Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

How should a patient collect a clean-catch midstream urine sample?

  1. ACollect urine from the toilet bowl after voiding into the toilet
  2. BCollect the very first urine of the stream directly in the sterile cup
  3. CFill the cup completely, then add tap water if there is not enough
  4. DClean the area, start voiding into the toilet, then catch the middle part
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

After a crush injury, a patient's urine dipstick is strongly positive for blood, but microscopy shows almost no red cells. CK is very high. What best explains this?

  1. AThe sample was contaminated with menstrual blood
  2. BMyoglobin from damaged muscle is in the urine
  3. CBleeding is coming from the bladder lining
  4. DA kidney stone is scraping the ureter lining
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,44PaCO₂mmHg354560HCO₃⁻mmol/L222639kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,44, PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) ve HCO₃⁻ 39 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,44PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa)HCO₃⁻ 39 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %40 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 94 mmHg (12,5 kPa) ve PaCO₂ 45 mmHg (6,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 40%PaO₂ 94 mmHg (12,5 kPa)PaCO₂ 45 mmHg (6,0 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)1 h35 mg/L13 h10,7 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 35 mg/L, t = 13 sa iken 10,7 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C1 = 35 mg/L (1 h)C2 = 10,7 mg/L (13 h)
k = h⁻¹
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,25 L/kg1 → 7 mg/LD = ? mg69 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli gentamicin dozları alan 69 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,25 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

69 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

A patient says they are "allergic" to codeine because it made them constipated. How should this be recorded?

  1. AAs a side effect or intolerance, not a true allergy
  2. BAs a severe anaphylactic allergy to all opioids
  3. CAs an allergy to all painkillers
  4. DIt should not be recorded at all
8.Klinik hemşirelikZor

Why is morphine more likely to cause toxicity in a patient with severe kidney impairment?

  1. AThe kidneys normally activate morphine, so more of it becomes active
  2. BKidney disease makes the opioid receptors disappear
  3. CIts active metabolites build up because the kidneys excrete them
  4. DKidney failure makes the stomach absorb more morphine

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · Clean the area, start voiding into the toilet, then catch the middle part

Cevap neden bu

Cleaning the urethral area and discarding the first part of the stream reduce contamination from skin and urethral bacteria. The inside of the sterile container must not be touched, and the sample should reach the laboratory promptly.Kontrol edilen kaynak: Clean catch urine sample · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

D · Clean the area, start voiding into the toilet, then catch the middle part
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Myoglobin from damaged muscle is in the urine

Cevap neden bu

The dipstick blood test detects heme, which is present in both hemoglobin and myoglobin. Positive "blood" without red cells, together with a very high CK, indicates myoglobinuria from rhabdomyolysis, which can damage the kidneys. IV fluids and close monitoring of urine output and potassium are needed.Kontrol edilen kaynak: Myoglobin urine test · MedlinePlus (NIH) (2025); Rhabdomyolysis · MedlinePlus (NIH) (2025); Creatine Kinase · MedlinePlus (NIH) (2023)

Cevap

B · Myoglobin from damaged muscle is in the urine
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: tam kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,44: 7,35–7,45 içinde
PaCO₂ 60 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 39 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 46,3–50,3 mmHg; dolayısıyla ölçülen 60 mmHg ek bir solunumsal asidoz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

tam kompanse

Cevap

tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 134,9 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,4·713 − 45/0,8 = 285,2 − 56,25 = 228,9 mmHg

Gradyan

A–a = 228,9 − 94 = 134,9 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 134,9 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,09876 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(35/10,7)/12 = 1,185/12 = 0,09876 h⁻¹

Cevap

k = 0,09876 h⁻¹
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 103,5 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,25·69 = 17,25 L

Doz

D = 17,25·(7 − 1) = 103,5 mg

Cevap

D = 103,5 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · As a side effect or intolerance, not a true allergy

Cevap neden bu

Constipation is a predictable side effect of opioids, not an immune response. Recording it accurately avoids withholding useful medicines while still noting the patient's experience.

Cevap

A · As a side effect or intolerance, not a true allergy
8.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Its active metabolites build up because the kidneys excrete them

Cevap neden bu

Morphine metabolites, including morphine-6-glucuronide, are cleared by the kidneys and accumulate in renal impairment, causing sedation and respiratory depression. Alternative opioids or lower doses are often chosen.

Cevap

C · Its active metabolites build up because the kidneys excrete them

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses