pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Dilin hareketini hangi kafa siniri kontrol eder?
AVagus siniri (X)
BFasiyal sinir (VII)
CGlossofaringeal sinir (IX)
DHipoglossal sinir (XII)
2.İnsan anatomisiZor
Femoral üçgende ana yapıların lateralden mediale sırası nedir?
AFemoral sinir, femoral ven, femoral arter
BFemoral sinir, femoral arter, femoral ven
CFemoral arter, femoral sinir, femoral ven
DFemoral ven, femoral arter, femoral sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta
Böbreğin toplayıcı kanallarında suyun geri emilimini hangi hormon artırır?
AParatiroid hormonu
BAtriyal natriüretik peptit
CAntidiüretik hormon (ADH)
DAldosteron
4.İnsan fizyolojisiZor
Diyabetik ketoasidozu olan bir hasta derin ve hızlı soluyor. Kan gazında hangi örüntü beklenir?
ADüşük pH, yüksek bikarbonat ve yüksek PaCO₂
BYüksek pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
CDüşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
DDüşük pH, normal bikarbonat ve yüksek PaCO₂
5.MikrobiyolojiOrta
HIV esas olarak hangi hücreleri enfekte eder ve yok eder?
AMikroorganizmalar üremek için ışığa ihtiyaç duyar
BKaynatma mikroorganizmaları öldüremez
CHavanın kendisi mikroorganizma üretir
DMikroorganizmalar kendiliğinden oluşmaz, başka mikroorganizmalardan gelir
7.FarmakolojiOrta
Gliseril trinitrat (GTN) anginayı nasıl giderir?
AEsas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar
BBeta-1 reseptörlerini bloke ederek kalbi yavaşlatır
CKoroner arterdeki pıhtıyı çözer
DKasılma gücünü artırır, böylece kalp kanı daha verimli pompalar
8.FarmakolojiZor
How does levonorgestrel emergency contraception mainly work?
AIt kills sperm in the vagina
BIt causes an immediate period
CIt delays or prevents ovulation
DIt ends an established pregnancy
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 67 mmHg (8,9 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 36 mmol/L ile metabolik alkaloz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini bulmak için beklenen PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21 formülünü kullanın.
HCO₃⁻ 36 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1supraventriküler taşikardi (SVT)
2hızlanmış junctional ritim
3atriyal flutter, 2:1 ileti
4atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridini beş adımla sırayla yorumlayın: hız, ritim, P dalgaları, PR aralığı, QRS süresi. İlk anormal bulguyu hangi adımda buluyorsunuz? Tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1oran
2ritim
3P dalgaları
4PR aralığı
5QRS süresi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Yeni bir test bir çalışmada referans standartla karşılaştırıldı (2 × 2 tabloya bakın). Pozitif olabilirlik oranını LR+ bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
a = 120b = 692c = 10d = 1128
LR+ =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %73 ve özgüllüğü %87. Prevalansın %0,5 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Negatif prediktif değeri NPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 73%Sp = 87%p = 0,5%
NPV = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: D · Hipoglossal sinir (XII)
Cevap neden bu
Hipoglossal sinir dilin intrinsik kaslarını ve ekstrinsik kaslarının çoğunu uyarır. Hasarında dışarı çıkarılan dil etkilenen tarafa sapar.
Cevap
D · Hipoglossal sinir (XII)
2.İnsan anatomisi
Cevap: B · Femoral sinir, femoral arter, femoral ven
Cevap neden bu
Lateralden mediale: sinir, arter, ven, ardından boş alan ve lenfatikler (NAVEL). Bu nedenle femoral arter nabzı sinir ile ven arasında hissedilir.
Cevap
B · Femoral sinir, femoral arter, femoral ven
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Antidiüretik hormon (ADH)
Cevap neden bu
Arka hipofizden salınan ADH (vazopresin) akuaporin-2 kanallarını yerleştirir, toplayıcı kanalı suya geçirgen yapar ve idrarı yoğunlaştırır.
Cevap
C · Antidiüretik hormon (ADH)
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Düşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
Cevap neden bu
Ketoasitler bikarbonatı tüketerek metabolik asidoza neden olur. Kussmaul solunumu solunumsal telafi olarak PaCO₂'yi düşürür.
Cevap
C · Düşük pH, düşük bikarbonat ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji
Cevap: A · CD4 yardımcı T hücreleri
Cevap neden bu
HIV yardımcı T hücrelerindeki CD4'e ve bir ko-reseptöre bağlanır. Bu hücrelerin kaybı hem antikor hem hücresel bağışıklığı zayıflatır ve AIDS'e yol açar.
Cevap
A · CD4 yardımcı T hücreleri
6.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Mikroorganizmalar kendiliğinden oluşmaz, başka mikroorganizmalardan gelir
Cevap neden bu
Kıvrık boyunlu bir şişedeki kaynatılmış et suyu, toz ve mikroplar kıvrımda tutulduğu için steril kaldı. Boyun kırılınca mikroplar girip üredi; böylece kendiliğinden oluşum çürütüldü.
Cevap
D · Mikroorganizmalar kendiliğinden oluşmaz, başka mikroorganizmalardan gelir
7.Farmakoloji
Cevap: A · Esas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar
Cevap neden bu
GTN nitrik okside dönüşür; bu da cGMP aracılığıyla damar düz kasını gevşetir. Venodilatasyon ön yükü düşürür; böylece kalp daha az çalışır ve daha az oksijene ihtiyaç duyar.
Cevap
A · Esas olarak venleri genişleten ve kalbin iş yükünü azaltan nitrik oksit salar
8.Farmakoloji
Cevap: C · It delays or prevents ovulation
Cevap neden bu
Levonorgestrel emergency contraception mainly prevents or delays ovulation and does not disrupt an implanted pregnancy. Its effectiveness falls the longer it is delayed after unprotected sex.
Cevap
C · It delays or prevents ovulation
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 33,45 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|67 − 40| = 27 mmHg → 2,7 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 3,5·2,7 = 33,45 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 33,45 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 46,2 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
0,7·36 + 21 = 46,2 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 46,2 mmHg
Yükselişin bir sınırı vardır: PaCO₂ yalnızca kompansasyonla nadiren yaklaşık 55 mmHg’nin üstüne çıkar.
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: supraventriküler taşikardi (SVT)
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır. Dar kompleksli taşikardi ve duraklamalar: supraventriküler taşikardi (SVT), dakikada yaklaşık 150–250 hızında, dar QRS komplekslerine sahip düzenli bir taşikardidir; P dalgaları genellikle QRS kompleksinin veya T dalgasının içinde gizlendiği için görünmez. İstirahatteki bir yetişkinde sinüs taşikardisi genellikle dakikada yaklaşık 150’nin altındadır ve her QRS’den önce görünür bir P dalgası vardır; 2:1 iletili atriyal flutter çoğunlukla dakikada yaklaşık 150 hızındadır ve testere dişi dalgaları gösterir. Sinüs arrestinde sinüs düğümü bir an için ateşlemeyi bırakır: P dalgası ve QRS olmayan, süresi P–P döngülerinin tam katı olmayan bir duraklama oluşur (tam iki veya üç döngülük bir duraklama bunun yerine sinüs çıkış blokunu düşündürür).
Beş adım
1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; bu hızda QRS komplekslerinin veya T dalgalarının içinde gizlenmiştir.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,06 sn, dar (0,12 sn’nin altında), dolayısıyla ritim karıncıkların üstünden başlıyor.
Yorum
supraventriküler taşikardi (SVT)
Cevap
supraventriküler taşikardi (SVT)
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QRS süresi
Her şerit için beş adım: 1. hız (300 ya da 1500 yöntemi, düzensizse 6 saniye yöntemi); 2. ritim: R–R aralıkları eşit mi; 3. P dalgaları: var mı, DII’de pozitif mi, her QRS’in öncesinde bir tane mi ve hepsi birbirine benzer mi; 4. PR aralığı: 0,12–0,20 sn ve sabit; 5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altında. Ritmi ancak beş adımdan sonra adlandırın. Normal sinüs ritmi beşini de geçer: 60–100/dk, düzenli, her QRS’in öncesinde pozitif P, PR 0,12–0,20 sn, QRS 0,12 sn’nin altında.
Beş adım
1. Hız: R–R = 20 küçük kare, 1500 ÷ 20 ≈ dakikada 75.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,80 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).
İlk anormal adım
QRS süresi → geniş QRS’li sinüs ritmi
Cevap
QRS süresi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: LR+ = 2,43
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Duyarlılık ve özgüllük
Se = 120/130 = 0,9231
Sp = 1128/1820 = 0,6198
Pozitif olabilirlik oranı
LR+ = 0,9231/(1 − 0,6198) = 2,428 ≈ 2,43
Cevap
LR+ = 2,43
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NPV = 99,8 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.