Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Atriyal fibrilasyon nedeniyle varfarin kullanan bir hastanın INR'si 1,4'tür. Bu ne anlama gelir?

  1. AHasta yüksek kanama riski altındadır ve hemen K vitaminine ihtiyacı vardır
  2. BHastanın artık varfarin almasına gerek yoktur
  3. CAntikoagülasyon hedefin altındadır; bu yüzden pıhtı ve inme olasılığı daha yüksektir
  4. DDoz tam olarak doğrudur ve değişiklik gerektirmez
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

A frail older adult in a nursing home has been drinking very little during a heat wave. She is confused, and her sodium is 158 mEq/L. Which treatment would the nurse expect?

  1. AA loop diuretic to remove the extra sodium quickly
  2. BGradual replacement of free water over many hours
  3. CRapid infusion of 3% saline to raise the volume
  4. DStrict fluid restriction to below 800 mL a day
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 141, Cl⁻ 98 ve HCO₃⁻ 13 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.

Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 98 mmol/LHCO₃⁻ 13 mmol/L
delta oranı =
5.Klinik farmakokinetikOrta
10100t (h)C (mg/L)1 h40 mg/L11 h20 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 40 mg/L, t = 11 sa iken 20 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C1 = 40 mg/L (1 h)C2 = 20 mg/L (11 h)
k = h⁻¹
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?250 mg · q12hCL = 0,05 L/kg/h72 kg · S = 1 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 72 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral teofilin alıyor (F = 1). Klerens 0,05 L/kg/h. Her doz theophylline ilacından 250 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,05 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 172 kgD = 250 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

A patient with dysphagia after a stroke has been cleared for a modified diet. How should they be positioned for meals?

  1. ALying on their side with the knees bent
  2. BLying flat on their back with the head turned to one side
  3. CSitting fully upright, and staying upright for a time after eating
  4. DSemi-reclined at about 20 degrees, with the head supported on pillows
8.Klinik hemşirelikZor

A nurse teaches a patient with a new ileostomy. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will drink extra fluids when it is hot."
  2. B"My stoma should look pink or red and moist."
  3. C"My output will be firm and formed like before."
  4. D"I will empty the bag when it is about a third to half full."

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Antikoagülasyon hedefin altındadır; bu yüzden pıhtı ve inme olasılığı daha yüksektir

Cevap neden bu

Hedef aralığın altındaki INR, kanın bu endikasyon için çok kolay pıhtılaştığı anlamına gelir. Reçeteyi yazan kişi bilgilendirilir; doz ve unutulan dozlar veya etkileşimler gibi olası nedenler gözden geçirilir.Kontrol edilen kaynak: Prothrombin Time Test and INR (PT/INR) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Cevap

C · Antikoagülasyon hedefin altındadır; bu yüzden pıhtı ve inme olasılığı daha yüksektir
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Gradual replacement of free water over many hours

Cevap neden bu

Older adults have a reduced sense of thirst and easily develop hypernatremia from water loss. Free water is replaced gradually, because lowering sodium too quickly can cause cerebral edema. Hypertonic saline and fluid restriction would make it worse.

Cevap

B · Gradual replacement of free water over many hours
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 22 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|30 − 40| = 10 mmHg → 1 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 2·1 = 22 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 22 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: delta oranı = 1,636

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 141 − (98 + 13) = 30

Delta oranı

(30 − 12)/(24 − 13) = 18/11 = 1,636

Cevap

delta oranı = 1,636

1 ile 2 arası: saf yüksek anyon açıklı asidoz.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,06931 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(40/20)/10 = 0,6931/10 = 0,06931 h⁻¹

Cevap

k = 0,06931 h⁻¹
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 5,787 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,05·72 = 3,6 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·250/(3,6·12) = 5,787 mg/L

Cevap

Css,avg = 5,787 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · Sitting fully upright, and staying upright for a time after eating

Cevap neden bu

Sitting upright during and after meals reduces the risk of aspiration. The patient should also be supervised and given the consistency recommended by the speech and language therapist.

Cevap

C · Sitting fully upright, and staying upright for a time after eating
8.Klinik hemşirelik

Cevap: C · "My output will be firm and formed like before."

Cevap neden bu

Ileostomy output is liquid to porridge-like because it bypasses the colon. The other statements describe correct care: good hydration, emptying the bag before it is too heavy and recognising a healthy stoma.

Cevap

C · "My output will be firm and formed like before."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses