Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Sol kulakçık ile sol karıncık arasında hangi kapak bulunur?

  1. ATriküspit kapak
  2. BMitral (biküspit) kapak
  3. CPulmoner kapak
  4. DAort kapağı
2.İnsan anatomisiZor

Fleksiyonun başında femuru tibia üzerinde laterale döndürerek tam ekstansiyondaki dizin "kilidini açan" kas hangisidir?

  1. APopliteus
  2. BBiceps femoris
  3. CSartorius
  4. DGastroknemius
3.İnsan fizyolojisiOrta

Bir kan pıhtısını stabilize eden ağı hangi protein oluşturur?

  1. AFibrin
  2. BAlbümin
  3. CTrombin
  4. DKollajen
4.İnsan fizyolojisiZor

Primer adrenal yetmezlikte (Addison hastalığı) hangi kombinasyon beklenir?

  1. AYüksek sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
  2. BDüşük sodyum, düşük potasyum ve düşük ACTH
  3. CDüşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
  4. DYüksek sodyum, düşük potasyum ve düşük ACTH
5.MikrobiyolojiOrta

Yeni bir enfeksiyonda ilk yükselen antikor sınıfı hangisidir?

  1. AIgM
  2. BIgA
  3. CIgG
  4. DIgE
6.MikrobiyolojiZor

Joseph Lister 1860'larda ameliyat sonrası enfeksiyonu azalttı. Temel yeniliği neydi?

  1. AHer ameliyattan önce tüm cerrahi aletleri buharlı otoklavlarla sterilize etmek
  2. BCerrahları stafilokoklara karşı aşılamak
  3. CYaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak
  4. DHer ameliyattan sonra sülfonamid antibiyotikler vermek
7.FarmakolojiOrta

A patient is starting olanzapine. Which monitoring is most important over the following months?

  1. AWeight, blood glucose and blood lipids
  2. BHearing tests and vision tests every month
  3. CPeak expiratory flow
  4. DINR and platelet count
8.FarmakolojiZor

In adult cardiac arrest with shock-refractory ventricular fibrillation, which antiarrhythmic is commonly given?

  1. AVerapamil
  2. BAmiodarone
  3. CAdenosine
  4. DDigoxin
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 24 mmHg (3,2 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,23PaCO₂mmHg354584HCO₃⁻mmol/L222634akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,23, PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,23PaCO₂ 84 mmHg (11,2 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV blokatriyal fibrilasyonjunctional ritimsinüs bradikardisi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2atriyal fibrilasyon
  3. 3junctional ritim
  4. 4sinüs bradikardisi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVikinci derece AV blok tip IIsinüs bradikardisiüçüncü derece (tam) AV blokikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ikinci derece AV blok tip II
  2. 2sinüs bradikardisi
  3. 3üçüncü derece (tam) AV blok
  4. 4ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi123447570abkontrol227403630cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 570 hasta yeni bir tedavi, 630 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Bir olayı önlemek için tedavi edilmesi gereken sayıyı NNT bulun. Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

tedavi: 123/570kontrol: 227/630
NNT =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
test öncesi25%test sonrası?p′LR−

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %25. Duyarlılığı %91 ve özgüllüğü %70 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

test öncesi 25%Se = 91%Sp = 70%negatiftir
p′ = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: B · Mitral (biküspit) kapak

Cevap neden bu

Mitral (biküspit) kapak sol kulakçık ile sol karıncığı ayırır; sağ tarafta aynı işi triküspit kapak yapar.

Cevap

B · Mitral (biküspit) kapak
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Popliteus

Cevap neden bu

Tam ekstansiyonda diz, femurun medial rotasyonuyla kilitlenir. Popliteus, fleksiyonun başlayabilmesi için femuru sabit tibia üzerinde laterale döndürerek kilidi açar.

Cevap

A · Popliteus
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Fibrin

Cevap neden bu

Trombin çözünür fibrinojeni çözünmez fibrin ipliklerine dönüştürür; bu iplikler trombosit tıkacını bağlar ve alyuvarları hapsederek sağlam bir pıhtı oluşturur.

Cevap

A · Fibrin
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Düşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH

Cevap neden bu

Aldosteron kaybı sodyum kaybına ve potasyum tutulumuna neden olur. Düşük kortizol negatif geri bildirimi ortadan kaldırır; bu yüzden ACTH yükselir ve cilt pigmentasyonuna yol açabilir.

Cevap

C · Düşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
5.Mikrobiyoloji

Cevap: A · IgM

Cevap neden bu

Birincil yanıtta ilk IgM görünür; IgG onu izler ve uzun süreli koruma sağlar. Bu yüzden pozitif IgM yakın zamanda geçirilmiş enfeksiyonu düşündürür.

Cevap

A · IgM
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Yaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak

Cevap neden bu

Lister yaralara, pansumanlara ve aletlere karbolik asit uyguladı; bu, ameliyat sonrası enfeksiyonu büyük ölçüde azalttı. Böylece antiseptik cerrahi başladı.

Cevap

C · Yaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak
7.Farmakoloji

Cevap: A · Weight, blood glucose and blood lipids

Cevap neden bu

Olanzapine and several other atypical antipsychotics cause weight gain, insulin resistance and dyslipidaemia. Weight, waist size, glucose and lipids are checked regularly.

Cevap

A · Weight, blood glucose and blood lipids
8.Farmakoloji

Cevap: B · Amiodarone

Cevap neden bu

Amiodarone is used for VF or pulseless VT that persists after shocks, with lidocaine as an alternative. Adenosine, digoxin and verapamil have no role in VF.

Cevap

B · Amiodarone
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 16 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|24 − 40| = 16 mmHg → 1,6 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1,6 = 16 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 16 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·4,4 = 28,4 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·4,4 = 39,4 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 34 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: junctional ritim

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 27 küçük kare, 1500 ÷ 27 ≈ dakikada 56.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,08 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

junctional ritim

Cevap

junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ikinci derece AV blok tip II

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 6 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 60.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,76 sn, dakikada 79); her 3 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,18 sn ile sabit.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

ikinci derece AV blok tip II

Cevap

ikinci derece AV blok tip II

Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNT = 7

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 123/570 = 0,2158
CER = 227/630 = 0,3603

Tedavi edilmesi gereken sayı

ARR = 0,3603 − 0,2158 = 0,1445
NNT = 1/0,1445 = 6,919 → 7

Cevap

NNT = 7

7 hastanın tedavi edilmesi yaklaşık bir olayı önler.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: p′ = 4,1 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,91)/0,7 = 0,1286

Test öncesi odds

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Test sonrası odds

0,3333·0,1286 = 0,04286

Test sonrası olasılık

p′ = 0,04286/(1 + 0,04286) = 0,0411 ≈ 4,1%

Cevap

p′ = 4,1%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences