Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Bir yetişkinde omurilik normalde nerede sona erer?

  1. ASakrum düzeyinde
  2. BYaklaşık T10 düzeyinde
  3. CKuyruk sokumunda
  4. DYaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
2.İnsan anatomisiZor

Erkeklerde kasık kanalından hangi yapı geçer?

  1. ASperm kordonu (funikulus spermatikus)
  2. BBüyük safen ven
  3. CFemoral arter
  4. DObturator sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta

Kalp debisi, kalp hızının neyle çarpımına eşittir?

  1. AEjeksiyon fraksiyonu
  2. BPeriferik direnç
  3. CAtım hacmi
  4. DKan basıncı
4.İnsan fizyolojisiZor

Hodgkin ve Huxley'nin aksiyon potansiyelinin iyonik temeline ilişkin klasik çalışmaları hangi preparatı kullandı?

  1. AKedi omuriliği
  2. BKalamar dev aksonu
  3. CKültürde üretilmiş insan kortikal nöronları
  4. DKurbağa siyatik sinir-kas preparatı
5.MikrobiyolojiOrta

İnsanlar genellikle Legionella pneumophila ile nasıl enfekte olur?

  1. AEnfekte bir kene tarafından ısırılarak
  2. BÖpüşme yoluyla kişiden kişiye
  3. CAz pişmiş tavuk veya pastörize edilmemiş süt ürünleri yiyerek
  4. DKontamine su sistemlerinden çıkan aerosolleri soluyarak
6.MikrobiyolojiZor

Bulaştırıcı akciğer tüberkülozu şüphesi olan bir hasta yatırılıyor. Hangi önlemler gerekir?

  1. AYalnızca eldiven ve önlükle temas önlemleri
  2. BTB yalnızca kanla yayıldığı için özel önlem gerekmez
  3. CHava yolu önlemleri; ideal olarak negatif basınçlı oda ve personel için solunum maskeleri
  4. DCerrahi maskeyle ve yalnızca bir metre içinde damlacık önlemleri
7.FarmakolojiOrta

Benzathine benzylpenicillin (penicillin G benzathine) is ordered. Which route is correct?

  1. ASubcutaneous in the abdomen
  2. BIntravenous push
  3. CDeep intramuscular only
  4. DIntravenous infusion over 30 minutes
8.FarmakolojiZor

X ilacı 1 mg'lık EC50 ile %100'lük en yüksek yanıt veriyor. Y ilacı 10 mg'lık EC50 ile %100'lük en yüksek yanıt veriyor. Hangi ifade doğrudur?

  1. AY, X'ten daha potenttir ve ikisinin etkinliği aynıdır
  2. BY'nin etkinliği X'ten yüksektir
  3. CX'in etkinliği Y'den yüksektir
  4. DX, Y'den daha potenttir ve ikisinin etkinliği aynıdır
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,53PaCO₂mmHg354542HCO₃⁻mmol/L222634kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,53, PaCO₂ 42 mmHg (5,6 kPa) ve HCO₃⁻ 34 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk metabolik alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,53PaCO₂ 42 mmHg (5,6 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %28 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) ve PaCO₂ 59 mmHg (7,9 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 28%PaO₂ 67 mmHg (8,9 kPa)PaCO₂ 59 mmHg (7,9 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVidioventriküler ritimsupraventriküler taşikardi (SVT)atriyal flutter, 2:1 iletitorsades de pointes

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1idioventriküler ritim
  2. 2supraventriküler taşikardi (SVT)
  3. 3atriyal flutter, 2:1 ileti
  4. 4torsades de pointes
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi4377120abkontrol46144190cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 120 hasta yeni bir tedavi, 190 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide bir yan etki görüldüğünü gösteriyor. Zarar görmek için gereken sayıyı NNH bulun: bir hastada ek olarak yan etki görülmesi için kaç hasta tedavi edilmelidir? Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

tedavi: 43/120kontrol: 46/190
NNH =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
kontrol27%tedavi?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). İlaç olmadan hastaların %27’inde bir yıl içinde belirli bir yan etki görülüyor. İlaç bu riski GR = 1,73 göreli riskiyle artırıyor. Zarar görmek için gereken sayıyı NNH bulun: bir hastada ek olarak yan etki görülmesi için kaç hasta ilacı bir yıl kullanmalıdır? Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

kontrol 27%RR = 1,73
NNH =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: D · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde

Cevap neden bu

Yetişkinlerde omurilik L1–L2 yakınında konus medullaris ile sona erer. Altında kauda ekina bulunur; bu yüzden ponksiyon L3–L4 ya da L4–L5'ten yapılır.

Cevap

D · Yaklaşık L1–L2 omurları düzeyinde
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Sperm kordonu (funikulus spermatikus)

Cevap neden bu

Kasık kanalında erkeklerde sperm kordonu, kadınlarda yuvarlak bağ bulunur. Femoral damarlar ise kasık bağının altından geçer.

Cevap

A · Sperm kordonu (funikulus spermatikus)
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Atım hacmi

Cevap neden bu

KD = KH × AH. Dinlenmede yaklaşık 70 atım/dk × 70 mL ≈ 5 L/dk.

Cevap

C · Atım hacmi
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Kalamar dev aksonu

Cevap neden bu

Kalamar dev aksonu yaklaşık 1 mm genişliğe kadar ulaşır; bu yüzden voltaj kenetleme elektrotları içine yerleştirilebildi. Bu, aksiyon potansiyelini sodyum girişinin ve potasyum çıkışının oluşturduğunu gösterdi.

Cevap

B · Kalamar dev aksonu
5.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Kontamine su sistemlerinden çıkan aerosolleri soluyarak

Cevap neden bu

Legionella ılık su sistemlerinde ürer. İnsanlar kontamine aerosolleri solur ve ağır bir pnömoni olan lejyoner hastalığına yakalanabilir. Genellikle kişiden kişiye yayılmaz.

Cevap

D · Kontamine su sistemlerinden çıkan aerosolleri soluyarak
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Hava yolu önlemleri; ideal olarak negatif basınçlı oda ve personel için solunum maskeleri

Cevap neden bu

M. tuberculosis uzun süre havada asılı kalabilen damlacık çekirdekleriyle yayılır. Hastaların mümkünse negatif basınçlı tek kişilik odaya alınması gerekir; personel FFP2/FFP3 veya N95 solunum maskesi takar.

Cevap

C · Hava yolu önlemleri; ideal olarak negatif basınçlı oda ve personel için solunum maskeleri
7.Farmakoloji

Cevap: C · Deep intramuscular only

Cevap neden bu

Benzathine penicillin is a depot suspension given deep IM. Accidental intravenous injection can cause cardiorespiratory arrest and death.

Cevap

C · Deep intramuscular only
8.Farmakoloji

Cevap: D · X, Y'den daha potenttir ve ikisinin etkinliği aynıdır

Cevap neden bu

Daha düşük EC50, etkinin yarısı için daha az ilaç gerektiği anlamına gelir; bu yüzden X daha potenttir. Her ikisi de aynı en yüksek değere ulaştığı için etkinlikleri eşittir.

Cevap

D · X, Y'den daha potenttir ve ikisinin etkinliği aynıdır
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kompanse olmamış

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,53: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 42 mmHg: normal (35–45)
HCO₃⁻ 34 mmol/L: yüksek (22–26)

Kompansasyon

Klinik olarak beklenen kompansasyonu da kontrol edin: metabolik alkalozda PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21 = 42,8–46,8 mmHg; dolayısıyla ölçülen 42 mmHg ek bir solunumsal alkaloz olduğunu gösterir (karışık bozukluk). Yukarıdaki cevap ROME sınav sınıflandırmasıdır.

kompanse olmamış

Cevap

kompanse olmamış
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 58,89 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,28·713 − 59/0,8 = 199,6 − 73,75 = 125,9 mmHg

Gradyan

A–a = 125,9 − 67 = 58,89 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 58,89 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,5 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 13 × 0,04 = 0,52 s
RR = 27 × 0,04 = 1,08 s

Bazett formülü

QTc = 0,52/√1,08 = 0,52/1,039 = 0,5 s

Cevap

QTc = 0,5 s

Hem erkekler (yaklaşık 0,45 sn) hem kadınlar (yaklaşık 0,46 sn) için olağan sınırların üzerinde: uzamış. (500 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: torsades de pointes

Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.

Beş adım

1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 7 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 214).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.

Yorum

torsades de pointes

Cevap

torsades de pointes

Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNH = 9

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 43/120 = 0,3583
CER = 46/190 = 0,2421

Zarar görmek için gereken sayı

ARI = 0,3583 − 0,2421 = 0,1162
NNH = 1/0,1162 = 8,604 → 9

Cevap

NNH = 9

Tedavi edilen her 9 hastadan yaklaşık biri tedaviye bağlı yan etki yaşar.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNH = 6

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

İlaçla risk

0,27·1,73 = 0,4671

Mutlak risk artışı

ARI = 0,4671 − 0,27 = 0,1971

Zarar görmek için gereken sayı

NNH = 1/0,1971 = 5,074 → 6

Cevap

NNH = 6

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences