Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient takes high-dose furosemide. Besides potassium, which electrolyte is most commonly lowered?

  1. APhosphate
  2. BSodium bicarbonate
  3. CMagnesium
  4. DUric acid
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient's total calcium is 7,6 mg/dL and the albumin is 2,0 g/dL. Using the common correction (add 0,8 mg/dL for each 1 g/dL that albumin is below 4,0), what is the corrected calcium?

  1. A9,2 mg/dL, within the normal range
  2. B6,0 mg/dL, well below the normal range
  3. C7,6 mg/dL, below the normal range
  4. D11,6 mg/dL, above the normal range
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,55PaCO₂mmHg354548HCO₃⁻mmol/L222641kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,55, PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa) ve HCO₃⁻ 41 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,55PaCO₂ 48 mmHg (6,4 kPa)HCO₃⁻ 41 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 39 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 39 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 850 mL/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın lidokain klerensi 850 mL/dk. Kararlı durum düzeyini 4 mg/L’de tutan infüzyon hızı R mg/dk olarak nedir?

CL = 850 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?250 mg · q12hCL = 0,035 L/kg/h54 kg · S = 1 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 54 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral teofilin alıyor (F = 1). Klerens 0,035 L/kg/h. Her doz theophylline ilacından 250 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,035 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 154 kgD = 250 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

ACE inhibitörü başlanan bir hastada inatçı kuru öksürük gelişiyor. Olası neden nedir?

  1. AACE inhibitörünün bilinen bir yan etkisi
  2. BYakın zamanda verilmiş penisiline alerjik reaksiyon
  3. CPulmoner emboli
  4. DBeta blokerin neden olduğu astım
8.Klinik hemşirelikZor

A patient going home with a leg cast is taught about cast care. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will keep my leg raised on pillows for the first few days."
  2. B"I will keep the cast dry."
  3. C"I will come back if my toes go numb or turn blue."
  4. D"I can push a knitting needle down the cast to scratch an itch."

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Magnesium

Cevap neden bu

Loop diuretics block the Na-K-2Cl transporter in the loop of Henle, where much magnesium and calcium are also reabsorbed. They therefore commonly cause hypokalemia and hypomagnesemia, and they can raise uric acid and bicarbonate.Kontrol edilen kaynak: Magnesium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2023)

Cevap

C · Magnesium
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · 9,2 mg/dL, within the normal range

Cevap neden bu

Corrected calcium = 7,6 + 0,8 × (4,0 − 2,0) = 9,2 mg/dL, which is normal. Low albumin lowers the bound fraction of calcium; the correction is only an estimate, and an ionized calcium is more accurate when it matters.Kontrol edilen kaynak: Calcium blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

A · 9,2 mg/dL, within the normal range
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,55: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 48 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 41 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 48,3 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

0,7·39 + 21 = 48,3 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 48,3 mmHg

Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 3,4 mg/min

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

L/dk cinsinden klerens

850 mL/min = 0,85 L/min

İnfüzyon hızı

R = 0,85·4 = 3,4 mg/min

Cevap

R = 3,4 mg/min
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 11,02 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,035·54 = 1,89 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·250/(1,89·12) = 11,02 mg/L

Cevap

Css,avg = 11,02 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · ACE inhibitörünün bilinen bir yan etkisi

Cevap neden bu

Kuru öksürük ramipril gibi ACE inhibitörlerinin sık bir yan etkisidir. Çoğu zaman yerine bir anjiyotensin II reseptör blokeri verilir.

Cevap

A · ACE inhibitörünün bilinen bir yan etkisi
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · "I can push a knitting needle down the cast to scratch an itch."

Cevap neden bu

Pushing objects under a cast can injure the skin and cause infection or pressure sores. Elevation, keeping the cast dry and reporting numbness, colour change or increasing pain are correct.

Cevap

D · "I can push a knitting needle down the cast to scratch an itch."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses