pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Spermler testisten çıktıktan sonra hangi yapıda olgunlaşır ve depolanır?
AProstat bezi
BSeminal vezikül
CEpididimis
DSeminifer tübüller
2.İnsan anatomisiZor
Dirseğin medial epikondilinde bir yaralanmadan sonra hastanın serçe parmağında uyuşukluk ve parmak abdüksiyonunda zayıflık var. Hangi sinir etkilenmiştir?
AUlnar sinir
BRadiyal sinir
CMedian sinir
DMuskulokutanöz sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta
Diz refleksinde patellar tendona vurulduğunda hangi reseptör uyarılır?
APacini cisimciği
BNosiseptör
CKas iğciği
DGolgi tendon organı
4.İnsan fizyolojisiZor
Primer hipotiroidili bir hastada ne beklersiniz?
ADüşük TSH ve yüksek serbest T4
BYüksek TSH ve düşük serbest T4
CYüksek TSH ve yüksek serbest T4
DDüşük TSH ve düşük serbest T4
5.MikrobiyolojiOrta
Bir mRNA aşısı bağışıklığı nasıl oluşturur?
AmRNA zayıflatılmış canlı virüs içerir
BmRNA kalıcı olarak insan DNA'sına yerleştirilir
CVücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır
DmRNA virüsü doğrudan kanda öldürür
6.MikrobiyolojiZor
Tetanozdaki kas spazmlarına hangi bakteri toksini neden olur?
100 mL of an antibiotic is to be given over 30 minutes using a giving set of 20 drops/mL. What is the drip rate?
AAbout 67 drops per minute
BAbout 100 drops per minute
CAbout 33 drops per minute
DAbout 20 drops per minute
8.FarmakolojiZor
Why must several weeks pass before starting an MAO inhibitor after stopping fluoxetine?
AFluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
BFluoxetine must first be converted into an MAO inhibitor
CMAO inhibitors are absorbed only after fluoxetine is gone
DFluoxetine permanently and irreversibly blocks MAO enzymes
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,51, PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa) ve HCO₃⁻ 24 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,51PaCO₂ 31 mmHg (4,1 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,19, PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,19PaCO₂ 74 mmHg (9,9 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII şeridi sabit iletim oranlı atriyal flutter gösteriyor. ventriküler hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
ventriküler hız = bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2ikinci derece AV blok tip II
3üçüncü derece (tam) AV blok
4pace’li ritim, yakalama kaybı
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
a = 107b = 165c = 63d = 385
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %10. Duyarlılığı %86 ve özgüllüğü %73 olan bir test pozitiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
test öncesi 10%Se = 86%Sp = 73%pozitiftir
p′ = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: C · Epididimis
Cevap neden bu
Spermler seminifer tübüllerde üretilir, ardından duktus deferense geçmeden önce epididimiste olgunlaşır ve depolanır.
Cevap
C · Epididimis
2.İnsan anatomisi
Cevap: A · Ulnar sinir
Cevap neden bu
Ulnar sinir medial epikondilin arkasından geçer. İnterosseöz kaslar dahil elin intrinsik kaslarının çoğunu ve serçe parmağın derisini uyarır.
Cevap
A · Ulnar sinir
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Kas iğciği
Cevap neden bu
Tendona vurmak kuadriseps kas iğciklerini gerer. Bunların afferentleri, kası kasan monosinaptik bir reflekste doğrudan motor nöronlarla sinaps yapar.
Cevap
C · Kas iğciği
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Yüksek TSH ve düşük serbest T4
Cevap neden bu
Tiroid yetersiz kalınca düşük T4 negatif geri bildirimi kaldırır ve hipofiz TSH'yi artırır. Düşük T4 ile düşük TSH sekonder (hipofizer) hipotiroidiye işaret ederdi.
Cevap
B · Yüksek TSH ve düşük serbest T4
5.Mikrobiyoloji
Cevap: C · Vücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır
Cevap neden bu
mRNA hücrelerce koronavirüs spike proteini gibi bir antijene çevrilir. Bağışıklık sistemi buna yanıt verir. mRNA parçalanır ve çekirdeğe girmez.
Cevap
C · Vücut hücreleri mRNA'yı, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği bir viral protein yapmak için kullanır
6.Mikrobiyoloji
Cevap: D · İnhibitör nörotransmitterlerin salınımını engelleyen tetanospazmin
Cevap neden bu
Clostridium tetani'nin tetanospazmini, inhibitör ara nöronlardan GABA ve glisin salınımını engeller ve spastik felce yol açar. Botulinum toksini ise gevşek felce neden olur.
Cevap
D · İnhibitör nörotransmitterlerin salınımını engelleyen tetanospazmin
7.Farmakoloji
Cevap: A · About 67 drops per minute
Cevap neden bu
100 mL × 20 drops/mL ÷ 30 min = 66,7, so about 67 drops per minute. Gravity infusions are counted for a full minute and checked regularly.
Cevap
A · About 67 drops per minute
8.Farmakoloji
Cevap: A · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
Cevap neden bu
Norfluoxetine, the active metabolite of fluoxetine, stays in the body for weeks. A long washout is needed before an MAOI to avoid serotonin syndrome.
Cevap
A · Fluoxetine and its active metabolite have very long half-lives
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kompanse olmamış
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,51: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 31 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 24 mmol/L: normal (22–26)
Kompansasyon
kompanse olmamış
Cevap
kompanse olmamış
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: akut
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,4 = 27,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,4 = 35,9 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 27 mmol/L → akut
Cevap
akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler hız = 100 bpm
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Flutter dalgaları
F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300
QRS kompleksleri
R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1
Cevap
ventriküler hız = 100 bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 0,80 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,16 sn ve geniş; 2 sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).
Yorum
pace’li ritim, yakalama kaybı
Cevap
pace’li ritim, yakalama kaybı
Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: LR− = 0,53
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Duyarlılık ve özgüllük
Se = 107/170 = 0,6294
Sp = 385/550 = 0,7
Negatif olabilirlik oranı
LR− = (1 − 0,6294)/0,7 = 0,5294 ≈ 0,53
Cevap
LR− = 0,53
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 26,1 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.