Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Midenin hangi bölümü onikiparmak bağırsağına bağlanır?

  1. AKardiya
  2. BFundus
  3. CGövde (korpus)
  4. DPilor
2.İnsan anatomisiZor

Sol optik trakt lezyonu hangi görme alanı defektine yol açar?

  1. ASağ homonim hemianopi
  2. BSol homonim hemianopi
  3. CBitemporal hemianopi
  4. DYalnızca sol gözde körlük
3.İnsan fizyolojisiOrta

İskelet kasında kasılma için gereken kalsiyumun çoğu nereden gelir?

  1. AHücre dışı sıvıdan
  2. BMitokondrilerden
  3. CSarkoplazmik retikulumdan
  4. DÇekirdekten
4.İnsan fizyolojisiZor

%100 oksijen solumak gerçek bir sağdan sola şanttan kaynaklanan hipoksemiyi neden ancak zayıf biçimde düzeltir?

  1. ASaf oksijen hemoglobine zarar verir
  2. BŞanta uğrayan kan zaten tamamen satüredir
  3. CFazla oksijenin tamamı CO₂ olarak dışarı verilir
  4. DŞanta uğrayan kan alveol gazıyla hiç temas etmez
5.MikrobiyolojiOrta

İleri evre HIV'li bir kişide Pneumocystis jirovecii pnömonisi neye örnektir?

  1. AGıda kaynaklı enfeksiyon
  2. BZoonotik enfeksiyon
  3. CFırsatçı enfeksiyon
  4. DVektörle bulaşan enfeksiyon
6.MikrobiyolojiZor

İnfluenza gibi negatif polariteli bir RNA virüsü neden kendi RNA bağımlı RNA polimerazını konak hücreye taşımak zorundadır?

  1. AKonak hücreler bir RNA kalıbından mRNA yapamaz
  2. BPolimeraz virüsü antikorlardan korur
  3. CKonak ribozomları hiçbir viral geni okuyamaz
  4. DPolimeraz genomu konak DNA'sına entegre etmek için gereklidir
7.FarmakolojiOrta

A prescriber gives a verbal medication order in an emergency. What should the nurse do?

  1. AGive the drug without recording the order
  2. BRemember it and write it in the chart at the end of the shift
  3. CAsk another nurse to remember the order
  4. DWrite it down and read it back to the prescriber to confirm
8.FarmakolojiZor

A man taking spironolactone for heart failure develops painful breast enlargement. Which change may be considered?

  1. AAdding testosterone injections
  2. BSwitching to potassium chloride tablets
  3. CSwitching to eplerenone, which has fewer anti-androgen effects
  4. DDoubling the spironolactone dose to overcome the side effect
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 18 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %40 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 64 mmHg (8,5 kPa) ve PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 40%PaO₂ 64 mmHg (8,5 kPa)PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVsinüs aritmisiatriyal flutter, 4:1 iletiatriyal fibrilasyonPVK’lı sinüs ritmi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1sinüs aritmisi
  2. 2atriyal flutter, 4:1 ileti
  3. 3atriyal fibrilasyon
  4. 4PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVpace’li ritim, yakalama kaybıüçüncü derece (tam) AV blokidioventriküler ritimçift odacıklı (AV) pace’li ritim

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1pace’li ritim, yakalama kaybı
  2. 2üçüncü derece (tam) AV blok
  3. 3idioventriküler ritim
  4. 4çift odacıklı (AV) pace’li ritim
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi22148170abkontrol42148190cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 170 hasta yeni bir tedavi, 190 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Bir olayı önlemek için tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

tedavi: 22/170kontrol: 42/190
NNT =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir?negatiftirtoplam10 000

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %99 ve özgüllüğü %96 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %6. Kaç gerçek pozitif sonuç TP beklenir?

N = 10 000p = 6%Se = 99%Sp = 96%
TP =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Pilor

Cevap neden bu

Pilor midenin distal bölümüdür. Pilor sfinkteri kimusun onikiparmak bağırsağına geçişini düzenler.

Cevap

D · Pilor
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Sağ homonim hemianopi

Cevap neden bu

Sol optik trakt her iki retinanın sol yarısından, yani sağ görme alanını gören kısımlardan lif taşır. Lezyonu her iki gözde görme alanının sağ yarısının kaybına yol açar.

Cevap

A · Sağ homonim hemianopi
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Sarkoplazmik retikulumdan

Cevap neden bu

T tübüllerin depolarizasyonu sarkoplazmik retikulumdaki riyanodin reseptörlerini açarak depolanmış kalsiyumu sitoplazmaya salar.

Cevap

C · Sarkoplazmik retikulumdan
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Şanta uğrayan kan alveol gazıyla hiç temas etmez

Cevap neden bu

Şanta uğrayan kan havalanan alveolleri atlar ve oksijeni alınmış kana deoksijene kan karıştırır. V/Q uyumsuzluğu veya hipoventilasyonun aksine, fazladan solunan oksijen ona ulaşamaz.

Cevap

D · Şanta uğrayan kan alveol gazıyla hiç temas etmez
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Fırsatçı enfeksiyon

Cevap neden bu

Fırsatçı enfeksiyonlar zayıflamış bağışıklık sisteminden yararlanır. HIV'de CD4 sayısı düşük düzeylere indiğinde sıklaşırlar.

Cevap

C · Fırsatçı enfeksiyon
6.Mikrobiyoloji

Cevap: A · Konak hücreler bir RNA kalıbından mRNA yapamaz

Cevap neden bu

Negatif polariteli bir genom önce pozitif polariteli mRNA'ya kopyalanmalıdır. İnsan hücrelerinde RNA'dan RNA kopyalayan bir enzim yoktur; bu yüzden virüs kendi polimerazını getirir.

Cevap

A · Konak hücreler bir RNA kalıbından mRNA yapamaz
7.Farmakoloji

Cevap: D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm

Cevap neden bu

Reading back the drug, dose, route and frequency confirms the order and catches errors. Verbal orders are documented immediately and signed by the prescriber according to policy.

Cevap

D · Write it down and read it back to the prescriber to confirm
8.Farmakoloji

Cevap: C · Switching to eplerenone, which has fewer anti-androgen effects

Cevap neden bu

Spironolactone has anti-androgenic and progestogenic effects that can cause gynaecomastia. Eplerenone is a more selective mineralocorticoid antagonist with a much lower risk of this effect.

Cevap

C · Switching to eplerenone, which has fewer anti-androgen effects
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: PaCO₂ = 35 mmHg

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Winter formülü

PaCO₂ = 1,5·18 + 8 = 35 mmHg
menzil: 33–37 mmHg

Cevap

PaCO₂ = 35 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 152,4 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,4·713 − 55/0,8 = 285,2 − 68,75 = 216,4 mmHg

Gradyan

A–a = 216,4 − 64 = 152,4 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 152,4 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: atriyal fibrilasyon

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 9 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 90.
2. Ritim: düzensiz düzensiz, R–R 0,50 ile 0,86 sn arasında, belirli bir örüntü yok.
3. P dalgaları: yok; temel çizgide küçük düzensiz fibrilasyon dalgaları var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

atriyal fibrilasyon

Cevap

atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 5 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 50.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 0,96 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,16 sn ve geniş; bir sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).

Yorum

pace’li ritim, yakalama kaybı

Cevap

pace’li ritim, yakalama kaybı

Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNT = 11

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 22/170 = 0,1294
CER = 42/190 = 0,2211

Tedavi edilmesi gereken sayı

ARR = 0,2211 − 0,1294 = 0,09164
NNT = 1/0,09164 = 10,91 → 11

Cevap

NNT = 11

11 hastanın tedavi edilmesi yaklaşık bir olayı önler.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: TP = 594

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Hastalığı olanlar ve olmayanlar

10 000·0,06 = 600
10 000 − 600 = 9400

Gerçek pozitifler

TP = 600·0,99 = 594

Cevap

TP = 594

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences