Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Spermler testisten çıktıktan sonra hangi yapıda olgunlaşır ve depolanır?

  1. AProstat bezi
  2. BSeminal vezikül
  3. CEpididimis
  4. DSeminifer tübüller
2.İnsan anatomisiZor

Dirseğin medial epikondilinde bir yaralanmadan sonra hastanın serçe parmağında uyuşukluk ve parmak abdüksiyonunda zayıflık var. Hangi sinir etkilenmiştir?

  1. AUlnar sinir
  2. BRadiyal sinir
  3. CMedian sinir
  4. DMuskulokutanöz sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta

Diz refleksinde patellar tendona vurulduğunda hangi reseptör uyarılır?

  1. APacini cisimciği
  2. BNosiseptör
  3. CKas iğciği
  4. DGolgi tendon organı
4.İnsan fizyolojisiZor

Primer hipotiroidili bir hastada ne beklersiniz?

  1. ADüşük TSH ve yüksek serbest T4
  2. BYüksek TSH ve düşük serbest T4
  3. CYüksek TSH ve yüksek serbest T4
  4. DDüşük TSH ve düşük serbest T4
5.MikrobiyolojiOrta

Bir mRNA aşısı bağışıklığı nasıl oluşturur?

  1. AmRNA zayıflatılmış canlı virüs içerir
  2. BmRNA kalıcı olarak insan DNA'sına yerleştirilir
  3. CVücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır
  4. DmRNA virüsü doğrudan kanda öldürür
6.MikrobiyolojiZor

Tetanozdaki kas spazmlarına hangi bakteri toksini neden olur?

  1. ANöromüsküler kavşakta asetilkolin salınımını engelleyen botulinum toksini
  2. BAdenilat siklazı aktive eden kolera toksini
  3. CDış zardan gelen endotoksin
  4. Dİnhibitör nörotransmitterlerin salınımını engelleyen tetanospazmin
7.FarmakolojiOrta

100 mL of an antibiotic is to be given over 30 minutes using a giving set of 20 drops/mL. What is the drip rate?

  1. AAbout 67 drops per minute
  2. BAbout 100 drops per minute
  3. CAbout 33 drops per minute
  4. DAbout 20 drops per minute
8.FarmakolojiZor

Why must several weeks pass before starting an MAO inhibitor after stopping fluoxetine?

  1. AFluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
  2. BFluoxetine must first be converted into an MAO inhibitor
  3. CMAO inhibitors are absorbed only after fluoxetine is gone
  4. DFluoxetine permanently and irreversibly blocks MAO enzymes
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,51PaCO₂mmHg354531HCO₃⁻mmol/L222624kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,51, PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa) ve HCO₃⁻ 24 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,51PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,19PaCO₂mmHg354574HCO₃⁻mmol/L222627akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,19, PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,19PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu DII şeridi sabit iletim oranlı atriyal flutter gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVidioventriküler ritimikinci derece AV blok tip IIüçüncü derece (tam) AV blokpace’li ritim, yakalama kaybı

Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1idioventriküler ritim
  2. 2ikinci derece AV blok tip II
  3. 3üçüncü derece (tam) AV blok
  4. 4pace’li ritim, yakalama kaybı
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir107165272abnegatiftir63385448cdtoplam170550720

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 107b = 165c = 63d = 385
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
test öncesi10%test sonrası?p′LR+

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %10. Duyarlılığı %86 ve özgüllüğü %73 olan bir test pozitiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

test öncesi 10%Se = 86%Sp = 73%pozitiftir
p′ = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: C · Epididimis

Cevap neden bu

Spermler seminifer tübüllerde üretilir, ardından duktus deferense geçmeden önce epididimiste olgunlaşır ve depolanır.

Cevap

C · Epididimis
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Ulnar sinir

Cevap neden bu

Ulnar sinir medial epikondilin arkasından geçer. İnterosseöz kaslar dahil elin intrinsik kaslarının çoğunu ve serçe parmağın derisini uyarır.

Cevap

A · Ulnar sinir
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Kas iğciği

Cevap neden bu

Tendona vurmak kuadriseps kas iğciklerini gerer. Bunların afferentleri, kası kasan monosinaptik bir reflekste doğrudan motor nöronlarla sinaps yapar.

Cevap

C · Kas iğciği
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Yüksek TSH ve düşük serbest T4

Cevap neden bu

Tiroid yetersiz kalınca düşük T4 negatif geri bildirimi kaldırır ve hipofiz TSH'yi artırır. Düşük T4 ile düşük TSH sekonder (hipofizer) hipotiroidiye işaret ederdi.

Cevap

B · Yüksek TSH ve düşük serbest T4
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Vücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır

Cevap neden bu

mRNA hücrelerce koronavirüs spike proteini gibi bir antijene çevrilir. Bağışıklık sistemi buna yanıt verir. mRNA parçalanır ve çekirdeğe girmez.

Cevap

C · Vücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır
6.Mikrobiyoloji

Cevap: D · İnhibitör nörotransmitterlerin salınımını engelleyen tetanospazmin

Cevap neden bu

Clostridium tetani'nin tetanospazmini, inhibitör ara nöronlardan GABA ve glisin salınımını engeller ve spastik felce yol açar. Botulinum toksini ise gevşek felce neden olur.

Cevap

D · İnhibitör nörotransmitterlerin salınımını engelleyen tetanospazmin
7.Farmakoloji

Cevap: A · About 67 drops per minute

Cevap neden bu

100 mL × 20 drops/mL ÷ 30 min = 66,7, so about 67 drops per minute. Gravity infusions are counted for a full minute and checked regularly.

Cevap

A · About 67 drops per minute
8.Farmakoloji

Cevap: A · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives

Cevap neden bu

Norfluoxetine, the active metabolite of fluoxetine, stays in the body for weeks. A long washout is needed before an MAOI to avoid serotonin syndrome.

Cevap

A · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kompanse olmamış

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,51: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 31 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: normal (22–26)

Kompansasyon

kompanse olmamış

Cevap

kompanse olmamış
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·3,4 = 27,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,4 = 35,9 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 27 mmol/L → akut

Cevap

akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler hız = 100 bpm

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Flutter dalgaları

F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300

QRS kompleksleri

R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1

Cevap

ventriküler hız = 100 bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı

Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 6 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 60.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 0,80 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,16 sn ve geniş; 2 sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).

Yorum

pace’li ritim, yakalama kaybı

Cevap

pace’li ritim, yakalama kaybı

Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: LR− = 0,53

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Duyarlılık ve özgüllük

Se = 107/170 = 0,6294
Sp = 385/550 = 0,7

Negatif olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,6294)/0,7 = 0,5294 ≈ 0,53

Cevap

LR− = 0,53
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: p′ = 26,1 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Olabilirlik oranı

LR+ = 0,86/(1 − 0,73) = 3,185

Test öncesi odds

0,1/(1 − 0,1) = 0,1111

Test sonrası odds

0,1111·3,185 = 0,3539

Test sonrası olasılık

p′ = 0,3539/(1 + 0,3539) = 0,2614 ≈ 26,1%

Cevap

p′ = 26,1%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences