Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Ayak bileğinde medial malleolün hemen arkasında hangi nabız hissedilir?

  1. APosterior tibial arter
  2. BDorsalis pedis arteri
  3. CPopliteal arter
  4. DFibular arter
2.İnsan anatomisiZor

İnmeden sonra bir hasta akıcı konuşuyor, ancak anlamsız sözcükler kullanıyor ve konuşulanı anlayamıyor. Lezyon en olası nerededir?

  1. ADominant yarımkürenin posterior superior temporal girusu
  2. BDominant yarımkürenin inferior frontal girusu
  3. CSerebellar yarımküre
  4. DDominant olmayan yarımkürenin presantral girusu
3.İnsan fizyolojisiOrta

Vagus sinirinin uyarılmasının kalp üzerindeki temel etkisi nedir?

  1. AKoroner arterleri daraltır
  2. BKalp hızını artırır
  3. CVentrikül kasılma gücünü güçlü biçimde artırır
  4. DKalp hızını yavaşlatır
4.İnsan fizyolojisiZor

Spirometride FEV1 ve FVC azalmış, FEV1/FVC oranı normal veya yüksek. Bu hangi örüntüdür?

  1. AAstımda olduğu gibi obstrüktif bir örüntü
  2. BPulmoner fibroziste olduğu gibi restriktif bir örüntü
  3. CYaşlı bir yetişkinde normal bir sonuç
  4. DAmfizem veya kronik bronşitte olduğu gibi obstrüktif bir örüntü
5.MikrobiyolojiOrta

Bakteri genlerinin bir virüs aracılığıyla bir bakteriden diğerine aktarılmasına ne denir?

  1. ATransformasyon
  2. BTransdüksiyon
  3. CTranskripsiyon
  4. DKonjugasyon
6.MikrobiyolojiZor

Derin, kirli bir yara şişiyor ve çok ağrılı hâle geliyor; cilt altında gaz hissedilebiliyor. En olası organizma hangisidir?

  1. ANeisseria gonorrhoeae
  2. BBordetella pertussis
  3. CClostridium perfringens
  4. DStreptococcus pneumoniae
7.FarmakolojiOrta

Which rule applies when giving phenytoin intravenously?

  1. AGive it in the same line as other drugs without flushing
  2. BMix or flush it only with normal saline and give it slowly
  3. CGive it as a rapid push to stop seizures faster
  4. DMix it with glucose 5% to prevent low blood sugar
8.FarmakolojiZor

A patient with heart failure starts taking naproxen regularly for back pain. Why is this a concern?

  1. ANSAIDs block the absorption of furosemide completely
  2. BNSAIDs increase heart contractility too much
  3. CNSAIDs lower potassium, which makes digoxin and diuretics fail
  4. DNSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 5 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,29PaCO₂mmHg354565HCO₃⁻mmol/L222630akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,29, PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,29PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVikinci derece AV blok tip IIsinüs bradikardisisinüs arrestli sinüs ritminormal sinüs ritmi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ikinci derece AV blok tip II
  2. 2sinüs bradikardisi
  3. 3sinüs arrestli sinüs ritmi
  4. 4normal sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal flutter, 2:1 iletisupraventriküler taşikardi (SVT)atriyal fibrilasyonventriküler taşikardi

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal flutter, 2:1 ileti
  2. 2supraventriküler taşikardi (SVT)
  3. 3atriyal fibrilasyon
  4. 4ventriküler taşikardi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Se61%Sp75%LR+ = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir testin duyarlılığı %61 ve özgüllüğü %75. Pozitif olabilirlik oranını LR+ bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 61%Sp = 75%
LR+ =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)NPV (%)15%NPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %88 ve özgüllüğü %86. Prevalansın %15 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Negatif prediktif değeri NPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 88%Sp = 86%p = 15%
NPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: A · Posterior tibial arter

Cevap neden bu

Posterior tibial arter medial malleolün arkasından geçerek ayak tabanına ulaşır. Dorsalis pedis nabzı ayağın üst yüzünde hissedilir.

Cevap

A · Posterior tibial arter
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Dominant yarımkürenin posterior superior temporal girusu

Cevap neden bu

Bu, posterior superior temporal girustaki Wernicke alanının hasarından kaynaklanan Wernicke (reseptif) afazisidir. İnferior frontal girustaki Broca alanının hasarı akıcı olmayan afaziye yol açar.

Cevap

A · Dominant yarımkürenin posterior superior temporal girusu
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Kalp hızını yavaşlatır

Cevap neden bu

Vagus SA ve AV düğümlerindeki muskarinik reseptörlere asetilkolin salarak pacemaker ateşlemesini ve AV iletimini yavaşlatır.

Cevap

D · Kalp hızını yavaşlatır
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Pulmoner fibroziste olduğu gibi restriktif bir örüntü

Cevap neden bu

Restriktif hastalıkta akciğerler küçük veya serttir; bu yüzden hem FEV1 hem FVC düşer, ama oran korunur. Obstrüksiyon FEV1'i FVC'den daha fazla düşürür.

Cevap

B · Pulmoner fibroziste olduğu gibi restriktif bir örüntü
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Transdüksiyon

Cevap neden bu

Transdüksiyonda bir bakteriyofaj yanlışlıkla bakteri DNA'sını paketler ve enfekte ettiği bir sonraki hücreye aktarır. Transformasyon serbest DNA'nın alınmasıdır, konjugasyon ise doğrudan temas kullanır.

Cevap

B · Transdüksiyon
6.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Clostridium perfringens

Cevap neden bu

Clostridium perfringens oksijenlenmesi zayıf yaralarda gazlı gangrene neden olur. Toksinleri kası yıkar ve metabolizması krepitasyon olarak hissedilen gaz üretir. Acil cerrahi ve antibiyotik gerekir.

Cevap

C · Clostridium perfringens
7.Farmakoloji

Cevap: B · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly

Cevap neden bu

Phenytoin precipitates in glucose solutions, so only normal saline is used. Rapid infusion can cause hypotension and arrhythmias, so the rate is limited and the patient is monitored.

Cevap

B · Mix or flush it only with normal saline and give it slowly
8.Farmakoloji

Cevap: D · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure

Cevap neden bu

NSAIDs inhibit renal prostaglandins, causing sodium and water retention and reducing the effect of diuretics. They can trigger decompensation of heart failure and are usually avoided.

Cevap

D · NSAIDs cause salt and water retention and can worsen heart failure
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 19 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|30 − 40| = 10 mmHg → 1 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 5·1 = 19 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 19 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kronik üzerine akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,5 = 32,75 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 30 mmol/L → kronik üzerine akut

Cevap

kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: sinüs arrestli sinüs ritmi

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 5 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 50.
2. Ritim: düzenli (R–R 0,88 sn), yalnızca 2,20 sn’lik bir duraklama dışında; bu süre P–P döngülerinin tam katı değil.
3. P dalgaları: dik, her QRS’den önce bir tane; duraklama sırasında hiç P dalgası yok.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

sinüs arrestli sinüs ritmi

Cevap

sinüs arrestli sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler taşikardi

Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.

Beş adım

1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).

Yorum

ventriküler taşikardi

Cevap

ventriküler taşikardi

Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: LR+ = 2,44

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Pozitif olabilirlik oranı

LR+ = 0,61/(1 − 0,75) = 2,44

Cevap

LR+ = 2,44
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NPV = 97,6 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış negatifler (kişi başına)

Sp·(1 − p) = 0,86·0,85 = 0,731
(1 − Se)·p = 0,12·0,15 = 0,018

Negatif prediktif değer

NPV = 0,731/(0,731 + 0,018) = 0,976 ≈ 97,6%

Cevap

NPV = 97,6%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences