pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Diyaframı hangi sinir uyarır?
AFrenik sinir
BVagus siniri
Cİnterkostal sinirler
DAksesuar sinir
2.İnsan anatomisiZor
Lomber ponksiyon sırasında iğne epidural aralığa girmeden önce delinen son bağ hangisidir?
ALigamentum flavum
BSupraspinöz bağ
CPosterior longitudinal bağ
Dİnterspinöz bağ
3.İnsan fizyolojisiOrta
Birinci kalp sesine (S1) ne neden olur?
AMitral ve triküspit kapakların kapanması
BAtriyumların kanla dolması
CAort kapağının açılması
DAort ve pulmoner kapakların kapanması
4.İnsan fizyolojisiZor
Böbrek medullasındaki konsantrasyon gradyanını esas olarak hangi mekanizma oluşturur?
AProksimal tübüle üre salgılanması
BHenle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
CADH'nin inen kola etkisi
DGlomerüler filtrasyon
5.MikrobiyolojiOrta
Enfeksiyon zincirinde "rezervuar" nedir?
APatojenin yeni bir konağa giriş yolu
BPatojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
CPatojenin enfekte konağın vücudundan çıktığı yol
DEnfeksiyon riski en yüksek kişi
6.MikrobiyolojiZor
Derin, kirli bir yara şişiyor ve çok ağrılı hâle geliyor; cilt altında gaz hissedilebiliyor. En olası organizma hangisidir?
ABordetella pertussis
BClostridium perfringens
CStreptococcus pneumoniae
DNeisseria gonorrhoeae
7.FarmakolojiOrta
When should a patient take a once-daily proton pump inhibitor such as omeprazole?
AStraight after a large evening meal
BAbout 30–60 minutes before the first meal of the day
COnly when heartburn is severe
DWith a glass of milk at bedtime, when acid output is highest
8.FarmakolojiZor
A patient receiving frequent salbutamol (albuterol) nebulisers develops a fine tremor and a heart rate of 120 per minute. What is the best explanation?
AThe patient is allergic to salbutamol and needs adrenaline
BSalbutamol causes high potassium, which speeds the heart and causes muscle twitching
CAt high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
DSalbutamol blocks muscarinic receptors in the heart
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma arter kan gazı pH 7,54, PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa) ve HCO₃⁻ 19 mmol/L gösteriyor. Birincil bozukluk solunumsal alkaloz’dır. Ne kadar kompanse edilmiştir? Cevabınıza tıklayın.
pH 7,54PaCO₂ 23 mmHg (3,1 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
1kompanse olmamış
2kısmen kompanse
3tam kompanse
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Deniz seviyesinde, %24 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 60 mmHg (8,0 kPa) ve PaCO₂ 45 mmHg (6,0 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1atriyal fibrilasyon
2normal sinüs ritmi
3PVK’lı sinüs ritmi
4birinci derece AV blok
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1torsades de pointes
2ventriküler fibrilasyon
3idioventriküler ritim
4atriyal flutter, 2:1 ileti
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir testin duyarlılığı %68 ve özgüllüğü %71. Negatif olabilirlik oranını LR− bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 68%Sp = 71%
LR− =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %73 ve özgüllüğü %85. Prevalansın %3 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 73%Sp = 85%p = 3%
PPV = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: A · Frenik sinir
Cevap neden bu
Frenik sinir (C3–C5 kökleri) diyaframın motor siniridir. Bu nedenle C3'ün üzerindeki yüksek servikal omurilik yaralanması kendiliğinden solunumu durdurur.
Cevap
A · Frenik sinir
2.İnsan anatomisi
Cevap: A · Ligamentum flavum
Cevap neden bu
İğne deriyi, supraspinöz ve interspinöz bağları, ardından ligamentum flavumu geçerek epidural aralığa, sonra dura ve araknoidi geçerek subaraknoid aralığa girer.
Cevap
A · Ligamentum flavum
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Mitral ve triküspit kapakların kapanması
Cevap neden bu
S1 ("lub") sistolün başında atriyoventriküler kapakların kapanmasıyla oluşur. S2 ("dub") semilunar kapakların kapanmasıdır.
Cevap
A · Mitral ve triküspit kapakların kapanması
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
Cevap neden bu
Çıkan kol NaCl'yi aktif olarak interstisyuma taşır ama suyun izlemesine izin vermez; zıt akım bunu dik bir gradyana çoğaltır ve ADH daha sonra bu gradyanı idrarı yoğunlaştırmak için kullanır.
Cevap
B · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
5.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
Cevap neden bu
Enfeksiyon zinciri etkeni, rezervuarı, çıkış kapısını, bulaş yolunu, giriş kapısını ve duyarlı konağı birbirine bağlar. Herhangi bir halkanın kırılması bulaşı durdurur.
Cevap
B · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
6.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Clostridium perfringens
Cevap neden bu
Clostridium perfringens oksijenlenmesi zayıf yaralarda gazlı gangrene neden olur. Toksinleri kası yıkar ve metabolizması krepitasyon olarak hissedilen gaz üretir. Acil cerrahi ve antibiyotik gerekir.
Cevap
B · Clostridium perfringens
7.Farmakoloji
Cevap: B · About 30–60 minutes before the first meal of the day
Cevap neden bu
Proton pump inhibitors block pumps that are active, so they work best when taken before breakfast. Food then activates the pumps when the drug level is high.
Cevap
B · About 30–60 minutes before the first meal of the day
8.Farmakoloji
Cevap: C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
Cevap neden bu
Tremor comes from beta-2 stimulation of skeletal muscle. Tachycardia comes from some beta-1 (and cardiac beta-2) stimulation and a reflex response to vasodilation. High doses also shift potassium into cells and can cause hypokalaemia.
Cevap
C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kısmen kompanse
Kan gazı okuma (ROME): önce pH: 7,35’in altı asidemi, 7,45’in üstü alkalemidir. Sonra bunu açıklayan değeri bulun. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4,7–6,0 kPa) solunumsal kısımdır ve solunumsal bir bozuklukta pH’ın tersi yönde (Opposite) hareket eder; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) metabolik kısımdır ve pH ile aynı yönde (Equal) hareket eder (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Öbür değer kompansasyonu gösterir: normalse kompanse olmamıştır; pH hâlâ anormalken pH’ı geri çeken yönde anormalse kısmen kompanse; pH normal ve her iki değer anormalse tam kompanse. Aralıklar laboratuvarlar arasında biraz farklılık gösterir; bunlar alıştırma değerleridir.
ROME, değer değer
pH 7,54: alkalemi (7,45’in üstü)
PaCO₂ 23 mmHg: düşük (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: düşük (22–26)
Kompansasyon
kısmen kompanse
Cevap
kısmen kompanse
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: A–a gradyanı = 54,87 mmHg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
2. Ritim: erken atımlar ve her birinin ardından gelen duraklama dışında düzenli (0,68 sn).
3. P dalgaları: her dar QRS’in öncesinde pozitif; erken geniş atımların öncesinde yok.
4. PR aralığı: 0,16 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: sinüs atımlarında 0,08 sn; erken atımlar geniş (0,14 sn) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.
Yorum
PVK’lı sinüs ritmi
Cevap
PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: torsades de pointes
Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.
Beş adım
1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 7 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 214).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.
Yorum
torsades de pointes
Cevap
torsades de pointes
Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: LR− = 0,45
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Negatif olabilirlik oranı
LR− = (1 − 0,68)/0,71 = 0,4507 ≈ 0,45
Cevap
LR− = 0,45
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: PPV = 13,1 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.
Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)
Se·p = 0,73·0,03 = 0,0219
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,15·0,97 = 0,1455
Pozitif prediktif değer
PPV = 0,0219/(0,0219 + 0,1455) = 0,1308 ≈ 13,1%
Cevap
PPV = 13,1%
Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.