Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Diyaframı hangi sinir uyarır?

  1. AFrenik sinir
  2. BAksesuar sinir
  3. Cİnterkostal sinirler
  4. DVagus siniri
2.İnsan anatomisiZor

Fleksiyonun başında femuru tibia üzerinde laterale döndürerek tam ekstansiyondaki dizin "kilidini açan" kas hangisidir?

  1. APopliteus
  2. BSartorius
  3. CBiceps femoris
  4. DGastroknemius
3.İnsan fizyolojisiOrta

Ağır karaciğer hastalığında olduğu gibi düşük plazma albümini esas olarak neden ödeme yol açar?

  1. AKapiller hidrostatik basınç düşer
  2. BLenfatik drenaj artar
  3. CPlazma onkotik basıncı düşer
  4. DKapillerler geçirimsiz hâle gelir
4.İnsan fizyolojisiZor

Bir pulmoner emboli akciğerin iyi havalanan bir bölgesine kan akımını engelliyor. O bölgenin ventilasyon-perfüzyon (V/Q) oranı nasıl değişir?

  1. ASıfır olur ve şant gibi davranır
  2. BPnömonide olduğu gibi düşük olur
  3. CVentilasyon da düştüğü için normal kalır
  4. DÇok yükselir ve ölü boşluk gibi davranır
5.MikrobiyolojiOrta

Gebe kadınlara neden pastörize edilmemiş yumuşak peynirlerden kaçınmaları önerilir?

  1. ATenya yumurtaları içerebilirler
  2. BPlasentayı geçebilen hepatit C virüsünü çoğu zaman içerirler
  3. CFetüs için çok fazla laktoz içerirler
  4. DFetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.MikrobiyolojiZor

Joseph Lister 1860'larda ameliyat sonrası enfeksiyonu azalttı. Temel yeniliği neydi?

  1. AHer ameliyattan önce tüm cerrahi aletleri buharlı otoklavlarla sterilize etmek
  2. BYaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak
  3. CCerrahları stafilokoklara karşı aşılamak
  4. DHer ameliyattan sonra sülfonamid antibiyotikler vermek
7.FarmakolojiOrta

Which early signs suggest systemic toxicity from a local anaesthetic?

  1. AHeavy sweating, salivation and diarrhoea
  2. BNumbness around the mouth, metallic taste and tinnitus
  3. CPinpoint pupils and slow, shallow breathing
  4. DItchy rash and swelling only at the injection site
8.FarmakolojiZor

A breastfeeding mother needs a mild analgesic. Which drug is generally considered compatible with breastfeeding?

  1. AAspirin
  2. BPethidine (meperidine)
  3. CParacetamol (acetaminophen)
  4. DCodeine (as co-codamol)
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal alkalozda PaCO₂, 40’ın altındaki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 2 mmol/L düşer. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 30 mmHg (4,0 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
pH7,357,457,22PaCO₂mmHg354568HCO₃⁻mmol/L222627akutkronikkronik üzerine akut

Bir alıştırma gazı solunumsal asidoz gösteriyor: pH 7,22, PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Sınıflandırmak için ‘HCO₃⁻ her 10 mmHg için 1 mmol/L artar (akut) ya da 3,5 mmol/L artar (kronik)’ kurallarını kullanın. Cevabınıza tıklayın.

pH 7,22PaCO₂ 68 mmHg (9,1 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3kronik üzerine akut
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal flutter, 2:1 iletisinüs aritmisiatriyal flutter, 4:1 iletiatriyal fibrilasyon

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal flutter, 2:1 ileti
  2. 2sinüs aritmisi
  3. 3atriyal flutter, 4:1 ileti
  4. 4atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVventriküler taşikarditorsades de pointessinüs taşikardisiatriyal fibrilasyon

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1ventriküler taşikardi
  2. 2torsades de pointes
  3. 3sinüs taşikardisi
  4. 4atriyal fibrilasyon
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olgukontrollermaruz kalmış5578abmaruz kalmamış65182cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 120 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 260 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 55b = 78c = 65d = 182
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir?negatiftirtoplam10 000

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %82 ve özgüllüğü %87 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %25. Kaç yanlış pozitif sonuç FP beklenir?

N = 10 000p = 25%Se = 82%Sp = 87%
FP =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: A · Frenik sinir

Cevap neden bu

Frenik sinir (C3–C5 kökleri) diyaframın motor siniridir. Bu nedenle C3'ün üzerindeki yüksek servikal omurilik yaralanması kendiliğinden solunumu durdurur.

Cevap

A · Frenik sinir
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Popliteus

Cevap neden bu

Tam ekstansiyonda diz, femurun medial rotasyonuyla kilitlenir. Popliteus, fleksiyonun başlayabilmesi için femuru sabit tibia üzerinde laterale döndürerek kilidi açar.

Cevap

A · Popliteus
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Plazma onkotik basıncı düşer

Cevap neden bu

Albümin, sıvıyı kapillerlere geri çeken plazma onkotik basıncının çoğunu oluşturur. Düştüğünde daha fazla sıvı dokularda kalır.

Cevap

C · Plazma onkotik basıncı düşer
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: D · Çok yükselir ve ölü boşluk gibi davranır

Cevap neden bu

Perfüzyonsuz ventilasyon çok yüksek bir V/Q oranı (ölü boşluk) verir. Pnömonide olduğu gibi şant bunun tersidir: ventilasyonsuz perfüzyon.

Cevap

D · Çok yükselir ve ölü boşluk gibi davranır
5.Mikrobiyoloji

Cevap: D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler

Cevap neden bu

Listeria monocytogenes soğutulmuş gıdalarda üreyebilir ve plasentayı geçebilir. Düşüğe, ölü doğuma veya ağır yenidoğan enfeksiyonuna neden olabilir.

Cevap

D · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Yaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak

Cevap neden bu

Lister yaralara, pansumanlara ve aletlere karbolik asit uyguladı; bu, ameliyat sonrası enfeksiyonu büyük ölçüde azalttı. Böylece antiseptik cerrahi başladı.

Cevap

B · Yaralarda ve aletlerde antiseptik olarak karbolik asit (fenol) kullanmak
7.Farmakoloji

Cevap: B · Numbness around the mouth, metallic taste and tinnitus

Cevap neden bu

Local anaesthetic toxicity starts with central nervous system signs such as perioral numbness, metallic taste, tinnitus and agitation. It can progress to seizures, arrhythmias and cardiac arrest.

Cevap

B · Numbness around the mouth, metallic taste and tinnitus
8.Farmakoloji

Cevap: C · Paracetamol (acetaminophen)

Cevap neden bu

Paracetamol passes into milk in small amounts and is widely regarded as safe. Codeine can cause dangerous opioid levels in babies of ultra-rapid metaboliser mothers, aspirin carries a Reye's risk and pethidine's metabolite accumulates in infants.

Cevap

C · Paracetamol (acetaminophen)
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 22 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|30 − 40| = 10 mmHg → 1 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 − 2·1 = 22 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 22 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: akut

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Beklenen HCO₃⁻

akut: 24 + 1·2,8 = 26,8 mmol/L
kronik: 24 + 3,5·2,8 = 33,8 mmol/L

Karşılaştırın

ölçülen: 27 mmol/L → akut

Cevap

akut
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: atriyal fibrilasyon

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 9 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 90.
2. Ritim: düzensiz düzensiz, R–R 0,48 ile 1,02 sn arasında, belirli bir örüntü yok.
3. P dalgaları: yok; temel çizgide küçük düzensiz fibrilasyon dalgaları var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

atriyal fibrilasyon

Cevap

atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ventriküler taşikardi

Ventriküler ritimler: ventriküler taşikardi, 100/dk’nın üzerinde, genellikle 150–250/dk hızında, düzenli, ilişkili P dalgası olmayan, art arda üç ya da daha fazla geniş (0,12 sn ve üzeri) kompleks dizisidir. Ventriküler fibrilasyon, tanımlanabilir P dalgası, QRS kompleksi ya da T dalgası ve sayılabilir hızı olmayan kaotik, düzensiz bir dalga biçimidir. Asistoli, ventriküler aktivitenin olmadığı neredeyse düz bir çizgidir; düz çizgi her zaman hastanın, elektrotların ve kazancın kontrol edilmesi ve ikinci bir derivasyon ile doğrulanır. Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir, asistoli değildir.

Beş adım

1. Hız: R–R = 10 küçük kare, 1500 ÷ 10 ≈ dakikada 150.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,40 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,14 sn, geniş (0,12 sn ve üzeri).

Yorum

ventriküler taşikardi

Cevap

ventriküler taşikardi

Resüsitasyon kılavuzlarında VF ve nabızsız VT şok verilebilir ritimlerdir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: OR = 1,97

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Maruziyet odds’u

olgu: 55/65 = 0,8462
kontroller: 78/182 = 0,4286

Odds oranı

OR = (55·182)/(78·65) = 1,974 ≈ 1,97

Cevap

OR = 1,97

OR 1’in üzerinde: maruziyet olgular arasında daha yaygındır.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: FP = 975

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Hastalığı olanlar ve olmayanlar

10 000·0,25 = 2500
10 000 − 2500 = 7500

Yanlış pozitifler

FP = 7500·0,13 = 975

Cevap

FP = 975

3025 pozitiften yalnızca 2050 kişide hastalık var (PPD %67,8).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences