pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Hepatik portal ven hangi iki venin birleşmesiyle oluşur?
AVena kava inferior ve renal ven
BSuperior mezenterik ven ve sol renal ven
CHepatik ven ve splenik ven
DSuperior mezenterik ven ve splenik ven
2.İnsan anatomisiZor
Dirseğin medial epikondilinde bir yaralanmadan sonra hastanın serçe parmağında uyuşukluk ve parmak abdüksiyonunda zayıflık var. Hangi sinir etkilenmiştir?
AUlnar sinir
BRadiyal sinir
CMuskulokutanöz sinir
DMedian sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta
Vital kapasite hangi akciğer hacimlerinin toplamıdır?
ASoluk hacmi, inspiratuvar yedek hacim ve ekspiratuvar yedek hacim
Bİnspiratuvar yedek hacim ve rezidüel hacim
CRezidüel hacim ve ekspiratuvar yedek hacim
DSoluk hacmi ve rezidüel hacim
4.İnsan fizyolojisiZor
Otto Loewi'nin klasik deneyinde vagusu uyarılmış bir kurbağa kalbinden alınan sıvı ikinci bir kalbi yavaşlattı. Bu neyi gösterdi?
ASinir uyarıları sıvı içinde doğrudan elektrik olarak yayılır
BKalp hiçbir sinir desteği olmadan atar
CSinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
DVagus siniri kalbi hızlandırır
5.MikrobiyolojiOrta
Akut bakteriyel enfeksiyonda başlıca fagositler ve irinin ana bileşeni olan beyaz kan hücreleri hangileridir?
AB lenfositleri
BEozinofiller
CBazofiller
DNötrofiller
6.MikrobiyolojiZor
Corynebacterium diphtheriae ancak difteri toksini üretirse difteriye neden olur. Bu toksini ne zaman üretir?
AYalnızca yüksek sıcaklıkta üretildiğinde
BAntibiyotiklere her maruz kaldığında
CToksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında
DYalnızca E. coli ile konjugasyon yapıp bir plazmit aldıktan sonra
7.FarmakolojiOrta
Eski MAO inhibitörlerini kullanan hastalar tiraminden zengin besinler konusunda uyarılır. Ne olabilir?
AAğır hipoglisemi
BAni böbrek yetmezliği
CAlerjik döküntü
DHipertansif kriz
8.FarmakolojiZor
A patient who has taken lorazepam daily for many months stops it suddenly. Which serious complication may follow?
AWithdrawal seizures
BPinpoint pupils and coma
CProfound respiratory depression
DSevere bradycardia
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 148 mmol/L, glukoz 16,8 mmol/L ve üre 10,9 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 148 mmol/Lglukoz 16,8 mmol/Lüre 10,9 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 77 mmHg (10,3 kPa) ve PaCO₂ 55 mmHg (7,3 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII şeridi atriyal flutter gösteriyor. QRS başına flutter dalgası sayısı kaçtır (n:1 iletimdeki n)?
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QRS başına flutter dalgası =
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1ikinci derece AV blok tip II
2sinüs bradikardisi
3ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
4birinci derece AV blok
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir kohort çalışmasında maruz kalanlar 57 yeni olguyla 4100 kişi-yıl, maruz kalmayanlar 22 yeni olguyla 800 kişi-yıl katkı sağladı. İnsidans hızı oranını IRR (maruz kalanlar ve kalmayanlar karşılaştırması) bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
maruz kalmış: 57/4100 PYmaruz kalmamış: 22/800 PY
IRR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %40. Duyarlılığı %81 ve özgüllüğü %73 olan bir test pozitiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
test öncesi 40%Se = 81%Sp = 73%pozitiftir
p′ = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: D · Superior mezenterik ven ve splenik ven
Cevap neden bu
Portal ven pankreas boynunun arkasında superior mezenterik ve splenik venlerden oluşur. Besin açısından zengin kanı karaciğere taşır.
Cevap
D · Superior mezenterik ven ve splenik ven
2.İnsan anatomisi
Cevap: A · Ulnar sinir
Cevap neden bu
Ulnar sinir medial epikondilin arkasından geçer. İnterosseöz kaslar dahil elin intrinsik kaslarının çoğunu ve serçe parmağın derisini uyarır.
Cevap
A · Ulnar sinir
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Soluk hacmi, inspiratuvar yedek hacim ve ekspiratuvar yedek hacim
Cevap neden bu
Vital kapasite = IRV + TV + ERV. Akciğerlerde her zaman kalan rezidüel hacmi içermez.
Cevap
A · Soluk hacmi, inspiratuvar yedek hacim ve ekspiratuvar yedek hacim
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Sinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
Cevap neden bu
Sıvı, daha sonra asetilkolin olarak tanımlanan "Vagusstoff"u taşıyordu. Bu, kimyasal nörotransmisyonun ilk açık kanıtıydı.
Cevap
C · Sinirler sinyallerini hedeflerine bir kimyasal salarak iletir
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Nötrofiller
Cevap neden bu
Nötrofiller enfeksiyon bölgelerine hızla ulaşır ve bakterileri yutar. Ölü nötrofiller, bakteriler ve doku artıkları irini oluşturur.
Cevap
D · Nötrofiller
6.Mikrobiyoloji
Cevap: C · Toksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında
Cevap neden bu
tox geni bir bakteriyofaj tarafından taşınır. Faj profaj olarak entegre olduğunda bakteri toksin üretebilir. Fajı taşımayan suşlar toksijenik değildir.
Cevap
C · Toksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında
7.Farmakoloji
Cevap: D · Hipertansif kriz
Cevap neden bu
Bağırsaktaki MAO normalde besinlerle alınan tiramini parçalar. MAO inhibe edildiğinde, olgun peynir gibi besinlerden gelen tiramin dolaşıma ulaşır ve noradrenalin salarak kan basıncında tehlikeli bir yükselmeye yol açar.
Cevap
D · Hipertansif kriz
8.Farmakoloji
Cevap: A · Withdrawal seizures
Cevap neden bu
Abrupt withdrawal after long-term benzodiazepine use causes anxiety, insomnia, tremor and sometimes seizures. Long-term users should have the dose tapered gradually.
Cevap
A · Withdrawal seizures
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 324 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·148 + 16,8 + 10,9 = 323,7 ≈ 324 mOsm/kg
Cevap
Osm = 324 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 53,89 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Flutter dalgaları
F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300
QRS kompleksleri
R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1
Cevap
QRS başına flutter dalgası = 3
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ikinci derece AV blok tip II
AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.
2. Ritim: P dalgaları düzenli; QRS’in eksik olduğu uzun bir duraklama dışında R–R düzenli.
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,88 sn, dakikada 68); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: iletilen atımlarda 0,16 sn ile sabit.
5. QRS: 0,12 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
Yorum
ikinci derece AV blok tip II
Cevap
ikinci derece AV blok tip II
Tip II ve üçüncü derece bloklar ansızın ilerleyebilenlerdir; bu nedenle ders kitapları onları tip I’den daha ciddi olarak sıralar.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: IRR = 0,51
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
İnsidans hızları
maruz kalmış: 57/4100 = 13,9 1000 kişi-yılda
maruz kalmamış: 22/800 = 27,5 1000 kişi-yılda
Hız oranı
IRR = 13,9/27,5 = 0,5055 ≈ 0,51
Cevap
IRR = 0,51
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 66,7 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.