pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Kalp duvarının hangi katmanı kalp kasını içerir?
AEpikard
BEndokard
CMiyokard
DPerikard
2.İnsan anatomisiZor
Arka mediastende hangi yapı bulunur?
ATimus
BKalp
CYemek borusu
DÇıkan aort
3.İnsan fizyolojisiOrta
Vücutta pozitif geri bildirimin klasik bir örneği hangisidir?
ADoğum sırasında oksitosin salınımı
BYemekten sonra insülin salınımı
CVücut sıcaklığı yükselince terleme
DPlazma ozmolalitesi yükselince ADH salınımı
4.İnsan fizyolojisiZor
Sol ventrikül yetmezliği neden akciğer ödemine yol açar?
AArtmış sol atriyum basıncı pulmoner kapiller hidrostatik basıncı yükseltir
BSağ ventrikül akciğerlere daha az kan pompalar
CBronşiyal arterler tıkanır
DAkciğerlerde plazma onkotik basıncı keskin biçimde yükselir
5.MikrobiyolojiOrta
Tanı laboratuvarında PCR ne yapar?
ABakterileri agar plaklarında daha hızlı üretir
BSaptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir
Penisilinler Mycoplasma pneumoniae'ye karşı neden etkisizdir?
AYalnızca alyuvarların içinde yaşar
BBüyük miktarda beta-laktamaz üretir
CGirişi engelleyen kalın, mumsu bir mikolik asit tabakası vardır
DPenisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
7.FarmakolojiOrta
A patient with difficulty swallowing is prescribed several tablets. Which one should not be crushed?
AA modified-release (extended-release) tablet
BA tablet that the pharmacist says may be crushed
CA plain paracetamol tablet
DA plain aspirin dispersible tablet
8.FarmakolojiZor
A patient taking dabigatran has a life-threatening bleed. Which specific reversal agent is used?
AIdarucizumab
BProtamine sulfate
CAndexanet alfa
DVitamin K
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 76 mmHg (10,1 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,32, PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa), HCO₃⁻ 36 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.
pH 7,32PaCO₂ 73 mmHg (9,7 kPa)HCO₃⁻ 36 mmol/L
1akut
2kronik
3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1birinci derece AV blok
2junctional ritim
3normal sinüs ritmi
4atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2pace’li ritim, yakalama kaybı
3çift odacıklı (AV) pace’li ritim
4ikinci derece AV blok tip II
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 280 hasta yeni bir tedavi, 500 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide bir yan etki görüldüğünü gösteriyor. Tedaviyle olayın göreli riskini RR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
tedavi: 73/280kontrol: 65/500
RR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %50. Duyarlılığı %66 ve özgüllüğü %90 olan bir test negatiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
test öncesi 50%Se = 66%Sp = 90%negatiftir
p′ = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: C · Miyokard
Cevap neden bu
Miyokard kalın, orta kas katmanıdır. Endokard boşlukları döşer, epikard ise dışını örter.
Cevap
C · Miyokard
2.İnsan anatomisi
Cevap: C · Yemek borusu
Cevap neden bu
Arka mediasten yemek borusu, inen aort, azigos venleri ve torasik kanalı içerir. Kalp ve çıkan aort orta mediastende; timus üst ve ön mediastendedir.
Cevap
C · Yemek borusu
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Doğum sırasında oksitosin salınımı
Cevap neden bu
Serviksin gerilmesi oksitosin salınımına yol açar; oksitosin kasılmaları güçlendirir ve daha fazla gerilmeye neden olur. Döngü doğumla biter. Diğer örnekler negatif geri bildirimdir.
Cevap
A · Doğum sırasında oksitosin salınımı
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: A · Artmış sol atriyum basıncı pulmoner kapiller hidrostatik basıncı yükseltir
Cevap neden bu
Yetersiz bir sol ventrikül basıncı sol atriyuma ve pulmoner venlere geri yansıtır. Yüksek kapiller hidrostatik basınç sıvıyı akciğer interstisyumuna ve alveollere iter.
Cevap
A · Artmış sol atriyum basıncı pulmoner kapiller hidrostatik basıncı yükseltir
5.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Saptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir
Cevap neden bu
Polimeraz zincir reaksiyonu hedef diziyi milyonlarca kez çoğaltır. Kültürü zor patojenleri saptayabilir; RNA virüsleri önce DNA'ya dönüştürülür (RT-PCR).
Cevap
B · Saptanabilmesi için belirli bir DNA dizisinin çok sayıda kopyasını üretir
6.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Penisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
Cevap neden bu
Mycoplasma'nın hücre duvarı yoktur; bu yüzden beta-laktamların hedefi yoktur. Bunun yerine ribozoma etki eden makrolidler veya tetrasiklinler kullanılır.
Cevap
D · Penisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
7.Farmakoloji
Cevap: A · A modified-release (extended-release) tablet
Cevap neden bu
Crushing modified-release products destroys the release mechanism and can cause toxic peaks. Enteric-coated tablets should also not be crushed; the pharmacist can advise on liquid or other forms.
Cevap
A · A modified-release (extended-release) tablet
8.Farmakoloji
Cevap: A · Idarucizumab
Cevap neden bu
Idarucizumab is an antibody fragment that binds dabigatran. Andexanet alfa reverses factor Xa inhibitors, protamine reverses heparin, and vitamin K reverses warfarin.
Cevap
A · Idarucizumab
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 27,6 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|76 − 40| = 36 mmHg → 3,6 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 1·3,6 = 27,6 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 27,6 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: kronik
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen HCO₃⁻
akut: 24 + 1·3,3 = 27,3 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·3,3 = 35,55 mmol/L
Karşılaştırın
ölçülen: 36 mmol/L → kronik
Cevap
kronik
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: junctional ritim
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 26 küçük kare, 1500 ÷ 26 ≈ dakikada 58.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,04 sn.
3. P dalgaları: ters, her QRS’in hemen sonrasında.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
junctional ritim
Cevap
junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: pace’li ritim, yakalama kaybı
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
2. Ritim: pace sivri dalgaları düzenli (her 1,00 sn’de bir), ancak bazı sivri dalgalardan sonra QRS eksik olduğu için R–R düzensiz.
3. P dalgaları: görünmüyor.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: yakalanan sivri dalgalardan sonra 0,16 sn ve geniş; 2 sivri dalgayı QRS izlemiyor (yakalama yok).
Yorum
pace’li ritim, yakalama kaybı
Cevap
pace’li ritim, yakalama kaybı
Yakalama kaybı: pacemaker ateşleniyor ama kalp yanıt vermiyor. Ders kitapları bunu bildirilmesi acil bir durum olarak ele alır, çünkü hasta pacemaker’a bağımlı olabilir.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: RR = 2,01
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Olay hızları
EER = 73/280 = 0,2607
CER = 65/500 = 0,13
Göreli risk
RR = 0,2607/0,13 = 2,005 ≈ 2,01
Cevap
RR = 2,01
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 27,4 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.