Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

Ağır karaciğer hastalığı ve çırpınma tremoru olan bir hastada konfüzyonun nedenini en iyi hangi laboratuvar değeri yansıtır?

  1. ADüşük serum lipazı
  2. BYüksek serum amonyağı
  3. CYüksek troponin
  4. DYalnızca düşük serum potasyumu
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

The nurse teaches a patient who is collecting a 24-hour urine sample at home. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I'll keep the container cool as the laboratory told me to"
  2. B"I'll empty my bladder at the end time and add that urine"
  3. C"I'll ask whether any foods or drugs should be avoided first"
  4. D"If I forget to save one void, I'll just carry on to the end"
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 29 mmHg (3,9 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,17PaCO₂mmHg354517HCO₃⁻mmol/L22266uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,17, PaCO₂ 17 mmHg (2,3 kPa), HCO₃⁻ 6 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,17PaCO₂ 17 mmHg (2,3 kPa)HCO₃⁻ 6 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)C₀ = 6 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 150 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 6 mg/L ve yarı ömür 3 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 150 mgC₀ = 6 mg/Lt½ = 3 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 8τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın gentamicin yarı ömrü 3 sa. Hedef tepe değer 8 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 3 hCpeak = 8 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h
7.Klinik hemşirelikOrta

Which oxygen device delivers a precise, fixed concentration of oxygen?

  1. AVenturi mask
  2. BNasal cannula
  3. CSimple face mask
  4. DNon-rebreathe mask
8.Klinik hemşirelikZor

A patient faints during cannulation, with a slow pulse and pallor, and recovers quickly when laid flat. There is no rash, wheeze or swelling. What is most likely?

  1. AVasovagal syncope
  2. BA stroke
  3. CAnaphylaxis
  4. DA hypoglycaemic coma

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Yüksek serum amonyağı

Cevap neden bu

Yetmezlik içindeki karaciğer amonyağı üreye çeviremez; bu yüzden amonyak birikir ve hepatik ensefalopatiye katkıda bulunur. Laktuloz, bağırsaktan amonyak emilimini azaltmak için yaygın olarak kullanılır.Kontrol edilen kaynak: Ammonia Levels · MedlinePlus (NIH) (2026); Loss of brain function - liver disease · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

B · Yüksek serum amonyağı
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: D · "If I forget to save one void, I'll just carry on to the end"

Cevap neden bu

A 24-hour collection is valid only if every void in the period is saved; if a void is lost, the nurse or clinic is told and the collection is usually restarted. Keeping the container cool as instructed, adding the final void at the end time and asking about restrictions are correct.Kontrol edilen kaynak: Urine 24-hour volume · MedlinePlus (NIH) (2025)

Cevap

D · "If I forget to save one void, I'll just carry on to the end"
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 18,5 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|29 − 40| = 11 mmHg → 1,1 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,1 = 18,5 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 18,5 mmol/L
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·6 + 8 = 17 → 15–19 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 17 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 25 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 150/6 = 25 L

Cevap

Vd = 25 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 12 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(8/0,5)/0,231 = 2,773/0,231 = 12 h

Cevap

τ = 12 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Venturi mask

Cevap neden bu

A Venturi mask entrains a set amount of room air, giving a fixed oxygen percentage regardless of the patient's breathing pattern. This makes it useful for patients at risk of hypercapnia.

Cevap

A · Venturi mask
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Vasovagal syncope

Cevap neden bu

Vasovagal syncope is a reflex drop in heart rate and blood pressure triggered by pain, fear or needles. Anaphylaxis would usually include skin, airway or breathing features and a fast pulse.

Cevap

A · Vasovagal syncope

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses