pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Mesaneyi hangi tür epitel döşer?
AYalancı çok katlı silindirik epitel
BTek katlı silindirik epitel
CTek katlı yassı epitel
DDeğişici epitel (ürotelyum)
2.İnsan anatomisiZor
Portal hipertansiyonda özofagus varisleri hangi portosistemik anastomozda oluşur?
AParaumbilikal venler ile epigastrik venler arasında
BSuperior rektal ve orta rektal venler arasında
CSplenik ven ile sol renal ven arasında
DSol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında
3.İnsan fizyolojisiOrta
Midedeki hangi hücreler hidroklorik asit salgılar?
AParyetal hücreler
BEsas hücreler
CG hücreleri
DGoblet hücreleri
4.İnsan fizyolojisiZor
Egzersiz sırasında aktif iskelet kasına kan akımı büyük ölçüde artar. Temel neden nedir?
ACO₂, H⁺, K⁺ ve adenozin gibi yerel metabolitler arteriyolleri genişletir
BParasempatik sistem tüm arterleri genişletir
CSempatik uyarı alfa reseptörleri aracılığıyla kas arteriyollerini daraltır
DKalp kanı yalnızca kaslara pompalar
5.MikrobiyolojiOrta
Uçuk ve suçiçeğine neden olan virüsler hangi virüs ailesindedir?
ARetrovirüsler
BPikornavirüsler
CKoronavirüsler
DHerpes virüsleri
6.MikrobiyolojiZor
Bir antibiyotiğin minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) şudur:
AYan etkilerin başladığı plazma düzeyi
Bİn vitro bakteri inokulumunun %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyon
Cİn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
DBir hastanın tolere edebileceği en yüksek doz
7.FarmakolojiOrta
Metoprolol gibi beta blokerler esas olarak hangi reseptörleri bloke eder?
ADamarlardaki alfa-1 reseptörleri
BYağ dokusundaki beta-3 reseptörleri
CKalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri
DKalpteki muskarinik reseptörleri
8.FarmakolojiZor
How does aripiprazole differ from most other antipsychotics?
AIt is a full dopamine agonist that increases dopamine activity
BIt is a partial agonist at dopamine D2 receptors
CIt has no effect on dopamine and acts only on histamine
DIt works by blocking the reuptake of serotonin only
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 151 mmol/L, glukoz 4 mmol/L ve üre 8,2 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs bradikardisi
2sinüs taşikardisi
3birinci derece AV blok
4junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1sinüs bradikardisi
2ventriküler taşikardi
3üçüncü derece (tam) AV blok
4idioventriküler ritim
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 620 hasta yeni bir tedavi, 860 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Göreli risk azalmasını RRR yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
tedavi: 130/620kontrol: 301/860
RRR = %
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %5. Duyarlılığı %79 ve özgüllüğü %76 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
test öncesi 5%Se = 79%Sp = 76%negatiftir
p′ = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: D · Değişici epitel (ürotelyum)
Cevap neden bu
Değişici epitel, mesane gerildikçe hücrelerini yuvarlaktan yassıya doğru değiştirebilir ve bu sırada su geçirmez kalır.
Cevap
D · Değişici epitel (ürotelyum)
2.İnsan anatomisi
Cevap: D · Sol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında
Cevap neden bu
Özofagusun alt ucunda sol gastrik vendeki portal kan, azigos sistemine drene olan özofageal venlerdeki sistemik kanla buluşur. Yüksek portal basınç bu venleri genişletir.
Cevap
D · Sol gastrik ven ile azigos veninin özofageal dalları arasında
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Paryetal hücreler
Cevap neden bu
Paryetal hücreler HCl ve intrinsik faktör salgılar. Esas hücreler pepsinojen, G hücreleri gastrin salgılar.
Cevap
A · Paryetal hücreler
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · CO₂, H⁺, K⁺ ve adenozin gibi yerel metabolitler arteriyolleri genişletir
Cevap neden bu
Aktif hiperemi: çalışan kasın ürettiği metabolitler arteriyol düz kasını yerel olarak gevşetir ve o dokudaki sempatik vazokonstriksiyonu bastırır.
Cevap
A · CO₂, H⁺, K⁺ ve adenozin gibi yerel metabolitler arteriyolleri genişletir
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Herpes virüsleri
Cevap neden bu
Herpes simpleks (uçuk) ve varisella-zoster (suçiçeği, zona) duyusal ganglionlarda gizli kalan ve yeniden aktifleşebilen herpes virüsleridir.
Cevap
D · Herpes virüsleri
6.Mikrobiyoloji
Cevap: C · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
Cevap neden bu
MİK, görünür üremeyi baskılayan en düşük konsantrasyondur. Minimum bakterisidal konsantrasyon (MBK), bakterilerin %99,9'unu öldüren en düşük konsantrasyondur.
Cevap
C · İn vitro görünür bakteri üremesini önleyen en düşük konsantrasyon
7.Farmakoloji
Cevap: C · Kalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri
Cevap neden bu
Kardiyoselektif beta blokerler beta-1 reseptörlerini bloke ederek kalp hızını, kasılma gücünü ve renin salınımını azaltır.
Cevap
C · Kalpteki beta-1 adrenerjik reseptörleri
8.Farmakoloji
Cevap: B · It is a partial agonist at dopamine D2 receptors
Cevap neden bu
Aripiprazole is a D2 partial agonist, reducing dopamine activity where it is high and providing some where it is low. It causes less weight gain and prolactin rise than many antipsychotics, but akathisia is common.
Cevap
B · It is a partial agonist at dopamine D2 receptors
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 314 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·151 + 4 + 8,2 = 314,2 ≈ 314 mOsm/kg
Cevap
Osm = 314 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: uygun kompansasyon
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·15 + 8 = 30,5 → 28,5–32,5 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 31 mmHg → uygun kompansasyon
Cevap
uygun kompansasyon
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: birinci derece AV blok
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 25 küçük kare, 1500 ÷ 25 ≈ dakikada 60.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,00 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,28 sn, sabit, 0,20 sn’den uzun.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
birinci derece AV blok
Cevap
birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: idioventriküler ritim
Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.
Beş adım
1. Hız: R–R = 56 küçük kare, 1500 ÷ 56 ≈ dakikada 27.
2. Ritim: düzenli, her R–R 2,24 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,20 sn, geniş (0,12 sn veya daha fazla) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.
Yorum
idioventriküler ritim
Cevap
idioventriküler ritim
İdioventriküler ritim bir kaçış ritmidir: üstlerindeki uyarı merkezleri yetersiz kaldığı için ventriküller görevi devralır.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: RRR = 40,1 %
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Olay hızları
EER = 130/620 = 0,2097
CER = 301/860 = 0,35
Göreli risk azalması
ARR = 0,35 − 0,2097 = 0,1403
RRR = 0,1403/0,35 = 0,4009 ≈ 40,1%
Cevap
RRR = 40,1%
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 1,4 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.