pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.
EKG ritim şeridi yorumlama
Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)
Yöntem
Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.
Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman
Yöntem
Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.
2Alıştırma soruları
1.İnsan anatomisiOrta
Beyin omurilik sıvısının büyük kısmını hangi yapı üretir?
AKoroid pleksus
BPia mater
CPineal bez
DAraknoid granülasyonlar
2.İnsan anatomisiZor
Fleksiyonun başında femuru tibia üzerinde laterale döndürerek tam ekstansiyondaki dizin "kilidini açan" kas hangisidir?
AGastroknemius
BBiceps femoris
CSartorius
DPopliteus
3.İnsan fizyolojisiOrta
Arter kanının normal pH aralığı nedir?
A6,80 ile 7,00
B7,50 ile 7,65
C7,00 ile 7,20
D7,35 ile 7,45
4.İnsan fizyolojisiZor
Primer adrenal yetmezlikte (Addison hastalığı) hangi kombinasyon beklenir?
AYüksek sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
BYüksek sodyum, düşük potasyum ve düşük ACTH
CDüşük sodyum, düşük potasyum ve düşük ACTH
DDüşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
5.MikrobiyolojiOrta
Hangi ifade Koch postülatlarından biridir?
AOrganizma çıplak gözle görülebilmelidir
BHastalık antibiyotiklere yanıt vermelidir
COrganizma sağlıklı kişilerde de bulunmalıdır
DOrganizma sağlıklı, duyarlı bir konağa verildiğinde aynı hastalığa neden olmalıdır
6.MikrobiyolojiZor
Penisilinler Mycoplasma pneumoniae'ye karşı neden etkisizdir?
AYalnızca alyuvarların içinde yaşar
BPenisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
CGirişi engelleyen kalın, mumsu bir mikolik asit tabakası vardır
DBüyük miktarda beta-laktamaz üretir
7.FarmakolojiOrta
Which technique is correct when giving subcutaneous enoxaparin from a prefilled syringe?
AInject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
BMassage the site well for one minute after the injection
CExpel the air bubble from the syringe first, then inject into the deltoid muscle
DInject into a vein on the back of the hand
8.FarmakolojiZor
Which statement about raloxifene for postmenopausal osteoporosis is correct?
AIt is a bisphosphonate taken weekly with water
BIt acts like oestrogen on bone but blocks oestrogen in the breast, and raises clot risk
CIt has no effect on the risk of blood clots
DIt acts like oestrogen in all tissues, including the breast, and relieves hot flushes
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta
Bir alıştırma gazı PaCO₂ 65 mmHg (8,7 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: akut solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 1 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.
Alıştırma değerleri: Na⁺ 143, Cl⁻ 96 ve HCO₃⁻ 17 mmol/L. AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) kullanarak delta oranını, (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), hesaplayın. İki ondalık verin.
Na⁺ 143 mmol/LCl⁻ 96 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/L
delta oranı =
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1junctional ritim
2atriyal fibrilasyon
3atriyal flutter, 4:1 ileti
4PVK’lı sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
Bu hastanın pacemaker’ı var. DII şeridini yorumlayın. Cevabınıza tıklayın.
DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
1idioventriküler ritim
2çift odacıklı (AV) pace’li ritim
3ventriküler pace’li ritim
4pace’li ritim, yakalama kaybı
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir kohort çalışmasında maruz kalanlar 85 yeni olguyla 7400 kişi-yıl, maruz kalmayanlar 106 yeni olguyla 4600 kişi-yıl katkı sağladı. İnsidans hızı oranını IRR (maruz kalanlar ve kalmayanlar karşılaştırması) bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
maruz kalmış: 85/7400 PYmaruz kalmamış: 106/4600 PY
IRR =
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir tarama testinin duyarlılığı %98 ve özgüllüğü %81. Prevalansın %10 olduğu bir popülasyonda kullanılıyor. Negatif prediktif değeri NPV yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
Se = 98%Sp = 81%p = 10%
NPV = %
3Çözeltiler
1.İnsan anatomisi
Cevap: A · Koroid pleksus
Cevap neden bu
Ventriküllerdeki koroid pleksus BOS'un büyük kısmını salgılar. BOS araknoid granülasyonlar aracılığıyla venöz kana geri emilir.
Cevap
A · Koroid pleksus
2.İnsan anatomisi
Cevap: D · Popliteus
Cevap neden bu
Tam ekstansiyonda diz, femurun medial rotasyonuyla kilitlenir. Popliteus, fleksiyonun başlayabilmesi için femuru sabit tibia üzerinde laterale döndürerek kilidi açar.
Cevap
D · Popliteus
3.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · 7,35 ile 7,45
Cevap neden bu
Arter kanının pH'ı normalde 7,35–7,45'tir. 7,35'in altı asidemi, 7,45'in üstü alkalemidir.
Cevap
D · 7,35 ile 7,45
4.İnsan fizyolojisi
Cevap: D · Düşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
Cevap neden bu
Aldosteron kaybı sodyum kaybına ve potasyum tutulumuna neden olur. Düşük kortizol negatif geri bildirimi ortadan kaldırır; bu yüzden ACTH yükselir ve cilt pigmentasyonuna yol açabilir.
Cevap
D · Düşük sodyum, yüksek potasyum ve yüksek ACTH
5.Mikrobiyoloji
Cevap: D · Organizma sağlıklı, duyarlı bir konağa verildiğinde aynı hastalığa neden olmalıdır
Cevap neden bu
Koch postülatlarına göre mikrop her vakada bulunmalı, saf kültürde üretilmeli, sağlıklı bir konakta hastalığa neden olmalı ve o konaktan yeniden elde edilmelidir. Bazı patojenler kültürde üretilemez; bu yüzden postülatların sınırları vardır.
Cevap
D · Organizma sağlıklı, duyarlı bir konağa verildiğinde aynı hastalığa neden olmalıdır
6.Mikrobiyoloji
Cevap: B · Penisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
Cevap neden bu
Mycoplasma'nın hücre duvarı yoktur; bu yüzden beta-laktamların hedefi yoktur. Bunun yerine ribozoma etki eden makrolidler veya tetrasiklinler kullanılır.
Cevap
B · Penisilinin etki edeceği bir hücre duvarı yoktur
7.Farmakoloji
Cevap: A · Inject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
Cevap neden bu
Enoxaparin is given deep subcutaneously, usually in the abdomen at least 5 cm from the umbilicus. The air bubble in the prefilled syringe is not expelled, and rubbing the site increases bruising.
Cevap
A · Inject into the abdomen away from the navel and do not rub the site afterwards
8.Farmakoloji
Cevap: B · It acts like oestrogen on bone but blocks oestrogen in the breast, and raises clot risk
Cevap neden bu
Raloxifene preserves bone density and reduces the risk of oestrogen receptor-positive breast cancer. It can worsen hot flushes and increases the risk of venous thromboembolism.
Cevap
B · It acts like oestrogen on bone but blocks oestrogen in the breast, and raises clot risk
9.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: HCO₃⁻ = 26,5 mmol/L
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
PaCO₂ değişimi
|65 − 40| = 25 mmHg → 2,5 × 10 mmHg
Beklenen HCO₃⁻
HCO₃⁻ = 24 + 1·2,5 = 26,5 mmol/L
Cevap
HCO₃⁻ = 26,5 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama
Cevap: delta oranı = 2,571
Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.
Anyon açığı
AG = 143 − (96 + 17) = 30
Delta oranı
(30 − 12)/(24 − 17) = 18/7 = 2,571
Cevap
delta oranı = 2,571
2’nin üstü: ek metabolik alkaloz.
11.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: atriyal fibrilasyon
Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.
2. Ritim: düzensiz düzensiz, R–R 0,60 ile 0,92 sn arasında, belirli bir örüntü yok.
3. P dalgaları: yok; temel çizgide küçük düzensiz fibrilasyon dalgaları var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,10 sn, dar (0,12 sn’nin altında).
Yorum
atriyal fibrilasyon
Cevap
atriyal fibrilasyon
12.EKG ritim şeridi yorumlama
Cevap: ventriküler pace’li ritim
Pace’li ritimler: bir pacemaker uyarısı dar, dikey bir pace sivri dalgası olarak görünür. Ventriküler bir sivri dalgadan sonra QRS geniştir (0,12 sn veya daha fazla), çünkü uyarı ileti sistemi yerine elektrottan kas boyunca yayılır; sağ ventrikül pacing’inde DII derivasyonunda çoğunlukla negatiftir. Her P dalgasından önceki bir sivri dalga atriyal pacing demektir; çift odacıklı (AV) bir pacemaker ise bir atriyal sivri dalga ve P dalgası, ardından programlanmış AV gecikmesinden sonra bir ventriküler sivri dalga ve geniş bir QRS gösterir. Yakalama, her sivri dalgayı bir depolarizasyonun izlemesi demektir. Yakalama kaybı, ardından P dalgası ya da QRS gelmeyen bir sivri dalgadır; algılama kaybı (hastanın kendi atımlarını yok sayan sivri dalgalar) ve pace etme kaybı (gerektiğinde sivri dalga olmaması) diğer klasik arızalardır.
Beş adım
1. Hız: R–R = 23 küçük kare, 1500 ÷ 23 ≈ dakikada 65.
2. Ritim: düzenli, her R–R 0,92 sn.
3. P dalgaları: görünmüyor; her QRS’nin hemen öncesinde keskin bir pace sivri dalgası var.
4. PR aralığı: ölçülemiyor.
5. QRS: 0,16 sn, geniş ve her sivri dalgayı bir QRS izliyor (yakalama).
Yorum
ventriküler pace’li ritim
Cevap
ventriküler pace’li ritim
Pace’li QRS yapısı gereği geniştir; buna dal bloğu veya ventriküler ritim demeyin.
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: IRR = 0,5
Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.
İnsidans hızları
maruz kalmış: 85/7400 = 11,49 1000 kişi-yılda
maruz kalmamış: 106/4600 = 23,04 1000 kişi-yılda
Hız oranı
IRR = 11,49/23,04 = 0,4985 ≈ 0,5
Cevap
IRR = 0,5
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri
Cevap: NPV = 99,7 %
Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.