Tıp Bilimleri: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 14 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Arter kan gazı yorumlama

Normal aralıklar
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Solunumsal: PaCO₂ pH’ın tersi yönde; Metabolik: HCO₃⁻ pH ile aynı yönde
Winter formülü
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Metabolik alkaloz
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Anyon açığı
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Albümine göre düzeltilmiş açık
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Delta oranı
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
P/F oranı
PaO₂/FiO₂
Alveoler gaz denklemi
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Serum ozmolalitesi
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Yöntem

  1. pH’a bakın: 7,35’in altı asidoz, 7,45’in üstü alkalozdur.
  2. Bunu açıklayan değeri bulun: PaCO₂ pH’ın tersi yönde hareket ediyorsa solunumsal, HCO₃⁻ pH ile aynı yönde hareket ediyorsa metabolik bozukluktur.
  3. Öbür değere bakın: normalse kompanse olmamış, kompanse eden yönde anormalse kısmi kompansasyon, pH normal ve her iki değer anormalse tam kompansasyon vardır.
  4. Metabolik asidozda PaCO₂’yi Winter formülüyle (1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2) karşılaştırın ve anyon açığını Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ile hesaplayın.
  5. Yüksek bir anyon açığını delta oranıyla, albümin düşükse de düzeltilmiş açıkla denetleyin.

EKG ritim şeridi yorumlama

Kâğıt (25 mm/sn, 10 mm/mV)
1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 sn, 10 mm = 1 mV
Kalp hızı, düzenli ritim
300 ÷ büyük kareler = 1500 ÷ küçük kareler = 60 ÷ RR (sn)
Kalp hızı, düzensiz ritim
6 sn’deki QRS kompleksleri × 10
Normal PR aralığı
0,12–0,20 s
Normal QRS süresi
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Sinüs hızları
bradikardi < 60, normal 60–100, taşikardi > 100 /dk
Kaçış hızları
junctional 40–60, ventriküler 20–40 /dk
Hızlı ritimler
SVT dakikada 150–250 (dar), VT dakikada > 100 (geniş)

Yöntem

  1. Hız: düzenli bir ritimde 300’ü iki R dalgası arasındaki büyük karelere ya da 1500’ü küçük karelere bölün; düzensiz bir ritimde 6 saniyedeki QRS komplekslerini sayın ve 10 ile çarpın.
  2. Ritim: R–R aralıklarını karşılaştırın. Eşitse düzenli; tekrarlayan bir örüntü varsa düzenli düzensiz; hiç örüntü yoksa düzensiz düzensizdir.
  3. P dalgaları: DII’de her QRS’in öncesinde, hepsi birbirine benzer, pozitif bir P dalgası var mı? Fibrilasyon ya da testere dişi dalgalarını, ters P dalgalarını ve QRS’siz P dalgalarını arayın.
  4. PR aralığı: P’nin başından QRS’in başına kadar, normalde 0,12–0,20 sn ve sabit. Uzayıp uzamadığına, düşen bir atımdan önce sabit kalıp kalmadığına ya da rastgele değişip değişmediğine bakın.
  5. QRS süresi: 0,12 sn’nin altı dar; 0,12 sn ve üzeri geniştir. Sonra ritmi adlandırın ve QT için saniye cinsinden sürelerle QTc = QT/√RR (Bazett) kullanın.

Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Duyarlılık ve özgüllük
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Prediktif değerler
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Doğruluk
(a + d)/n
Olabilirlik oranları
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
p prevalansında PPD
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Odds
odds = p/(1 − p); p = odds/(1 + odds); test sonrası odds = test öncesi odds × LR
Risk ölçüleri
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Tedavi edilmesi gereken sayı
NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır; NNH = 1/(EER − CER)
Odds oranı
OR = ad/(bc)
İnsidans hızı
yeni olgular / kişi-zaman

Yöntem

  1. Hesaplamadan önce 2 × 2 tabloyu çizin ve a, b, c ve d’yi etiketleyin.
  2. Duyarlılığı ve özgüllüğü sütunlar boyunca, prediktif değerleri satırlar boyunca okuyun.
  3. Başka bir prevalans için 10 000 kişi düşünün ve tabloyu Se, Sp ve prevalansla doldurun.
  4. Olabilirlik oranı için olasılığı odds’a çevirin, çarpın ve geri çevirin.
  5. Bir çalışma için önce EER ve CER’yi bulun; sonra GR = EER/CER, MRA = CER − EER ve NNT = 1/MRA yukarı yuvarlanır.

2Alıştırma soruları

1.İnsan anatomisiOrta

Hepatik portal ven hangi iki venin birleşmesiyle oluşur?

  1. AHepatik ven ve splenik ven
  2. BSuperior mezenterik ven ve sol renal ven
  3. CSuperior mezenterik ven ve splenik ven
  4. DVena kava inferior ve renal ven
2.İnsan anatomisiZor

Lomber ponksiyon sırasında iğne epidural aralığa girmeden önce delinen son bağ hangisidir?

  1. ALigamentum flavum
  2. BPosterior longitudinal bağ
  3. CSupraspinöz bağ
  4. Dİnterspinöz bağ
3.İnsan fizyolojisiOrta

Böbreğin toplayıcı kanallarında suyun geri emilimini hangi hormon artırır?

  1. AAtriyal natriüretik peptit
  2. BAldosteron
  3. CAntidiüretik hormon (ADH)
  4. DParatiroid hormonu
4.İnsan fizyolojisiZor

Panik atak sırasında hiperventilasyon yapan bir hastanın parmaklarında karıncalanma var. Arter kan gazı büyük olasılıkla ne gösterir?

  1. ADüşük pH ve yüksek PaCO₂
  2. BDüşük pH ve düşük bikarbonat
  3. CYüksek pH ve düşük PaCO₂
  4. DYüksek pH ve yüksek bikarbonat
5.MikrobiyolojiOrta

İleri evre HIV'li bir kişide Pneumocystis jirovecii pnömonisi neye örnektir?

  1. AZoonotik enfeksiyon
  2. BGıda kaynaklı enfeksiyon
  3. CFırsatçı enfeksiyon
  4. DVektörle bulaşan enfeksiyon
6.MikrobiyolojiZor

Bakterisidal ve bakteriyostatik antibiyotikler arasındaki temel fark nedir?

  1. ABakteriyostatik ilaçlar her zaman bakterisidal ilaçlardan daha hızlı etki eder
  2. BBakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır
  3. CBakterisidal ilaçlar yalnızca vücut dışında etki eder
  4. DBakterisidal ilaçlar yalnızca virüslere, bakteriyostatik ilaçlar bakterilere etki eder
7.FarmakolojiOrta

A nurse has a needlestick injury from a patient with HIV. When should post-exposure prophylaxis start?

  1. AAs soon as possible, and within 72 hours at the latest
  2. BOnly after the nurse's HIV test turns positive
  3. CAfter one week, when the risk of infection is clearer
  4. DOnly if the patient's viral load is above a set level
8.FarmakolojiZor

A patient taking furosemide has a serum potassium of 2,9 mmol/L (mEq/L). Which ECG change is typical of this level?

  1. AWidened QRS with a sine-wave pattern
  2. BA short QT interval with high R waves
  3. CFlattened T waves and prominent U waves
  4. DTall, peaked T waves
9.Arter kan gazı yorumlamaOrta

Bir alıştırma gazı PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa) gösteriyor. HCO₃⁻ için 24 mmol/L başlangıç değerinden yola çıkın ve şu kuralı kullanın: kronik solunumsal asidozda PaCO₂, 40’ın üstündeki her 10 mmHg için HCO₃⁻ değeri 3,5 mmol/L artar. Beklenen HCO₃⁻ değerini bulun.

PaCO₂ 80 mmHg (10,7 kPa)başlangıç değeri: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlamaZor

Deniz seviyesinde, %30 oksijende alınan bir alıştırma gazı PaO₂ 87 mmHg (11,6 kPa) ve PaCO₂ 56 mmHg (7,5 kPa) gösteriyor. A–a gradyanı değerini bulmak için PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 kullanın.

FiO₂ 30%PaO₂ 87 mmHg (11,6 kPa)PaCO₂ 56 mmHg (7,5 kPa)
A–a gradyanı = mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlamaOrta
II25 mm/s · 10 mm/mVatriyal fibrilasyonjunctional ritimsinüs bradikardisinormal sinüs ritmi

Bu DII ritim şeridini yorumlayın. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1atriyal fibrilasyon
  2. 2junctional ritim
  3. 3sinüs bradikardisi
  4. 4normal sinüs ritmi
12.EKG ritim şeridi yorumlamaZor
II25 mm/s · 10 mm/mVbirinci derece AV blokikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)üçüncü derece (tam) AV blokatriyal fibrilasyon

Bu DII şeridi atriyumlar ile ventriküller arasında bir iletim sorunu gösteriyor. Hangi ritimdir? Cevabınıza tıklayın.

DII derivasyonu, 25 mm/sn, 10 mm/mV1 küçük kare = 0,04 sn, 1 büyük kare = 0,20 snşerit uzunluğu 6 sn
  1. 1birinci derece AV blok
  2. 2ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
  3. 3üçüncü derece (tam) AV blok
  4. 4atriyal fibrilasyon
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriOrta
olayolay yoktoplamtedavi52868920abkontrol48642690cd

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Randomize bir çalışmada 920 hasta yeni bir tedavi, 690 hasta kontrol tedavisi aldı. Tablo, her grupta kaç kişide sonuç (inme gibi istenmeyen bir olay) görüldüğünü gösteriyor. Mutlak risk azalmasını ARR yüzde olarak bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

tedavi: 52/920kontrol: 48/690
ARR = %
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleriZor
testhastalık varhastalık yoktoplampozitiftir?negatiftirtoplam10 000

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Duyarlılığı %97 ve özgüllüğü %93 olan bir testle 10 000 kişi taranıyor. Hastalığın prevalansı %9. Toplamda kaç pozitif sonuç n₊ beklenir?

N = 10 000p = 9%Se = 97%Sp = 93%
n₊ =

3Çözeltiler

1.İnsan anatomisi

Cevap: C · Superior mezenterik ven ve splenik ven

Cevap neden bu

Portal ven pankreas boynunun arkasında superior mezenterik ve splenik venlerden oluşur. Besin açısından zengin kanı karaciğere taşır.

Cevap

C · Superior mezenterik ven ve splenik ven
2.İnsan anatomisi

Cevap: A · Ligamentum flavum

Cevap neden bu

İğne deriyi, supraspinöz ve interspinöz bağları, ardından ligamentum flavumu geçerek epidural aralığa, sonra dura ve araknoidi geçerek subaraknoid aralığa girer.

Cevap

A · Ligamentum flavum
3.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Antidiüretik hormon (ADH)

Cevap neden bu

Arka hipofizden salınan ADH (vazopresin) akuaporin-2 kanallarını yerleştirir, toplayıcı kanalı suya geçirgen yapar ve idrarı yoğunlaştırır.

Cevap

C · Antidiüretik hormon (ADH)
4.İnsan fizyolojisi

Cevap: C · Yüksek pH ve düşük PaCO₂

Cevap neden bu

Hiperventilasyon CO₂'yi atarak akut solunumsal alkaloza neden olur. Alkaloz kalsiyumun albümine bağlanmasını artırır, iyonize kalsiyumu düşürür ve karıncalanmaya yol açar.

Cevap

C · Yüksek pH ve düşük PaCO₂
5.Mikrobiyoloji

Cevap: C · Fırsatçı enfeksiyon

Cevap neden bu

Fırsatçı enfeksiyonlar zayıflamış bağışıklık sisteminden yararlanır. HIV'de CD4 sayısı düşük düzeylere indiğinde sıklaşırlar.

Cevap

C · Fırsatçı enfeksiyon
6.Mikrobiyoloji

Cevap: B · Bakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır

Cevap neden bu

Bakteriyostatik ilaçlar çoğalmayı durdurur, böylece konak savunmaları bakterileri yok edebilir. Savunmaların zayıf veya ulaşmanın zor olduğu endokardit veya nötropeni gibi durumlarda bakterisidal ilaçlar tercih edilir.

Cevap

B · Bakterisidal ilaçlar bakterileri öldürür; bakteriyostatik ilaçlar üremeyi durdurur ve temizlik için bağışıklık sistemine dayanır
7.Farmakoloji

Cevap: A · As soon as possible, and within 72 hours at the latest

Cevap neden bu

Post-exposure prophylaxis aims to stop infection becoming established. It works best when started within hours, is not started after 72 hours, and is usually taken for 28 days.

Cevap

A · As soon as possible, and within 72 hours at the latest
8.Farmakoloji

Cevap: C · Flattened T waves and prominent U waves

Cevap neden bu

Hypokalaemia causes flat T waves, ST depression and U waves, and it increases the risk of arrhythmias. Peaked T waves and wide QRS complexes are signs of hyperkalaemia.

Cevap

C · Flattened T waves and prominent U waves
9.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: HCO₃⁻ = 38 mmol/L

Beklenen kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg öngörür; bu aralığın üzerindeki ölçülen değer ek bir solunumsal asidoza, altındaki ek bir solunumsal alkaloza işaret eder. Anyon açığı AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), normalde yaklaşık 8–12 mmol/L, yüksek açıklı metabolik asidozu normal açıklı olandan ayırır; düşük albümin yüksek açığı gizler (albümin 4,0’ın altında kaldığı her g/dL için 2,5 ekleyin). Delta oranı (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) yaklaşık 0,8 ile 2 arasındaysa saf yüksek açıklı asidoza uyar (bazı kaynaklar 0,8 yerine 1 kullanır), bunun altındaysa eklenmiş normal açıklı asidoza, 2’nin üzerindeyse eklenmiş metabolik alkaloza.

PaCO₂ değişimi

|80 − 40| = 40 mmHg → 4 × 10 mmHg

Beklenen HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 3,5·4 = 38 mmol/L

Cevap

HCO₃⁻ = 38 mmol/L
10.Arter kan gazı yorumlama

Cevap: A–a gradyanı = 56,9 mmHg

Türetilmiş değerler: hesaplanan serum ozmolalitesi, tüm değerler mmol/L cinsindeyken 2·Na⁺ + glukoz + üredir (glukoz ve BUN mg/dL cinsindeyse 2·Na⁺ + glukoz/18 + BUN/2,8); normal değer yaklaşık 275–295 mOsm/kg’dır. P/F oranı, PaO₂’nin kesir olarak FiO₂’ye bölünmesidir. Deniz seviyesinde alveoler oksijen basıncı PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8 mmHg’dir ve A–a gradyanı PAO₂ − PaO₂’dir.

Alveoler oksijen

PAO₂ = 0,3·713 − 56/0,8 = 213,9 − 70 = 143,9 mmHg

Gradyan

A–a = 143,9 − 87 = 56,9 mmHg

Cevap

A–a gradyanı = 56,9 mmHg
11.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: junctional ritim

Ritim ölçütleri (DII derivasyonu): sinüs ritminde her QRS’in öncesinde pozitif bir P dalgası, 0,12–0,20 sn sabit bir PR ve dar bir QRS bulunur: 60–100/dk’da normal sinüs ritmi, 60’ın altında sinüs bradikardisi, 100’ün üzerinde sinüs taşikardisi. Atriyal fibrilasyon: P dalgası yok, fibrilasyon dalgalı temel çizgi ve düzensiz düzensiz R–R. Atriyal flutter: dakikada yaklaşık 250–350 hızında testere dişi flutter dalgaları ve 2:1 ya da 4:1 gibi sabit bir iletim oranı. Birinci derece AV blok: 0,20 sn’nin üzerinde sabit PR ile sinüs ritmi. Junctional ritim: 40–60/dk’da dar QRS, P dalgası yok ya da ters (PR 0,12 sn’nin altında ya da P dalgası QRS’ten sonra). PVK, P dalgası olmayan erken, geniş (0,12 sn ve üzeri), bozuk biçimli bir QRS’tir; T dalgası karşı yöndedir ve çoğunlukla tam kompanse edici bir duraklama izler; bigeminide her ikinci atım bir PVK’dır.

Beş adım

1. Hız: R–R = 27 küçük kare, 1500 ÷ 27 ≈ dakikada 56.
2. Ritim: düzenli, her R–R 1,08 sn.
3. P dalgaları: ters, her QRS’in hemen öncesinde.
4. PR aralığı: 0,08 sn, 0,12 sn’den kısa.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

junctional ritim

Cevap

junctional ritim
12.EKG ritim şeridi yorumlama

Cevap: ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)

AV bloklar: P dalgalarını sırayla işaretleyin ve hangilerini QRS’in izlediğini kontrol edin. Birinci derece: her P iletilir, PR sabit ve 0,20 sn’nin üzerinde. İkinci derece tip I (Mobitz I, Wenckebach): bir P dalgası iletilmeyene kadar PR atımdan atıma uzar, sonra döngü yeniden başlar (grup atımları). İkinci derece tip II (Mobitz II): iletilen atımların PR’si sabit kalır ve P dalgaları ansızın iletilmez; QRS çoğunlukla geniştir. Üçüncü derece (tam) blok: P dalgaları ve QRS kompleksleri kendi içinde düzenlidir ama birbirinden bağımsızdır, PR rastgele değişir ve atriyal hız kaçış hızından yüksektir (junctional 40–60/dk ve dar QRS, ventriküler 20–40/dk ve geniş QRS). 2:1 blok tek bir şeritten tip I ya da tip II olarak adlandırılamaz.

Beş adım

1. Hız: 6 sn’de 5 QRS kompleksi, × 10 = dakikada 50.
2. Ritim: düzenli düzensiz, QRS kompleksleri bir duraklamayla ayrılan gruplar halinde geliyor (grup atımları).
3. P dalgaları: pozitif ve düzenli (P–P 0,92 sn, dakikada 65); her 4 P dalgasından birini QRS izlemiyor.
4. PR aralığı: 0,16 → 0,28 → 0,36 sn uzuyor, sonra bir P dalgası iletilmiyor.
5. QRS: 0,08 sn, dar (0,12 sn’nin altında).

Yorum

ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)

Cevap

ikinci derece AV blok tip I (Wenckebach)
13.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: ARR = 1,3 %

Olabilirlik oranları ve risk ölçüleri: LR+ = duyarlılık/(1 − özgüllük), LR− = (1 − duyarlılık)/özgüllük. Bir çalışmada EER ve CER, tedaviyle ve tedavisiz olay hızlarıdır: GR = EER/CER, MRA = CER − EER, GRA = MRA/CER ve NNT = 1/MRA, yukarı yuvarlanır. Olgu-kontrol çalışmasında yalnızca odds oranı OR = ad/(bc) kullanılabilir. İnsidans hızı = yeni olgular/kişi-zaman.

Olay hızları

EER = 52/920 = 0,05652
CER = 48/690 = 0,06957

Mutlak risk azalması

ARR = 0,06957 − 0,05652 = 0,01304 ≈ 1,3%

Cevap

ARR = 1,3%
14.Kanıta dayalı uygulama istatistikleri

Cevap: n₊ = 1510

Prediktif değerler prevalansa bağlıdır: PPD = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) ve NPD = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Olabilirlik oranlarıyla: test öncesi odds = p/(1 − p), test sonrası odds = test öncesi odds × LR, olasılık = odds/(1 + odds). N kişilik bir popülasyonda gerçek pozitifler = N·p·Se ve yanlış pozitifler = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × GRA), yukarı yuvarlanır.

Hastalığı olanlar ve olmayanlar

10 000·0,09 = 900
10 000 − 900 = 9100

Tüm pozitif sonuçlar

TP = 900·0,97 = 873
FP = 9100·0,07 = 637
n₊ = 873 + 637 = 1510

Cevap

n₊ = 1510

1510 pozitiften yalnızca 873 kişide hastalık var (PPD %57,8).

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences