Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Diyaframı hangi sinir uyarır?

  1. AAksesuar sinir
  2. Bİnterkostal sinirler
  3. CVagus siniri
  4. DFrenik sinir
2.İnsan anatomisiZor

Diyaframı tahriş eden iltihaplı bir safra kesesi neden sağ omuz ucunda ağrıya yol açabilir?

  1. ASafra kesesi sağ klavikulaya bağlıdır
  2. BSafra lenf damarları yoluyla omuza ulaşır
  3. CFrenik sinir C3–C5 spinal segmentlerini omuz derisiyle paylaşır
  4. DVagus siniri omuz derisini uyarır
3.İnsan fizyolojisiOrta

Ejeksiyon fraksiyonu nasıl hesaplanır?

  1. AAtım hacmi ÷ diyastol sonu hacim
  2. BKalp debisi ÷ kalp hızı
  3. CDiyastol sonu hacim ÷ sistol sonu hacim
  4. DSistol sonu hacim ÷ atım hacmi
4.İnsan fizyolojisiZor

Uzunluk-gerim ilişkisine göre bir iskelet kası lifi aşırı gerildiğinde neden daha az kuvvet üretir?

  1. AGerildiğinde kasın ATP'si tükenir
  2. BGerildiğinde sarkoplazmik retikulumdan artık kalsiyum salınmaz
  3. CNöromüsküler kavşak çalışmayı bırakır
  4. DAktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur
5.MikrobiyolojiOrta

Yüksek aşılama oranı neden aşılanamayacak kadar küçük bebekleri de korur?

  1. AEnfeksiyonu bulaştırabilecek kişi sayısı azalır, bu yüzden daha az yayılır
  2. BAşılı kişiler karşılaştıkları herkese antikor aktarır
  3. CAşılar patojeni çevrede öldürür
  4. DBebekler aşıyla önlenebilir tüm hastalıklara doğal olarak bağışıktır
6.MikrobiyolojiZor

Bir sağlık çalışanının kan testinde anti-HBs (hepatit B yüzey antikoru) pozitif, HBsAg ve anti-HBc negatif. Bu büyük olasılıkla ne anlama gelir?

  1. AKronik hepatit B enfeksiyonu
  2. BSüren akut hepatit B enfeksiyonu
  3. CHepatit B aşısından kaynaklanan bağışıklık
  4. Dİyileşmiş geçirilmiş doğal enfeksiyon
7.FarmakolojiOrta

How can the absorption of oral iron be improved?

  1. ATake it with a cup of strong tea
  2. BTake it with a glass of milk
  3. CTake it at the same time as an antacid to protect the stomach
  4. DTake it with vitamin C, such as orange juice, on an empty stomach
8.FarmakolojiZor

Why must several weeks pass before starting an MAO inhibitor after stopping fluoxetine?

  1. AFluoxetine must first be converted into an MAO inhibitor
  2. BFluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
  3. CMAO inhibitors are absorbed only after fluoxetine is gone
  4. DFluoxetine permanently and irreversibly blocks MAO enzymes
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 57 mmHg (7,6 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 57 mmHg (7,6 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,31PaCO₂mmHg354527HCO₃⁻mmol/L222613uygun kompansasyonek solunumsal asidozek solunumsal alkaloz

Bir alıştırma gazı metabolik asidoz gösteriyor: pH 7,31, PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Ölçülen PaCO₂ değerini Winter formülüyle karşılaştırın. Yorumunuza tıklayın.

pH 7,31PaCO₂ 27 mmHg (3,6 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
  1. 1uygun kompansasyon
  2. 2ek solunumsal asidoz
  3. 3ek solunumsal alkaloz
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV bloknormal sinüs ritmisinüs bradikardisijunctional ritim

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2normal sinüs ritmi
  3. 3sinüs bradikardisi
  4. 4junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVventriküler fibrilasyonsinüs bradikardisiasistoliüçüncü derece (tam) AV blok

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ventriküler fibrilasyon
  2. 2sinüs bradikardisi
  3. 3asistoli
  4. 4üçüncü derece (tam) AV blok
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olgukontrollermaruz kalmış11617abmaruz kalmamış284103cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 400 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 120 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 116b = 17c = 284d = 103
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)PPV (%)1%PPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %70 ve özgüllüğü %84. Prevalansın %1 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 70%Sp = 84%p = 1%
PPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Frenik sinir

Cevap neden bu

Frenik sinir (C3–C5 kökleri) diyaframın motor siniridir. Bu nedenle C3'ün üzerindeki yüksek servikal omurilik yaralanması kendiliğinden solunumu durdurur.

Cevap

D · Frenik sinir
2.İnsan anatomisi

Cevap: C · Frenik sinir C3–C5 spinal segmentlerini omuz derisiyle paylaşır

Cevap neden bu

Diyafram tahrişi frenik sinirle (C3–C5) taşınır. Beyin bunu omuz üzerindeki supraklaviküler sinirler aracılığıyla aynı segmentlerin uyardığı deriye yansıtır.

Cevap

C · Frenik sinir C3–C5 spinal segmentlerini omuz derisiyle paylaşır
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Atım hacmi ÷ diyastol sonu hacim

Cevap neden bu

Ejeksiyon fraksiyonu, dolu ventrikülde bulunan kanın atım başına pompalanan oranıdır. Normal değer yaklaşık %55–70'tir.

Cevap

A · Atım hacmi ÷ diyastol sonu hacim
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Aktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur

Cevap neden bu

En yüksek kuvvet, filament örtüşmesinin en iyi olduğu optimal bir sarkomer uzunluğunda oluşur. Aşırı germe örtüşmeyi azaltır; çok kısa bir uzunluk ise filamentlerin çarpışmasına yol açar.

Cevap

D · Aktin ve miyozin daha az örtüşür, bu yüzden daha az çapraz köprü oluşur
5.Mikrobiyoloji

Cevap: A · Enfeksiyonu bulaştırabilecek kişi sayısı azalır, bu yüzden daha az yayılır

Cevap neden bu

Yeterince kişi bağışık olduğunda bulaş zincirleri kırılır ve patojen küçük bebekler veya immünsüprese hastalar gibi duyarlı kişilere nadiren ulaşır.

Cevap

A · Enfeksiyonu bulaştırabilecek kişi sayısı azalır, bu yüzden daha az yayılır
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Hepatit B aşısından kaynaklanan bağışıklık

Cevap neden bu

Aşı HBsAg içerir; bu yüzden aşılı bir kişi anti-HBs üretir ama anti-HBc üretmez. Geçirilmiş doğal enfeksiyon hem anti-HBs hem anti-HBc verir; süren enfeksiyonda HBsAg görülür.

Cevap

C · Hepatit B aşısından kaynaklanan bağışıklık
7.Farmakoloji

Cevap: D · Take it with vitamin C, such as orange juice, on an empty stomach

Cevap neden bu

Vitamin C keeps iron in its more absorbable ferrous form. Milk, antacids, tea and some antibiotics reduce iron absorption. If the stomach becomes upset, it may be taken with food, accepting lower absorption.

Cevap

D · Take it with vitamin C, such as orange juice, on an empty stomach
8.Farmakoloji

Cevap: B · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives

Cevap neden bu

Norfluoxetine, the active metabolite of fluoxetine, stays in the body for weeks. A long washout is needed before an MAOI to avoid serotonin syndrome.

Cevap

B · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 29,95 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|57 − 40| = 17 mmHg → 1,7 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·1,7 = 29,95 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 29,95 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: uygun kompansasyon

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen PaCO₂

1,5·13 + 8 = 27,5 → 25,5–29,5 mmHg

Karşılaştırın

ölçülen: 27 mmHg → uygun kompansasyon

Cevap

uygun kompansasyon
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: normal sinüs ritmi

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 17 küçük kare, 1500 ÷ 17 ≈ dakikada 88.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,68 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

normal sinüs ritmi

Cevap

normal sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: asistoli

Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.

Beş adım

1. Hız: sayılabilir ventrikül hızı yok.
2. Ritim: yok; neredeyse düz bir çizgi.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: QRS kompleksi yok.

Yorum

asistoli

Cevap

asistoli

Düz çizgi her zaman kontrol edilir: hastaya, elektrotlara ve kazanca bakın ve ikinci bir derivasyon görüntüleyin; çünkü gevşek bir elektrot ya da ince VF asistoli gibi görünebilir.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: OR = 2,47

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Maruziyet odds’u

olgu: 116/284 = 0,4085
kontroller: 17/103 = 0,165

Odds oranı

OR = (116·103)/(17·284) = 2,475 ≈ 2,47

Cevap

OR = 2,47

OR 1’in üzerinde: maruziyet olgular arasında daha yaygındır.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: PPV = 4,2 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)

Se·p = 0,7·0,01 = 0,007
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,16·0,99 = 0,1584

Pozitif prediktif değer

PPV = 0,007/(0,007 + 0,1584) = 0,04232 ≈ 4,2%

Cevap

PPV = 4,2%

Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences