Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Trakeanın büyük bölümünü hangi tür epitel döşer?

  1. AÇok katlı yassı epitel
  2. BYalancı çok katlı silli silindirik epitel
  3. CDeğişici epitel
  4. DTek katlı kübik epitel
2.İnsan anatomisiZor

Bir bıçak yarası omuriliğin sol yarısını T10 düzeyinde kesiyor. Lezyonun altında hangi kayıp örüntüsü beklenir?

  1. AYalnızca sol tarafta tüm duyu ve hareket kaybı
  2. BSol tarafta güçsüzlük ve propriosepsiyon kaybı, sağ tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybı
  3. CYalnızca her iki tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybı
  4. DSağ tarafta güçsüzlük ve propriosepsiyon kaybı, sol tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybı
3.İnsan fizyolojisiOrta

Anatomik ölü boşluk nedir?

  1. AGaz değişiminin olmadığı iletici hava yollarının hacmi
  2. BTam ekspirasyondan sonra akciğerlerde kalan hava (rezidüel hacim)
  3. Cİki plevra yaprağı arasındaki boşluk
  4. DTamamen çökmüş alveoller
4.İnsan fizyolojisiZor

Afferent arteriyol değişmeden bir glomerülün eferent arteriyolünün daralması ne eğilimdedir?

  1. AGlomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi düşürmek
  2. BGlomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak
  3. CGFR üzerinde hiç etki etmemek
  4. DFiltrasyonu tamamen durdurmak
5.MikrobiyolojiOrta

Tüberküloza hangi organizma neden olur ve onu Gram yöntemiyle boyamayı ne zorlaştırır?

  1. AAmipler içinde yaşayan Legionella pneumophila
  2. BMumsu, mikolik asitli bir duvarı olan Mycobacterium tuberculosis
  3. CKapsülü olan Streptococcus pneumoniae
  4. DBoyayı alacak hücre duvarı olmayan Mycoplasma pneumoniae
6.MikrobiyolojiZor

Corynebacterium diphtheriae ancak difteri toksini üretirse difteriye neden olur. Bu toksini ne zaman üretir?

  1. AYalnızca yüksek sıcaklıkta üretildiğinde
  2. BToksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında
  3. CAntibiyotiklere her maruz kaldığında
  4. DYalnızca E. coli ile konjugasyon yapıp bir plazmit aldıktan sonra
7.FarmakolojiOrta

Which advice helps reduce the most common side effect of varenicline?

  1. ATake it on an empty stomach at bedtime with a little milk
  2. BTake it after food with a full glass of water
  3. CTake it with alcohol to reduce nausea
  4. DTake double doses in the first week
8.FarmakolojiZor

A patient taking warfarin asks for something for a headache. Which drug is usually the safest choice?

  1. AParacetamol (acetaminophen)
  2. BNaproxen
  3. CIbuprofen, at the lowest dose
  4. DAspirin
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Alıştırma değerleri: Na⁺ 142 mmol/L, glukoz 14,4 mmol/L ve üre 15 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.

Na⁺ 142 mmol/Lglukoz 14,4 mmol/Lüre 15 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Alıştırma değerleri: Na⁺ 135, Cl⁻ 95, HCO₃⁻ 21 mmol/L ve albümin 24 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.

Na⁺ 135 mmol/LCl⁻ 95 mmol/LHCO₃⁻ 21 mmol/Lalbümin 24 g/L
AGc = mmol/L
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mV

Bu düzenli DII şeridinde QT aralığını ve R–R aralığını ölçün, sonra hıza göre düzeltilmiş QTc değerini Bazett formülüyle hesaplayın: QTc = QT/√RR (her ikisi de saniye cinsinden). Cevabı saniye cinsinden üç ondalık basamakla verin.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QTc = s
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsades de pointesidioventriküler ritimventriküler fibrilasyonsupraventriküler taşikardi (SVT)

Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1torsades de pointes
  2. 2idioventriküler ritim
  3. 3ventriküler fibrilasyon
  4. 4supraventriküler taşikardi (SVT)
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olgukontrollermaruz kalmış118227abmaruz kalmamış202193cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 320 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 420 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

a = 118b = 227c = 202d = 193
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
kontrol29%tedavi?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). İlaç olmadan hastaların %29’inde bir yıl içinde belirli bir yan etki görülüyor. İlaç bu riski GR = 1,39 göreli riskiyle artırıyor. Zarar görmek için gereken sayıyı NNH bulun: bir hastada ek olarak yan etki görülmesi için kaç hasta ilacı bir yıl kullanmalıdır? Hasta sayısına, tam sayıya yukarı yuvarlayın.

kontrol 29%RR = 1,39
NNH =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: B · Yalancı çok katlı silli silindirik epitel

Cevap neden bu

Solunum epiteli goblet hücreleri içeren yalancı çok katlı silli silindirik epiteldir. Mukus partikülleri tutar ve siller onu farinkse doğru yukarı taşır.

Cevap

B · Yalancı çok katlı silli silindirik epitel
2.İnsan anatomisi

Cevap: B · Sol tarafta güçsüzlük ve propriosepsiyon kaybı, sağ tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybı

Cevap neden bu

Brown-Séquard sendromunda kortikospinal yol ve dorsal kolonlar aynı tarafta kaybolurken, giriş yakınında çaprazlaşan spinotalamik yol karşı tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybına yol açar.

Cevap

B · Sol tarafta güçsüzlük ve propriosepsiyon kaybı, sağ tarafta ağrı ve ısı duyusu kaybı
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: A · Gaz değişiminin olmadığı iletici hava yollarının hacmi

Cevap neden bu

Anatomik ölü boşluk (yaklaşık 150 ml) burun, trakea ve bronşlardaki havadır. Her solukta hareket eder ama alveollere hiç ulaşmaz.

Cevap

A · Gaz değişiminin olmadığı iletici hava yollarının hacmi
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: B · Glomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak

Cevap neden bu

Eferent daralma kanı glomerülde tutarak basıncını ve GFR'yi yükseltir. Anjiyotensin II bu şekilde etki eder; bu yüzden ACE inhibitörleri GFR'yi düşürebilir.

Cevap

B · Glomerüler kapiller basıncı ve GFR'yi artırmak
5.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Mumsu, mikolik asitli bir duvarı olan Mycobacterium tuberculosis

Cevap neden bu

M. tuberculosis'in duvarı mikolik asitçe zengindir; bu yüzden Gram boyamaya direnir ve aside dirençli boyamalarla tanımlanır.

Cevap

B · Mumsu, mikolik asitli bir duvarı olan Mycobacterium tuberculosis
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Toksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında

Cevap neden bu

tox geni bir bakteriyofaj tarafından taşınır. Faj profaj olarak entegre olduğunda bakteri toksin üretebilir. Fajı taşımayan suşlar toksijenik değildir.

Cevap

B · Toksin genini taşıyan bir bakteriyofaj taşıdığında
7.Farmakoloji

Cevap: B · Take it after food with a full glass of water

Cevap neden bu

Nausea is the most common adverse effect of varenicline and is reduced by taking it after food with water. Patients should also report changes in mood or behaviour.

Cevap

B · Take it after food with a full glass of water
8.Farmakoloji

Cevap: A · Paracetamol (acetaminophen)

Cevap neden bu

NSAIDs and aspirin impair platelet function and can cause GI bleeding, which adds to warfarin's bleeding risk. Paracetamol is usually preferred, though regular high doses can raise the INR.

Cevap

A · Paracetamol (acetaminophen)
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: Osm = 313 mOsm/kg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Hesaplanan ozmolalite

Osm = 2·142 + 14,4 + 15 = 313,4 ≈ 313 mOsm/kg

Cevap

Osm = 313 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: AGc = 23 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

Anyon açığı

AG = 135 − (95 + 21) = 19

Albümin düzeltmesi

19 + 0,25·(40 − 24) = 23 mmol/L

Cevap

AGc = 23 mmol/L

Düzeltmeden sonra yaklaşık 12’nin üstünde: yüksek anyon açığı.

11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: QTc = 0,42 s

QT ve QTc: QT aralığı QRS kompleksinin başından T dalgasının sonuna kadar uzanır. Kalp hızı arttıkça kısalır; bu nedenle saniye cinsinden R–R aralığı kullanılarak hıza göre düzeltilir: Bazett QTc = QT/√RR ve Fridericia QTc = QT/∛RR. Bazett çoğu ders kitabında kullanılan formüldür; hızlı hızlarda fazla düzeltir, bu durumlarda Fridericia tercih edilir. Sınırlar kaynaklara göre değişir: erkeklerde yaklaşık 0,45 sn, kadınlarda 0,46 sn üzerindeki QTc genellikle uzamış, 0,50 sn üzeri ise belirgin uzamış olarak adlandırılır.

Ölçün

QT = 10,5 × 0,04 = 0,42 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s

Bazett formülü

QTc = 0,42/√1,00 = 0,42/1 = 0,42 s

Cevap

QTc = 0,42 s

Olağan sınırlar içinde (erkekler için yaklaşık 0,45 sn, kadınlar için 0,46 sn). (420 ms)

12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: torsades de pointes

Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.

Beş adım

1. Hız: çok hızlı, kompleksler yaklaşık 6 küçük kare arayla (dakikada yaklaşık 250).
2. Ritim: hızlı ve yaklaşık düzenli, ancak komplekslerin yüksekliği ve yönü tekrarlayan bir iğ (mekik) örüntüsüyle değişiyor.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: geniş ve polimorfik; kompleksler izoelektrik hat çevresinde dönüyor, birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakıyor.

Yorum

torsades de pointes

Cevap

torsades de pointes

Torsades de pointes, uzamış QT aralığına bağlı polimorfik bir VT’dir. Bu yalnızca tanıma alıştırmasıdır.

13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: OR = 0,5

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Maruziyet odds’u

olgu: 118/202 = 0,5842
kontroller: 227/193 = 1,176

Odds oranı

OR = (118·193)/(227·202) = 0,4967 ≈ 0,5

Cevap

OR = 0,5

OR 1’in altında: maruziyet olgular arasında daha az yaygındır; bu koruyucu bir etkiyi düşündürür.

14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: NNH = 9

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

İlaçla risk

0,29·1,39 = 0,4031

Mutlak risk artışı

ARI = 0,4031 − 0,29 = 0,1131

Zarar görmek için gereken sayı

NNH = 1/0,1131 = 8,842 → 9

Cevap

NNH = 9

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences