Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Diyaframı hangi sinir uyarır?

  1. AFrenik sinir
  2. BVagus siniri
  3. Cİnterkostal sinirler
  4. DAksesuar sinir
2.İnsan anatomisiZor

Lomber ponksiyon sırasında iğne epidural aralığa girmeden önce delinen son bağ hangisidir?

  1. ALigamentum flavum
  2. BSupraspinöz bağ
  3. CPosterior longitudinal bağ
  4. Dİnterspinöz bağ
3.İnsan fizyolojisiOrta

Birinci kalp sesine (S1) ne neden olur?

  1. AMitral ve triküspit kapakların kapanması
  2. BAtriyumların kanla dolması
  3. CAort kapağının açılması
  4. DAort ve pulmoner kapakların kapanması
4.İnsan fizyolojisiZor

Böbrek medullasındaki konsantrasyon gradyanını esas olarak hangi mekanizma oluşturur?

  1. AProksimal tübüle üre salgılanması
  2. BHenle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
  3. CADH'nin inen kola etkisi
  4. DGlomerüler filtrasyon
5.MikrobiyolojiOrta

Enfeksiyon zincirinde "rezervuar" nedir?

  1. APatojenin yeni bir konağa giriş yolu
  2. BPatojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
  3. CPatojenin enfekte konağın vücudundan çıktığı yol
  4. DEnfeksiyon riski en yüksek kişi
6.MikrobiyolojiZor

Derin, kirli bir yara şişiyor ve çok ağrılı hâle geliyor; cilt altında gaz hissedilebiliyor. En olası organizma hangisidir?

  1. ABordetella pertussis
  2. BClostridium perfringens
  3. CStreptococcus pneumoniae
  4. DNeisseria gonorrhoeae
7.FarmakolojiOrta

When should a patient take a once-daily proton pump inhibitor such as omeprazole?

  1. AStraight after a large evening meal
  2. BAbout 30–60 minutes before the first meal of the day
  3. COnly when heartburn is severe
  4. DWith a glass of milk at bedtime, when acid output is highest
8.FarmakolojiZor

A patient receiving frequent salbutamol (albuterol) nebulisers develops a fine tremor and a heart rate of 120 per minute. What is the best explanation?

  1. AThe patient is allergic to salbutamol and needs adrenaline
  2. BSalbutamol causes high potassium, which speeds the heart and causes muscle twitching
  3. CAt high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
  4. DSalbutamol blocks muscarinic receptors in the heart
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
pH7,357,457,54PaCO₂mmHg354523HCO₃⁻mmol/L222619kompanse olmamışkısmen kompansetam kompanse

Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,54, PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa) ve HCO₃⁻ 19 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.

pH 7,54PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
  1. 1kompanse olmamış
  2. 2kısmen kompanse
  3. 3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %24 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) ve PaCO₂ 45 mmHg (6,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 24%PaO₂ 60 mmHg (8,0 kPa)PaCO₂ 45 mmHg (6,0 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal fibrilasyonnormal sinüs ritmiPVK’lı sinüs ritmibirinci derece AV blok

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal fibrilasyon
  2. 2normal sinüs ritmi
  3. 3PVK’lı sinüs ritmi
  4. 4birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsades de pointesventriküler fibrilasyonidioventriküler ritimatriyal flutter, 2:1 ileti

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1torsades de pointes
  2. 2ventriküler fibrilasyon
  3. 3idioventriküler ritim
  4. 4atriyal flutter, 2:1 ileti
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Se68%Sp71%LR− = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir testin duyarlılığı %68 ve özgüllüğü %71. Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 68%Sp = 71%
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
p (%)PPV (%)3%PPV = ?100

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %73 ve özgüllüğü %85. Prevalansın %3 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

Se = 73%Sp = 85%p = 3%
PPV = %

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: A · Frenik sinir

Cevap neden bu

Frenik sinir (C3–C5 kökleri) diyaframın motor siniridir. Bu nedenle C3'ün üzerindeki yüksek servikal omurilik yaralanması kendiliğinden solunumu durdurur.

Cevap

A · Frenik sinir
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Ligamentum flavum

Cevap neden bu

İğne deriyi, supraspinöz ve interspinöz bağları, ardından ligamentum flavumu geçerek epidural aralığa, sonra dura ve araknoidi geçerek subaraknoid aralığa girer.

Cevap

A · Ligamentum flavum
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Mitral ve triküspit kapakların kapanması

Cevap neden bu

S1 ("lub") sistolün başında atriyoventriküler kapakların kapanmasıyla oluşur. S2 ("dub") semilunar kapakların kapanmasıdır.

Cevap

A · Mitral ve triküspit kapakların kapanması
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı

Cevap neden bu

Çıkan kol NaCl'yi aktif olarak interstisyuma taşır ama suyun izlemesine izin vermez; zıt akım bunu dik bir gradyana çoğaltır ve ADH daha sonra bu gradyanı idrarı yoğunlaştırmak için kullanır.

Cevap

B · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer

Cevap neden bu

Enfeksiyon zinciri etkeni, rezervuarı, çıkış kapısını, bulaş yolunu, giriş kapısını ve duyarlı konağı birbirine bağlar. Herhangi bir halkanın kırılması bulaşı durdurur.

Cevap

B · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Clostridium perfringens

Cevap neden bu

Clostridium perfringens oksijenlenmesi zayıf yaralarda gazlı gangrene neden olur. Toksinleri kası yıkar ve metabolizması krepitasyon olarak hissedilen gaz üretir. Acil cerrahi ve antibiyotik gerekir.

Cevap

B · Clostridium perfringens
7.Farmakoloji

Cevap: B · About 30–60 minutes before the first meal of the day

Cevap neden bu

Proton pump inhibitors block pumps that are active, so they work best when taken before breakfast. Food then activates the pumps when the drug level is high.

Cevap

B · About 30–60 minutes before the first meal of the day
8.Farmakoloji

Cevap: C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart

Cevap neden bu

Tremor comes from beta-2 stimulation of skeletal muscle. Tachycardia comes from some beta-1 (and cardiac beta-2) stimulation and a reflex response to vasodilation. High doses also shift potassium into cells and can cause hypokalaemia.

Cevap

C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: kısmen kompanse

Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.

ROME, değer değer

pH 7,54: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 23 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: düşük (22–26)

Kompansasyon

kısmen kompanse

Cevap

kısmen kompanse
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 54,87 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,24·713 − 45/0,8 = 171,1 − 56,25 = 114,9 mmHg

Gradyan

A–a = 114,9 − 60 = 54,87 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 54,87 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: PVK’lı sinüs ritmi

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 9 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 90.
2. Ritim: erken atımlar ve her birinin ardından gelen duraklama dışında düzenli (0,68 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,08 sn; erken atımlar geniş (0,14 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.

Yorum

PVK’lı sinüs ritmi

Cevap

PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: torsades de pointes

Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.

Beş adım

1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 7 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 214).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.

Yorum

torsades de pointes

Cevap

torsades de pointes

Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: LR− = 0,45

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Negatif olabilirlik oranı

LR− = (1 − 0,68)/0,71 = 0,4507 ≈ 0,45

Cevap

LR− = 0,45
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: PPV = 13,1 %

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)

Se·p = 0,73·0,03 = 0,0219
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,15·0,97 = 0,1455

Pozitif prediktif değer

PPV = 0,0219/(0,0219 + 0,1455) = 0,1308 ≈ 13,1%

Cevap

PPV = 13,1%

Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences