta oranı =

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 35 mg/L, t = 17 sa iken 13,9 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C₁ = 35 mg/L (1 h)C₂ = 13,9 mg/L (17 h)

k = h⁻¹

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 45 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 9 sa. 24 sa sonra düzey C nedir?

R = 45 mg/hCL = 3 L/ht½ = 9 ht = 24 h

C = mg/L

7.Klinik hemşirelikOrta

A patient with Guillain–Barré syndrome has weakness spreading upwards from the legs. Which monitoring is most important?

AWeekly weight
BBlood glucose, measured once a day before breakfast
CBreathing function, such as forced vital capacity
DVisual acuity

8.Klinik hemşirelikZor

After a viral illness, a patient has sharp chest pain that is worse lying flat and eased by sitting forward. What is the most likely cause?

APulmonary oedema
BStable angina
CAortic dissection
DPericarditis

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Değeri geri okumalı, hastayı değerlendirmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir

Cevap neden bu

Sözlü bir sonucu geri okumak hataları önler. Kritik değer gecikmeden sağlık profesyoneline bildirilir ve hemşire kalp ritmi dahil hastayı değerlendirir. Tekrar örnek gerekebilir, ancak yanıtı geciktirmemelidir.

Cevap

B · Değeri geri okumalı, hastayı değerlendirmeli ve sağlık profesyonelini bilgilendirmelidir

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Past infection that has resolved, with immunity

Cevap neden bu

The vaccine contains only surface antigen, so vaccination produces anti-HBs alone. A positive anti-HBc shows past or current infection; with HBsAg negative and anti-HBs positive, the infection has cleared and the person is immune.Kontrol edilen kaynak: Hepatitis Testing · MedlinePlus (NIH)

Cevap

D · Past infection that has resolved, with immunity

3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 17 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·6 + 8 = 17 mmHg

menzil: 15–19 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 17 mmHg

4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: delta oranı = 0,5714

Anyon açığı

AG = 146 − (113 + 17) = 16

Delta oranı

(16 − 12)/(24 − 17) = 4/7 = 0,5714

Cevap

delta oranı = 0,5714

1’in altı: ek normal anyon açıklı asidoz.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,05772 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(35/13,9)/16 = 0,9235/16 = 0,05772 h⁻¹

Cevap

k = 0,05772 h⁻¹

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 12,64 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 45/3 = 15 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 15·(1 − e^{−0,07702·24}) = 12,64 mg/L

Cevap

C = 12,64 mg/L

7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Breathing function, such as forced vital capacity

Cevap neden bu

Guillain–Barré syndrome can paralyse the respiratory muscles. Serial vital capacity measurements help identify patients who need ventilation before they deteriorate.

Cevap

C · Breathing function, such as forced vital capacity

8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Pericarditis

Cevap neden bu

Pericarditis typically causes sharp, positional chest pain relieved by sitting forward, sometimes with a pericardial rub. Viral infection is a common cause.

Cevap

D · Pericarditis

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses