pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Spermler testisten çıktıktan sonra hangi yapıda olgunlaşır ve depolanır?
AEpididimis
BSeminal vezikül
CSeminifer tübüller
DProstat bezi
2.İnsan anatomisiZor
Aksiller lenf nodu ameliyatından sonra hasta duvara doğru ittiğinde skapulası göğüs duvarından dışarı çıkıyor. Hangi sinir hasar görmüştür?
ASupraskapular sinir
BAksiller sinir
CTorakodorsal sinir
DUzun torasik sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta
Hangi reseptörler esas olarak arteriyel oksijen düzeyindeki düşüşe yanıt verir?
AKarotis sinüsündeki baroreseptörler
BAkciğerlerdeki gerim reseptörleri
CKarotis ve aort cisimciklerindeki periferik kemoreseptörler
DMedulladaki santral kemoreseptörler
4.İnsan fizyolojisiZor
Böbrek medullasındaki konsantrasyon gradyanını esas olarak hangi mekanizma oluşturur?
AADH'nin inen kola etkisi
BGlomerüler filtrasyon
CProksimal tübüle üre salgılanması
DHenle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
5.MikrobiyolojiOrta
Gebe kadınlara neden pastörize edilmemiş yumuşak peynirlerden kaçınmaları önerilir?
AFetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
BPlasentayı geçebilen hepatit C virüsünü çoğu zaman içerirler
CFetüs için çok fazla laktoz içerirler
DTenya yumurtaları içerebilirler
6.MikrobiyolojiZor
Griffith'in 1928 deneyinde, ısıyla öldürülmüş düzgün (S) pnömokokların canlı pürüzlü (R) pnömokoklarla karışımı enjekte edilen fareler öldü. Bu neyi gösterdi?
AVirüsler bakteriler arasında gen taşır
BPürüzlü pnömokoklar her zaman düzgün olanlardan daha virülandır
CÖlü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir
DIsı pnömokokları öldürmez
7.FarmakolojiOrta
How does sucralfate help a peptic ulcer heal?
AIt blocks histamine H2 receptors in the stomach
BIt neutralises acid by releasing bicarbonate
CIt kills Helicobacter pylori directly
DIt forms a protective coating over the ulcer base
8.FarmakolojiZor
Before starting rituximab, patients are tested for hepatitis B. Why?
ARituximab is made from the hepatitis B virus
BRituximab is a vaccine against hepatitis B
CHepatitis B infection makes rituximab completely ineffective
DRituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı, HCO₃⁻ 10 mmol/L ile metabolik asidoz gösteriyor. Beklenen PaCO₂ değerini (aralığın merkezi), mmHg cinsinden bulmak için Winter formülünü kullanın.
Bu DII şeridi atriyal flutter gösteriyor. QRS başına flutter dalgası sayısı kaçtır (n:1 iletimdeki n)?
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
QRS başına flutter dalgası =
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Palpe edilebilir nabzı olmayan bir hastada monitörde bu organize ritim görülüyor (nabızsız elektriksel aktivite). Erişkin resüsitasyon kılavuzları bunun için hangi tedaviyi belirtir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1acil defibrilasyon
2CPR (şok verilemeyen ritim)
3senkronize kardiyoversiyon
4transkutan pace
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir olgu-kontrol çalışması, hastalığı olan 60 hastayı (olgular) ve hastalığı olmayan 110 kişiyi (kontroller) karşılaştırıyor. Tablo, her grupta kaç kişinin bir risk etkenine maruz kaldığını gösteriyor. Maruziyet için odds oranını OR bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
a = 20b = 55c = 40d = 55
OR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın bir hastalık için test öncesi olasılığı %20. Duyarlılığı %95 ve özgüllüğü %89 olan bir test pozitiftir çıkıyor. Hastalığın test sonrası olasılığını p′ yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
test öncesi 20%Se = 95%Sp = 89%pozitiftir
p′ = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: A · Epididimis
Cevap neden bu
Spermler seminifer tübüllerde üretilir, ardından duktus deferense geçmeden önce epididimiste olgunlaşır ve depolanır.
Cevap
A · Epididimis
2.İnsan anatomisi
Cevap: D · Uzun torasik sinir
Cevap neden bu
Uzun torasik sinir, skapulayı göğüs duvarına karşı tutan serratus anterioru uyarır. Hasarı kanatlı skapulaya yol açar.
Cevap
D · Uzun torasik sinir
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Karotis ve aort cisimciklerindeki periferik kemoreseptörler
Cevap neden bu
Karotis ve aort cisimcikleri düşük PaO₂'yi (ve ayrıca yüksek CO₂ ve H⁺'yı) algılar. Santral kemoreseptörler CO₂'ye yanıt verir, ancak oksijene doğrudan yanıt vermez.
Cevap
C · Karotis ve aort cisimciklerindeki periferik kemoreseptörler
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
Cevap neden bu
Çıkan kol NaCl'yi aktif olarak interstisyuma taşır ama suyun izlemesine izin vermez; zıt akım bunu dik bir gradyana çoğaltır ve ADH daha sonra bu gradyanı idrarı yoğunlaştırmak için kullanır.
Cevap
D · Henle kulpunun zıt akım çoğaltıcısı
5.Mikrobiyoloji
Cevap: A · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
Cevap neden bu
Listeria monocytogenes soğutulmuş gıdalarda üreyebilir ve plasentayı geçebilir. Düşüğe, ölü doğuma veya ağır yenidoğan enfeksiyonuna neden olabilir.
Cevap
A · Fetüse zarar verebilen Listeria içerebilirler
6.Mikrobiyoloji
Cevap: C · Ölü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir
Cevap neden bu
Ölü S suşundan gelen bir şey, canlı R bakterilerini kapsül oluşturan, virülan S bakterilerine dönüştürdü. Avery, MacLeod ve McCarty daha sonra bu dönüştürücü ilkenin DNA olduğunu gösterdi.
Cevap
C · Ölü bakterilerden gelen bir "dönüştürücü ilke" zararsız bakterileri virülan bakterilere çevirebilir
7.Farmakoloji
Cevap: D · It forms a protective coating over the ulcer base
Cevap neden bu
Sucralfate forms a gel-like barrier that sticks to the ulcer and protects it from acid and pepsin. It is taken on an empty stomach and can reduce the absorption of other drugs taken at the same time.
Cevap
D · It forms a protective coating over the ulcer base
8.Farmakoloji
Cevap: D · Rituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
Cevap neden bu
Rituximab destroys CD20-positive B cells, weakening control of latent hepatitis B. Reactivation can cause fulminant hepatitis, so carriers receive monitoring or antiviral prophylaxis.
Cevap
D · Rituximab can reactivate hepatitis B and cause liver failure
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: PaCO₂ = 23 mmHg
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
menzil: 21–25 mmHg
Cevap
PaCO₂ = 23 mmHg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: ek solunumsal asidoz
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Beklenen PaCO₂
1,5·13 + 8 = 27,5 → 25,5–29,5 mmHg
Karşılaştırın
ölçülen: 35 mmHg → ek solunumsal asidoz
Cevap
ek solunumsal asidoz
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: QRS başına flutter dalgası = 3
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Flutter dalgaları
F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300
QRS kompleksleri
R–R = 15 küçük kare = 0,60 sn → 1500 ÷ 15 = dakikada 100
iletim oranı = 300 ÷ 100 = 3:1
Cevap
QRS başına flutter dalgası = 3
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: CPR (şok verilemeyen ritim)
Nabızsız elektriksel aktivite (PEA): PEA bir şeritte görülemez. Monitör organize elektriksel aktivite gösterir (VF, VT veya asistoli dışında bir ritim) ancak hastanın palpe edilebilir nabzı yoktur; bu nedenle hasta kontrol edilerek tanınır. Erişkin resüsitasyon kılavuzlarında PEA ve asistoli şok verilemeyen kalp durması ritimleridir: yüksek kaliteli CPR, mümkün olan en kısa sürede epinefrin ve geri döndürülebilir nedenlerin araştırılması (Hs ve Ts: hipovolemi, hipoksi, tansiyon pnömotoraks ve kardiyak tamponad gibi). VF ve nabızsız VT şok verilebilen ritimlerdir.
Şeridin gösterdiği
1. Hız: R–R = 21 küçük kare, 1500 ÷ 21 ≈ dakikada 71.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,84 sn.
3. P dalgaları: pozitif, her QRS’in öncesinde bir tane, hepsi birbirine benzer.
4. PR aralığı: 0,18 sn, sabit, 0,12–0,20 sn aralığında.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
normal sinüs ritmi
Hastanın gösterdiği
organize elektriksel aktiviteye rağmen nabız yok: nabızsız elektriksel aktivite (PEA), şok verilemeyen bir kalp durması ritmi
Cevap
CPR (şok verilemeyen ritim)
Cevap
CPR (şok verilemeyen ritim)
PEA yatak başında tanınır, asla yalnızca şeritten değil. Bu bir sınav alıştırmasıdır, klinik rehber değildir.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: OR = 0,5
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
Maruziyet odds’u
olgu: 20/40 = 0,5
kontroller: 55/55 = 1
Odds oranı
OR = (20·55)/(55·40) = 0,5
Cevap
OR = 0,5
OR 1’in altında: maruziyet olgular arasında daha az yaygındır; bu koruyucu bir etkiyi düşündürür.
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: p′ = 68,3 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.