pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Diyaframı hangi sinir uyarır?
Aİnterkostal sinirler
BVagus siniri
CFrenik sinir
DAksesuar sinir
2.İnsan anatomisiZor
L4–L5 düzeyinde büyük bir santral disk hernisi eyer anestezisi, idrar retansiyonu ve iki taraflı bacak güçsüzlüğüne yol açıyor. Hangi yapı basıya uğramıştır?
AKauda ekuina
BTorakal omurilik
CKalçadaki siyatik sinir
DFemoral sinir
3.İnsan fizyolojisiOrta
Aldosteronun böbrek üzerindeki temel etkisi nedir?
AProksimal tübülde glukoz geri emilimi
BDistal nefronda sodyum geri emilimi ve potasyum sekresyonu
CYalnızca akuaporinler yerleştirerek su geri emilimi
DGlomerülde artmış filtrasyon
4.İnsan fizyolojisiZor
Bir hastanın arter kan gazında pH 7,30, PaCO₂ 7,8 kPa (59 mmHg) ve normal bikarbonat var. En olası bozukluk nedir?
AKompanse metabolik alkaloz
BSolunumsal alkaloz
CAkut solunumsal asidoz
DMetabolik asidoz
5.MikrobiyolojiOrta
Enfeksiyon zincirinde "rezervuar" nedir?
AEnfeksiyon riski en yüksek kişi
BPatojenin yeni bir konağa giriş yolu
CPatojenin enfekte konağın vücudundan çıktığı yol
DPatojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
6.MikrobiyolojiZor
Bir üriner kateter biyofilm içindeki bakterilerle kolonize olmuş. Neden yalnızca antibiyotik vermek yerine kateter genellikle değiştirilir?
AAntibiyotikler kateter malzemesine zarar verir
BBiyofilmdeki bakteriler korunur ve antibiyotiklerle öldürülmeleri çok daha zordur
CBiyofilm bakterileri hastalığa neden olamaz
DBiyofilmler yalnızca virüs içerir, bu yüzden antibiyotikler işe yaramaz
7.FarmakolojiOrta
A patient takes cholestyramine. How should other oral medicines be timed?
AMix them into the cholestyramine drink so they are taken together
BTake them 1 hour before or several hours after cholestyramine
CTake them all at the same time as cholestyramine
DTiming does not matter, as cholestyramine is not absorbed
8.FarmakolojiZor
A patient taking dabigatran has a life-threatening bleed. Which specific reversal agent is used?
AVitamin K
BProtamine sulfate
CAndexanet alfa
DIdarucizumab
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Alıştırma değerleri: Na⁺ 150 mmol/L, glukoz 20,4 mmol/L ve üre 20,8 mmol/L. Serum ozmolalitesini, Osm = 2·Na⁺ + glukoz + üre, en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayın.
Na⁺ 150 mmol/Lglukoz 20,4 mmol/Lüre 20,8 mmol/L
Osm = mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlamaZor
Alıştırma değerleri: Na⁺ 136, Cl⁻ 108, HCO₃⁻ 20 mmol/L ve albümin 30 g/L. Albümine göre düzeltilmiş anyon açığını, AGc = AG + 0,25·(40 − albümin), bulun.
Bu DII şeridi atriyal flutter gösteriyor. Flutter dalgası aralığını ölçün ve atriyal hız değerini dakikadaki atım sayısı olarak bulun.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
atriyal hız = bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu DII şeridindeki ritmi belirleyin. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2ventriküler taşikardi
3üçüncü derece (tam) AV blok
4sinüs bradikardisi
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir kohort çalışmasında maruz kalanlar 67 yeni olguyla 2500 kişi-yıl, maruz kalmayanlar 121 yeni olguyla 6700 kişi-yıl katkı sağladı. İnsidans hızı oranını IRR (maruz kalanlar ve kalmayanlar karşılaştırması) bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
maruz kalmış: 67/2500 PYmaruz kalmamış: 121/6700 PY
IRR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %74 ve özgüllüğü %86. Prevalansın %1 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Pozitif prediktif değeri PPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 74%Sp = 86%p = 1%
PPV = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: C · Frenik sinir
Cevap neden bu
Frenik sinir (C3–C5 kökleri) diyaframın motor siniridir. Bu nedenle C3'ün üzerindeki yüksek servikal omurilik yaralanması kendiliğinden solunumu durdurur.
Cevap
C · Frenik sinir
2.İnsan anatomisi
Cevap: A · Kauda ekuina
Cevap neden bu
L1–L2'nin altında kanal kauda ekuinayı içerir. Bu lomber ve sakral köklerin santral basısı, cerrahi bir acil durum olan kauda ekuina sendromuna yol açar.
Cevap
A · Kauda ekuina
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: B · Distal nefronda sodyum geri emilimi ve potasyum sekresyonu
Cevap neden bu
Aldosteron distal tübül ve toplayıcı kanala etki ederek Na⁺ geri emilimini ve K⁺ sekresyonunu artırır. Su sodyumu izler ve kan hacmi artar.
Cevap
B · Distal nefronda sodyum geri emilimi ve potasyum sekresyonu
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: C · Akut solunumsal asidoz
Cevap neden bu
Yüksek CO₂ ile düşük pH solunumsal asidoza işaret eder. Bikarbonat henüz yükselmemiş, yani böbrekler kompanse etmemiş: akuttur.
Cevap
C · Akut solunumsal asidoz
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
Cevap neden bu
Enfeksiyon zinciri etkeni, rezervuarı, çıkış kapısını, bulaş yolunu, giriş kapısını ve duyarlı konağı birbirine bağlar. Herhangi bir halkanın kırılması bulaşı durdurur.
Cevap
D · Patojenin normalde yaşadığı ve çoğaldığı yer
6.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Biyofilmdeki bakteriler korunur ve antibiyotiklerle öldürülmeleri çok daha zordur
Cevap neden bu
Biyofilmde bakteriler koruyucu bir matriks içinde yaşar, yavaş ürer ve yüksek antibiyotik düzeylerini tolere edebilir. Cihazı çıkarmak enfeksiyon kaynağını ortadan kaldırır.
Cevap
B · Biyofilmdeki bakteriler korunur ve antibiyotiklerle öldürülmeleri çok daha zordur
7.Farmakoloji
Cevap: B · Take them 1 hour before or several hours after cholestyramine
Cevap neden bu
Bile acid sequestrants bind many drugs, such as warfarin, digoxin and levothyroxine, as well as fat-soluble vitamins. Other drugs are taken about 1 hour before or 4–6 hours after it.
Cevap
B · Take them 1 hour before or several hours after cholestyramine
8.Farmakoloji
Cevap: D · Idarucizumab
Cevap neden bu
Idarucizumab is an antibody fragment that binds dabigatran. Andexanet alfa reverses factor Xa inhibitors, protamine reverses heparin, and vitamin K reverses warfarin.
Cevap
D · Idarucizumab
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: Osm = 341 mOsm/kg
Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.
Hesaplanan ozmolalite
Osm = 2·150 + 20,4 + 20,8 = 341,2 ≈ 341 mOsm/kg
Cevap
Osm = 341 mOsm/kg
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: AGc = 10,5 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 136 − (108 + 20) = 8
Albümin düzeltmesi
8 + 0,25·(40 − 30) = 10,5 mmol/L
Cevap
AGc = 10,5 mmol/L
Düzeltmeden sonra hâlâ yaklaşık 8–12 içinde.
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal hız = 300 bpm
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
Flutter dalgaları
F–F = 5 küçük kare = 0,20 sn → 1500 ÷ 5 = dakikada 300
QRS kompleksleri
R–R = 20 küçük kare = 0,80 sn → 1500 ÷ 20 = dakikada 75
iletim oranı = 300 ÷ 75 = 4:1
Cevap
atriyal hız = 300 bpm
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: idioventriküler ritim
Diğer ventriküler ritimler: torsades de pointes, genellikle dakikada 150–250 hızında polimorfik bir ventriküler taşikardidir; geniş kompleksler yükseklik değiştirir ve izoelektrik hat çevresinde dönerek birkaç atım yukarı, sonra aşağı bakar. Ders kitapları bunu uzamış QT aralığına bağlar ve resüsitasyon kılavuzlarının bunun için andığı ilaç magnezyum sülfattır. İdioventriküler ritim bir ventriküler kaçış ritmidir: düzenli, geniş QRS (0,12 sn veya daha fazla), P dalgası yok, dakikada 20–40 (hızlanmış idioventriküler ritim dakikada 40–100 hızındadır). Monomorfik VT, dakikada 100’ün üzerinde aynı geniş komplekslere sahiptir. VF kaotiktir, tekrarlayan bir kompleks içermez.
Beş adım
1. Hız: R–R = 55 küçük kare, 1500 ÷ 55 ≈ dakikada 27.
2. Ritim: düzenli, her R–R 2,20 sn.
3. P dalgaları: tanımlanabilir değil.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,18 sn, geniş (0,12 sn veya daha fazla) ve bozuk biçimli, T dalgası ters yönde.
Yorum
idioventriküler ritim
Cevap
idioventriküler ritim
İdioventriküler ritim bir kaçış ritmidir: üstlerindeki uyarı merkezleri yetersiz kaldığı için ventriküller görevi devralır.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: IRR = 1,48
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
İnsidans hızları
maruz kalmış: 67/2500 = 26,8 1000 kişi-yılda
maruz kalmamış: 121/6700 = 18,06 1000 kişi-yılda
Hız oranı
IRR = 26,8/18,06 = 1,484 ≈ 1,48
Cevap
IRR = 1,48
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: PPV = 5,1 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.
Gerçek ve yanlış pozitifler (kişi başına)
Se·p = 0,74·0,01 = 0,0074
(1 − Sp)·(1 − p) = 0,14·0,99 = 0,1386
Pozitif prediktif değer
PPV = 0,0074/(0,0074 + 0,1386) = 0,05068 ≈ 5,1%
Cevap
PPV = 5,1%
Prevalans ne kadar düşükse aynı testin PPD’si o kadar düşüktür.