Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

A patient with type 1 diabetes has the flu, is eating little and has a glucose of 290 mg/dL (16,1 mmol/L). Which advice is correct?

  1. AKeep taking insulin and check blood or urine ketones
  2. BWait 3 days before checking the glucose again
  3. CStop all insulin until you are eating normally again
  4. DDrink only water and avoid all carbohydrate foods
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

Four drug levels are reported. Which patient should the nurse assess first?

  1. ADigoxin 1,0 ng/mL with a pulse of 72/min
  2. BPhenytoin 15 mcg/mL with no symptoms
  3. CLithium 1,8 mEq/L with a new coarse tremor
  4. DValproate 75 mcg/mL with no symptoms
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 136 mmol/L, glukoz 9,1 mmol/L ve üre 2,6 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 136 mmol/Lglukoz 9,1 mmol/Lüre 2,6 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 54 mmHg (7,2 kPa) ve PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 28%PaO₂ 54 mmHg (7,2 kPa)PaCO₂ 60 mmHg (8,0 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 9 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 240 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 9 mg/L ve yarı ömür 2,5 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 240 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 2,5 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = 15 mg/LD = ? mg · q8hCL = 0,045 L/kg/h65 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 65 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,045 L/kg/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?

CL = 0,045 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 165 kgCss,avg = 15 mg/L
D = mg
7.Klinik hemşirelikOrta

A patient says they are "allergic" to codeine because it made them constipated. How should this be recorded?

  1. AAs an allergy to all painkillers
  2. BIt should not be recorded at all
  3. CAs a side effect or intolerance, not a true allergy
  4. DAs a severe anaphylactic allergy to all opioids
8.Klinik hemşirelikZor

A postoperative patient on IV fluids has a sodium of 128 mmol/L and is becoming confused. Which fluid could make this worse if given in large amounts?

  1. AHuman albumin solution
  2. B0,9% sodium chloride
  3. CHartmann's solution (similar to lactated Ringer's)
  4. D5% glucose (D5W)

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: A · Keep taking insulin and check blood or urine ketones

Cevap neden bu

During illness, stress hormones raise glucose, so insulin is continued even when eating less. Glucose and ketones are checked often, fluids are taken, and the provider is contacted if ketones are moderate or high or vomiting prevents fluids.Kontrol edilen kaynak: Diabetes - when you are sick · MedlinePlus (NIH) (2026)

Cevap

A · Keep taking insulin and check blood or urine ketones
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Lithium 1,8 mEq/L with a new coarse tremor

Cevap neden bu

A lithium level of 1,8 mEq/L with a coarse tremor suggests toxicity, which can progress to confusion and seizures. The digoxin, phenytoin and valproate levels are within commonly cited ranges and the patients are stable.

Cevap

C · Lithium 1,8 mEq/L with a new coarse tremor
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 284 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·136 + 9,1 + 2,6 = 283,7 ≈ 284 mOsm/kg

Cevap

Osm = 284 mOsm/kg
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 70,64 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,28·713 − 60/0,8 = 199,6 − 75 = 124,6 mmHg

Gradyan

A–a = 124,6 − 54 = 70,64 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 70,64 mmHg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 26,67 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 240/9 = 26,67 L

Cevap

Vd = 26,67 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 438,8 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,045·65 = 2,925 L/h

Doz

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·2,925·8/(0,8·1) = 438,8 mg

Cevap

D = 438,8 mg
7.Klinik hemşirelik

Cevap: C · As a side effect or intolerance, not a true allergy

Cevap neden bu

Constipation is a predictable side effect of opioids, not an immune response. Recording it accurately avoids withholding useful medicines while still noting the patient's experience.

Cevap

C · As a side effect or intolerance, not a true allergy
8.Klinik hemşirelik

Cevap: D · 5% glucose (D5W)

Cevap neden bu

The glucose in 5% glucose is metabolised, leaving free water that dilutes the plasma sodium further. Postoperative patients often have raised ADH, so large volumes of hypotonic fluid can cause dangerous hyponatraemia.

Cevap

D · 5% glucose (D5W)

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses