Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

In countries that screen all pregnant women (such as the US), a vaginal-rectal swab is taken at about 36–37 weeks. Which organism is it screening for?

  1. AStaphylococcus aureus
  2. BGroup B Streptococcus
  3. CHepatitis B virus
  4. DCandida albicans
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient has a positive hepatitis C antibody (anti-HCV) test. What is the most appropriate next step?

  1. ATell the patient they definitely have chronic hepatitis C
  2. BRepeat the antibody test, as a positive test is always false
  3. CGive hepatitis C vaccine to prevent further infection
  4. DTest for HCV RNA to find out whether infection is current
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354541HCO₃⁻mmol/L222619kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,29, PaCO₂ 41 mmHg (5,5 kPa) ve HCO₃⁻ 19 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 41 mmHg (5,5 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %21 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 64 mmHg (8,5 kPa) ve PaCO₂ 44 mmHg (5,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 21%PaO₂ 64 mmHg (8,5 kPa)PaCO₂ 44 mmHg (5,9 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 95 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Vankomisin klerensi 95 mL/min olan bir hastaya sürekli infüzyonla vankomisin veriliyor. Kararlı durum düzeyini 20 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

CL = 95 mL/minCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
75 kg80 · erkekSCr 2,4 mg/dLfe​ = 0,7D = ? mcg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 80 yaşındaki bir erkek, 75 kg ağırlığında ve serum kreatinini 2,4 mg/dL (212 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan digoxin dozu 250 mcg ve ilacın fe = 0,7 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

80 yıl75 kgerkekSCr = 2,4 mg/dL250 mcgfe = 0,7CrCl normal 120 mL/min
D = mcg
7.Klinik hemşirelikOrta

Under the Mental Capacity Act 2005 (England and Wales), which principle applies?

  1. ACapacity is decided by the next of kin, who must sign a form for every decision
  2. BA person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
  3. CEveryone over 75 is assumed to lack capacity
  4. DA diagnosis of dementia means the person lacks capacity for all decisions
8.Klinik hemşirelikZor

A patient has a full-thickness burn all the way round the forearm. Which complication must be watched for closely?

  1. AHypoglycaemia caused by the body using glucose to heal the burn
  2. BLoss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin
  3. CDelayed hair growth on the arm
  4. DExcessive bleeding from the burn surface needing an urgent blood transfusion

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Group B Streptococcus

Cevap neden bu

Group B streptococci can colonize the vagina and rectum and can cause severe infection in newborns. Women who test positive receive IV antibiotics during labor to reduce transmission to the baby. The UK does not screen all women routinely; it uses a risk-based approach instead.Kontrol edilen kaynak: Group B streptococcal septicemia of the newborn · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

B · Group B Streptococcus
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Test for HCV RNA to find out whether infection is current

Cevap neden bu

Anti-HCV shows exposure, but some people clear the virus and keep antibodies. An HCV RNA test shows whether the infection is current. There is no vaccine for hepatitis C, but antiviral treatment can cure most infections.Kontrol edilen kaynak: Hepatitis C · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

D · Test for HCV RNA to find out whether infection is current
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kompanse olmamış

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,29: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 41 mmHg: normal (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: Winter formülüne göre beklenen PaCO₂ 34,5–38,5 mmHg’dir; dolayısıyla ölçülen 41 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

kompanse olmamış

Cevap

kompanse olmamış
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 30,73 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,21·713 − 44/0,8 = 149,7 − 55 = 94,73 mmHg

Gradyan

A–a = 94,73 − 64 = 30,73 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 30,73 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 114 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/sa cinsinden klerens

95·60/1000 = 5,7 L/h

İnfüzyon hızı

R = 5,7·20 = 114 mg/h

Cevap

R = 114 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 113 mcg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 80)·75/(72·2,4) = 26,04 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,7·(1 − 26,04/120) = 0,4519

Ayarlanmış doz

D = 0,4519·250 = 113 mcg

Cevap

D = 113 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it

Cevap neden bu

The Act begins by presuming capacity. Capacity is decision-specific and time-specific, and people must be given all practicable help to make their own decision.

Cevap

B · A person must be assumed to have capacity unless it is shown that they lack it
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin

Cevap neden bu

Circumferential full-thickness burns form a tight eschar that acts like a tourniquet as oedema develops. Neurovascular checks are needed, and escharotomy may be required.

Cevap

B · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses