Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar: pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü: PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz: PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık: AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı: PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with chronic kidney disease receives an erythropoiesis-stimulating agent such as epoetin alfa. Which assessments are most important?

ASerum glucose and ketones
BSerum amylase and lipase
CHemoglobin and blood pressure
DLiver enzymes and bilirubin

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Two sets of blood cultures were taken from separate sites. Only one bottle in one set grows coagulase-negative staphylococci, and the patient has no line or implant. What is the most likely interpretation?

AInfection with a resistant organism such as MRSA
BProof that the patient has infective endocarditis
CProbable skin contamination of the sample
DCertain bloodstream infection needing treatment

3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 10 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 10 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 137, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 12 mmol/L ve albümin 15 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AG_c = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 137 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 12 mmol/Lalbümin 15 g/L

AG_c = mmol/L

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 140 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 140 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 2 h

CL = L/h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 89 kg ağırlığındaki bir hastanın phenytoin düzeyi 12 mg/L; hedef 20 mg/L. İlaç intravenöz olarak phenytoin sodium (S = 0,92) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,7 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

89 kgVd = 0,7 L/kgC = 12 → 20 mg/LS = 0,92

LD = mg

7.Klinik hemşirelikOrta

Which mask is required for staff during an aerosol-generating procedure on a patient with a respiratory infection spread by aerosols?

AA cloth face covering
BNo mask, as long as gloves are worn
CA standard fluid-repellent surgical mask with a visor
DA fit-tested respirator mask (such as FFP3 or N95)

8.Klinik hemşirelikZor

A patient with metastatic breast cancer is confused and constipated, with a corrected calcium of 3,3 mmol/L (about 13,2 mg/dL). What is usually the first treatment?

AIV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate
BA high-calcium diet
COral calcium supplements and vitamin D
DStrict fluid restriction to protect the kidneys

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Hemoglobin and blood pressure

Cevap neden bu

Epoetin stimulates red cell production. Hemoglobin is monitored, because raising it too high increases the risk of hypertension, stroke and thrombosis. Blood pressure is monitored, and iron stores are checked, since iron is needed for a good response.Kontrol edilen kaynak: Erythropoietin Stimulating Agents · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024)

Cevap

C · Hemoglobin and blood pressure

2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Probable skin contamination of the sample

Cevap neden bu

Coagulase-negative staphylococci are common skin flora. Growth in only one of several bottles, without a catheter or implant, most often reflects contamination during collection. Good skin antisepsis reduces contamination, which can lead to unnecessary antibiotics.Kontrol edilen kaynak: Blood culture · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

C · Probable skin contamination of the sample

3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 23 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg

menzil: 21–25 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 23 mmHg

4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AG_c = 20,25 mmol/L

Anyon açığı

AG = 137 − (111 + 12) = 14

Albümin düzeltmesi

14 + 0,25·(40 − 15) = 20,25 mmol/L

Cevap

AG_c = 20,25 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 8,087 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 140/6 = 23,33 L

Hız sabiti

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klerens

CL = 0,3466·23,33 = 8,087 L/h

Cevap

CL = 8,087 L/h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 541,7 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·89 = 62,3 L

Gereken artış

20 − 12 = 8 mg/L

Yükleme dozu

LD = 62,3·8/(0,92·1) = 541,7 mg

Cevap

LD = 541,7 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: D · A fit-tested respirator mask (such as FFP3 or N95)

Cevap neden bu

Aerosol-generating procedures, such as intubation, release small infectious particles. Respirators that are fit-tested protect the wearer, while surgical masks mainly protect against droplets.

Cevap

D · A fit-tested respirator mask (such as FFP3 or N95)

8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · IV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate

Cevap neden bu

Hypercalcaemia of malignancy causes dehydration, so IV fluids are given first, followed by a bisphosphonate to reduce bone resorption. Calcium, renal function and fluid balance are monitored.

Cevap

A · IV fluid rehydration, followed by a bisphosphonate

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses