Hemşireler İçin Laboratuvar Değerleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Yöntem

  1. Değeri önce laboratuvarın kendi referans aralığıyla, sonra hastanın başlangıç değeri ve eğilimiyle karşılaştırın.
  2. Örneği kontrol edin: hemoliz, gecikme ya da IV yakınından alınan kan yanlış sonuç verebilir.
  3. Değeri tipik belirtilerine ve buna yol açan ilaç ve durumlara bağlayın.
  4. Etkileşimleri arayın: düşük potasyum ya da magnezyum digoksin toksisitesini artırır; dehidratasyon lityumu yükseltir.
  5. Hasta üzerinde harekete geçin: değerlendirin, düzey güvenli değilse ilacı bekletin, kritik değerleri geri okuyun ve reçeteyi yazan hekime bildirin.

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerOrta

How should a blood sample for serum ammonia be handled?

  1. AKept warm and sent with the next routine batch
  2. BShaken firmly to mix it before it is sent away
  3. CPlaced on ice and sent to the laboratory at once
  4. DLeft at room temperature for several hours first
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitlerZor

An 82-year-old woman without a catheter has a urine culture growing bacteria, but no fever, urinary symptoms or change in mental state. What is the best interpretation?

  1. APyelonephritis, which needs admission and IV fluids today
  2. BAsymptomatic bacteriuria, usually not treated with antibiotics
  3. CA urinary tract infection that needs urgent IV antibiotics
  4. DContamination, so the culture must be repeated every week
3.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354563HCO₃⁻mmol/L222631kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,31, PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa) ve HCO₃⁻ 31 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal asidoz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 63 mmHg (8,4 kPa)HCO₃⁻ 31 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
4.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 135, Cl⁻ 106, HCO₃⁻ 13 mmol/L ve albümin 20 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 135 mmol/LCl⁻ 106 mmol/LHCO₃⁻ 13 mmol/Lalbümin 20 g/L
AGc = mmol/L
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)1 h7 mg/L6 h2,6 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 7 mg/L, t = 6 sa iken 2,6 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 7 mg/L (1 h)C2 = 2,6 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?500 mg · q8hCL = 0,035 L/kg/h85 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 85 kg ağırlığındaki bir hasta her 8 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,035 L/kg/h. Her doz aminophylline ilacından 500 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 0,035 L/kg/hτ = 8 hS = 0,8F = 185 kgD = 500 mg
Css,avg = mg/L
7.Klinik hemşirelikOrta

HbA1c neyi ölçer?

  1. AYaklaşık son iki-üç aydaki ortalama kan şekerini
  2. BYemekten sonraki insülin düzeylerini
  3. CTest anındaki kan şekerini
  4. Dİdrardaki keton miktarını
8.Klinik hemşirelikZor

Sirozu ve büyük, gergin karnı olan bir hastaya parasentez yapılıyor. Neden albümin verilebilir?

  1. ABüyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için
  2. BKaraciğerin daha fazla safra üretmesini durdurmak için
  3. Cİdrar potasyumunu artırmak için
  4. DSıvıdaki enfeksiyonu tedavi etmek için

3Çözeltiler

1.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: C · Placed on ice and sent to the laboratory at once

Cevap neden bu

Ammonia can rise in a standing sample as red cells and proteins break down. The sample is usually placed on ice and analyzed promptly to avoid a falsely high result.

Cevap

C · Placed on ice and sent to the laboratory at once
2.Laboratuvar değerleri ve elektrolitler

Cevap: B · Asymptomatic bacteriuria, usually not treated with antibiotics

Cevap neden bu

Asymptomatic bacteriuria is common in older adults and usually should not be treated, because treatment brings adverse effects and resistance without benefit. Exceptions include pregnancy and some urological procedures.Kontrol edilen kaynak: Asymptomatic Bacteriuria · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Cevap

B · Asymptomatic bacteriuria, usually not treated with antibiotics
3.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,31: asidemi (7,35’in altı)
PaCO₂ 63 mmHg: yüksek (35–45)
HCO₃⁻ 31 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
4.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 21 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 135 − (106 + 13) = 16

Albümin düzeltmesi

16 + 0,25·(40 − 20) = 21 mmol/L

Cevap

AGc = 21 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 3,499 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(7/2,6)/5 = 0,9904/5 = 0,1981 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,1981 = 3,499 h

Cevap

t½ = 3,499 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 16,81 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,035·85 = 2,975 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0,8·1·500/(2,975·8) = 16,81 mg/L

Cevap

Css,avg = 16,81 mg/L
7.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Yaklaşık son iki-üç aydaki ortalama kan şekerini

Cevap neden bu

HbA1c alyuvarların ömrü boyunca hemoglobinin glikasyonunu yansıtır ve uzun dönem glukoz kontrolü hakkında bir tahmin verir.

Cevap

A · Yaklaşık son iki-üç aydaki ortalama kan şekerini
8.Klinik hemşirelik

Cevap: A · Büyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için

Cevap neden bu

Büyük hacimli parasentez hipotansiyona ve böbrek fonksiyon bozukluğuna yol açabilir. Albümin infüzyonu dolaşan hacmin korunmasına yardımcı olur.

Cevap

A · Büyük hacimli sıvı boşaltımından sonra dolaşım bozukluğu riskini azaltmak için

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses