Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with joint aches has a positive antinuclear antibody (ANA) test. Which statement is correct?

  1. AA positive ANA proves the patient has rheumatoid arthritis
  2. BA positive ANA means the patient has a viral infection
  3. CA positive ANA rules out all other autoimmune diseases
  4. DA positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

1,0 mEq/L'lik bir lityum düzeyi hastanın sabah dozundan 2 saat sonra alınmıştır ve reçeteyi yazan kişi dozu artırmayı planlamaktadır. Hemşire neyi belirtmelidir?

  1. AÖrnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir
  2. BLityum düzeyleri sonucu etkilemeden günün herhangi bir saatinde alınabilir
  3. CDüzey toksiktir; bu yüzden lityum tamamen bırakılmalıdır
  4. DDüzey çok düşüktür; bu yüzden büyük bir artış açıkça güvenlidir
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 79 mmHg (10,5 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,27PaCO₂mmHg354527HCO₃⁻mmol/L222612uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,27, PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa), HCO₃⁻ 12 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,27PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa)HCO₃⁻ 12 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 12 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 190 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 12 mg/L ve yarı ömür 3 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 190 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 7 L/kg0,3 → 1 mcg/LLD = ? mcg72 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 72 kg ağırlığındaki bir hastanın digoxin düzeyi 0,3 mcg/L; hedef 1 mcg/L. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin F = 0,7. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

72 kgVd = 7 L/kgC = 0,3 → 1 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
7.Klinik hemşirelikOrta

How is Helicobacter pylori infection usually treated?

  1. AA combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
  2. BAntacids alone, taken after every meal for a month
  3. CA single dose of paracetamol and a bland diet for a week
  4. DSurgery to remove the stomach
8.Klinik hemşirelikZor

A patient has a single hot, swollen, very painful knee and a fever. Why is urgent joint aspiration important?

  1. ATo check for rheumatoid arthritis antibodies in the joint fluid
  2. BTo measure the patient's cholesterol
  3. CTo rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint
  4. DTo prevent osteoporosis

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · A positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone

Cevap neden bu

Almost all patients with SLE have a positive ANA, so a negative test makes lupus unlikely. However, many healthy people and patients with other conditions also have a positive ANA, so diagnosis needs the clinical picture and more specific antibodies such as anti-dsDNA.Kontrol edilen kaynak: ANA (Antinuclear Antibody) Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

D · A positive ANA supports lupus but does not diagnose it alone
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Örnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir

Cevap neden bu

Lityum düzeyleri, genellikle sabah dozundan hemen önce olmak üzere, son dozdan yaklaşık 12 saat sonrasına göre standardize edilmiştir. Dozdan 2 saat sonraki örnek emilim zirvesini yakalar ve hedef aralıkla karşılaştırılamaz; bu yüzden doz buna göre değiştirilmemelidir.

Cevap

A · Örnek dozdan çok kısa süre sonra alınmıştır; bu yüzden geçerli bir düzey değildir
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 37,65 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|79 − 40| = 39 mmHg → 3,9 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·3,9 = 37,65 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 37,65 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·12 + 8 = 26 → 24–28 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 27 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 3,658 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 190/12 = 15,83 L

Hız sabiti

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Klerens

CL = 0,231·15,83 = 3,658 L/h

Cevap

CL = 3,658 L/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 504 mcg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·72 = 504 L

Gereken artış

1 − 0,3 = 0,7 mcg/L

Yükleme dozu

LD = 504·0,7/(1·0,7) = 504 mcg

Cevap

LD = 504 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor

Cevap neden bu

Eradication therapy combines a PPI with two antibiotics for a set course. Completing the course is important for success.

Cevap

A · A combination of antibiotics with a proton pump inhibitor
8.Klinik hemşirelik

Cevap: C · To rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint

Cevap neden bu

Septic arthritis can destroy cartilage within days. Aspiration allows microscopy and culture, and helps distinguish infection from crystal arthritis such as gout.

Cevap

C · To rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses