Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with type 2 diabetes starts prednisone each morning. When is the glucose most likely to be highest?

  1. AAt midnight only
  2. BIn the early morning, before the dose
  3. CIn the afternoon and evening
  4. DThe glucose will not change
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Kalsiyumu 6,8 mg/dL (1,7 mmol/L) olan bir hastada birdenbire gürültülü solunum ve kısık ses gelişir. Bu neyi düşündürür?

  1. ABu sabah başlayan yaygın bir soğuk algınlığı
  2. BKan sonuçları hakkında kaygı; sakin bir güvence gerektirir
  3. CLarinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum
  4. DTedavi olmadan geçecek normal bir yanıt
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 14 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 14 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 142, Cl⁻ 103, HCO₃⁻ 22 mmol/L ve albümin 35 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 142 mmol/LCl⁻ 103 mmol/LHCO₃⁻ 22 mmol/Lalbümin 35 g/L
AGc = mmol/L
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)2 h10 mg/L6 h4 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 10 mg/L, t = 6 sa iken 4 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 10 mg/L (2 h)C2 = 4 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
88 kg66 · kadınSCr 1,4 mg/dLfe​ = 0,66D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 66 yaşındaki bir kadın, 88 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,4 mg/dL (124 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan levetiracetam dozu 1000 mg ve ilacın fe = 0,66 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

66 yıl88 kgkadınSCr = 1,4 mg/dL1000 mgfe = 0,66CrCl normal 120 mL/min
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

Kemoterapi sonrası nötropenisi olan bir hastanın ateşi 38,3 °C. Öncelik nedir?

  1. AHastayı yürüyüşe çıkmaya teşvik etmek
  2. BAteşin düşüp düşmediğini görmek için 24 saat beklemek
  3. CYalnızca parasetamol verip ateşi yarın yeniden ölçmek
  4. DNötropenik sepsis olarak ele almak ve acilen IV antibiyotik vermek
8.Klinik hemşirelikZor

A patient has a full-thickness burn all the way round the forearm. Which complication must be watched for closely?

  1. ADelayed hair growth on the arm
  2. BLoss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin
  3. CExcessive bleeding from the burn surface needing an urgent blood transfusion
  4. DHypoglycaemia caused by the body using glucose to heal the burn

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · In the afternoon and evening

Cevap neden bu

A morning dose of prednisone raises glucose mainly in the afternoon and evening, with a smaller effect overnight. Glucose monitoring and insulin plans often target these times, and doses are adjusted when the steroid is tapered.Kontrol edilen kaynak: Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

C · In the afternoon and evening
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Larinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum

Cevap neden bu

Ağır hipokalsemi, havayolunu tıkayan larinks spazmına yol açabilir. Hemşire acil yardım çağırır, havayolunu destekler ve reçete edildiği şekilde kardiyak izlemle birlikte IV kalsiyum glukonat hazırlar.Kontrol edilen kaynak: Hypocalcemia (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Cevap

C · Larinks spazmı; acil yardım ve IV kalsiyum gerektiren bir acil durum
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 29 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·14 + 8 = 29 mmHg
menzil: 27–31 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 29 mmHg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 18,25 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 142 − (103 + 22) = 17

Albümin düzeltmesi

17 + 0,25·(40 − 35) = 18,25 mmol/L

Cevap

AGc = 18,25 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 3,026 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(10/4)/4 = 0,9163/4 = 0,2291 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2291 = 3,026 h

Cevap

t½ = 3,026 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 642 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 66)·88/(72·1,4)·0,85 = 54,91 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,66·(1 − 54,91/120) = 0,642

Ayarlanmış doz

D = 0,642·1000 = 642 mg

Cevap

D = 642 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: D · Nötropenik sepsis olarak ele almak ve acilen IV antibiyotik vermek

Cevap neden bu

Nötropenik sepsis onkolojik bir acil durumdur. Test sonuçları beklenmeden bir saat içinde geniş spektrumlu IV antibiyotikler verilmelidir.

Cevap

D · Nötropenik sepsis olarak ele almak ve acilen IV antibiyotik vermek
8.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin

Cevap neden bu

Circumferential full-thickness burns form a tight eschar that acts like a tourniquet as oedema develops. Neurovascular checks are needed, and escharotomy may be required.

Cevap

B · Loss of circulation to the hand as swelling builds under tight burned skin

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses