Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Reçete edilen IV potasyum klorürü vermeden önce hangi değerlendirme en önemlidir?

  1. Aİki kulaktaki işitme
  2. BÖn koldaki cilt turgoru
  3. Cİdrar çıkışı ve böbrek işlevi
  4. DGözbebeği boyutu ve ışığa yanıtı
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A patient's bedside glucose meter shows "HI" (above its measuring range). The patient is drowsy. What should the nurse do?

  1. ARecord "HI" and repeat the meter test at the next scheduled time
  2. BSend a venous sample to the lab and inform the provider at once
  3. CAssume the meter is broken and give the usual insulin dose
  4. DGive oral glucose in case the reading is wrong and the patient is low
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,50PaCO₂mmHg354521HCO₃⁻mmol/L222616kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,50, PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa) ve HCO₃⁻ 16 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,50PaCO₂ 21 mmHg (2,8 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,33PaCO₂mmHg354535HCO₃⁻mmol/L222618uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,33, PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,33PaCO₂ 35 mmHg (4,7 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 12 mg/LR = ? mg/hCL = 0,04 L/kg/h52 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 52 kg ağırlığındaki bir hastaya teofilin infüzyonu veriliyor. Klerens 0,04 L/kg/sa. Kararlı durum düzeyini 12 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

52 kgCL = 0,04 L/kg/hCss = 12 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110100t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 10τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 3 sa. Hedef tepe değer 10 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 3 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h
7.Klinik hemşirelikOrta

Kronik böbrek hastalığı olan bir hasta diyetinde genellikle neyi kısıtlamalıdır?

  1. AYalnızca suda çözünen vitaminler
  2. BPotasyum ve fosfat
  3. CKarbonhidratları tamamen
  4. DC vitamini ve lif
8.Klinik hemşirelikZor

A patient with metastatic breast cancer is confused and constipated, with a corrected calcium of 3,3 mmol/L (about 13,2 mg/dL). What is usually the first treatment?

  1. AStrict fluid restriction to protect the kidneys
  2. BOral calcium supplements and vitamin D
  3. CIV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate
  4. DA high-calcium diet

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · İdrar çıkışı ve böbrek işlevi

Cevap neden bu

Böbrekler potasyumu atar; bu yüzden zayıf idrar çıkışı veya böbrek yetmezliği replasman sırasında tehlikeli hiperkalemiye yol açabilir. IV potasyum her zaman seyreltilir ve infüzyon pompasıyla verilir, asla IV bolus olarak verilmez.

Cevap

C · İdrar çıkışı ve böbrek işlevi
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Send a venous sample to the lab and inform the provider at once

Cevap neden bu

"HI" means the glucose exceeds the meter's range, so the true value is unknown and may be very high, as in DKA or HHS. A laboratory sample is sent, the provider is informed promptly, and the patient is assessed for dehydration and ketones.

Cevap

B · Send a venous sample to the lab and inform the provider at once
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,50: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 21 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 16 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 35 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 24,96 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,04·52 = 2,08 L/h

İnfüzyon hızı

R = 2,08·12 = 24,96 mg/h

Cevap

R = 24,96 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 13 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(10/0,5)/0,231 = 2,996/0,231 = 12,97 ≈ 13 h

Cevap

τ = 13 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: B · Potasyum ve fosfat

Cevap neden bu

Hasta böbrekler potasyum ve fosfatı iyi atamaz; bu yüzden tuz ve bazen sıvı ve protein kısıtlamasıyla birlikte diyet kısıtlamaları gerekir.

Cevap

B · Potasyum ve fosfat
8.Klinik hemşirelik

Cevap: C · IV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate

Cevap neden bu

Hypercalcaemia of malignancy causes dehydration, so IV fluids are given first, followed by a bisphosphonate to reduce bone resorption. Calcium, renal function and fluid balance are monitored.

Cevap

C · IV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses